Dekolonizacja muzeów: Belgia i Demokratyczna Republika Konga zacieśniają współpracę na rzecz zwrotu zagrabionych dóbr kultury

Rzeźby zagrabione przez generała Emila Stormsa podczas podboju terytorium Konga, © KMMA; źródło: https://www.brusselstimes.com/news/belgium-all-news/174486/africa-museum-will-return-stolen-artworks-to-congo 

W ubiegły piątek, 18 czerwca, ogłoszono, iż rząd belgijski zatwierdził plan restytucji dóbr kultury do Demokratycznej Republiki Konga (DRK). Decyzja ta dotyczy kolekcji przedmiotów przemieszczonych nielegalnie w epoce kolonialnej (w latach 1885-1960) z terytorium Konga i przechowywanych w belgijskich zbiorach publicznych (przede wszystkim w Królewskim Muzeum Afryki Środkowej w Tervuren). Program restytucji obejmuje wszystkie obiekty, które zostały skradzione, zdobyte siłą lub zagrabione jako łup wojenny. Zbiory te przejdą na własność DRK. Decyzja rządu belgijskiego wpisuje się w podobne inicjatywy podjęte ostatnio przez władze Francji, Holandii oraz Republiki Federalnej Niemiec. 

Cour de cassation: zrzeczenie się immunitetu egzekucyjnego wobec dóbr niehandlowych musi być wyraźne i szczegółowe

10 stycznia b.r. Cour de Cassation uwzględnił kasację Republiki Konga przeciwko wykonaniu wyroku trybunału arbitrażowego przy Międzynarodowej Izby Handlowej z 2000 roku na korzyść spółki Commissions Import Export (Commisimpex) (Arrêt n° 3 du 10janvier 2018 (16-22.494)). Libański inwestor Mohsenem Hojeij chciał w ten sposób przeprowadzić postępowanie egzekucyjne przeciwko RK na rachunkach bankowych ambasady w Paryżu oraz misji przy UNESCO.

Podstawą do uchylenia przeszkody procesowej immunitetu egzekucyjnego miało być oświadczenie kongijskiego ministra finansów i budżetu z 1993 r., w którym stwierdził, że państwo to zrzeka się korzystania z immunitetu egzekucyjnego względem Commisimpex względem wszystkich dóbr, w innym przypadku objętych jego zakresem, niezależnie od tego czy są one wykorzystywane dla realizacji funkcji dyplomatycznych czy nie. W ten sposób, zdaniem Sądu, zostałby bowiem zniesiony jeden z dwóch warunków zrzeczenie się immunitetu egzekucyjnego – oświadczenia wyraźnego i szczegółowego.