Dekolonizacja muzeów: Belgia i Demokratyczna Republika Konga zacieśniają współpracę na rzecz zwrotu zagrabionych dóbr kultury

Rzeźby zagrabione przez generała Emila Stormsa podczas podboju terytorium Konga, © KMMA; źródło: https://www.brusselstimes.com/news/belgium-all-news/174486/africa-museum-will-return-stolen-artworks-to-congo 

W ubiegły piątek, 18 czerwca, ogłoszono, iż rząd belgijski zatwierdził plan restytucji dóbr kultury do Demokratycznej Republiki Konga (DRK). Decyzja ta dotyczy kolekcji przedmiotów przemieszczonych nielegalnie w epoce kolonialnej (w latach 1885-1960) z terytorium Konga i przechowywanych w belgijskich zbiorach publicznych (przede wszystkim w Królewskim Muzeum Afryki Środkowej w Tervuren). Program restytucji obejmuje wszystkie obiekty, które zostały skradzione, zdobyte siłą lub zagrabione jako łup wojenny. Zbiory te przejdą na własność DRK. Decyzja rządu belgijskiego wpisuje się w podobne inicjatywy podjęte ostatnio przez władze Francji, Holandii oraz Republiki Federalnej Niemiec. 

Odszkodowania indywidualne i zbiorowe zasądzone przez MTK

Dziś Międzynarodowy Trybunał Karny wydał decyzję dotyczącą odszkodowań indywidualnych i zbiorowych dla ofiar zbrodni popełnionych przez Germaina Katangę. O sprawcy zbrodni pisaliśmy wielokrotnie, obecnie znajduje się on w Demokratycznej Republice Konga, gdzie prowadzone jest wobec niego postępowanie karne (zobacz np. tu).

MTK o ne bis in idem w kontekście sprawy Katangi

Prezydium Międzynarodowego Trybunału Karnego wydało wczoraj decyzję (zobacz tu) dotyczącą zasady ne bis in idem w odniesieniu do Germaina Katangi. Uważni czytelnicy naszego bloga pamiętają, że Katanga "odsiedział" już swój wyrok, kończąc go w Demokratycznej Republice Konga, czego się zresztą domagał (pisaliśmy o tym tu). Teraz sprawa Katangi ma swój dalszy ciąg w Trybunale, ponieważ w DRK postawiono mu zarzuty popełnienia zbrodni, wobec powyższego Prezydium musiało zdecydować, czy nie stanowi to naruszenia zasady ne bis in idem, a mianowicie czy nie będzie on ponownie sądzony za zbrodnie wymienione w artykule 5 Statutu, za które został już skazany lub uniewinniony przez Trybunał (art. 20 ust. 2 Statutu MTK). 

Ciężki żywot uniewinnionego przez MTK - bezpieczniej w areszcie Scheveningen niż w ojczystym kraju

W poniedziałek (11.05.2015) Mathieu Ngudjolo, pierwsza osoba uznana przez Międzynarodowy Trybunał Karny za niewinną zarzucanych jej czynów (był oskarżany o zbrodnie przeciwko ludzkości i zbrodnie wojenne), została odesłana wbrew swej woli do Demokratycznej Republiki Konga.

Zarówno Belgia, jak i Holandia oraz Kenia odmówiły udzielenia mu azylu, mimo że Ngudjolo argumentował, iż po powrocie do DRK grożą mu prześladowania choćby z tego względu, że w czasie procesu twierdził, że to obecny prezydent DRK  - Joseph Kabila zaplanował atak na Bogoro (w czasie którego doszło do zbrodni), aby odzyskać bogate w minerały tereny znajdujące się wówczas pod ugandyjską kontrolą. Jego adwokat argumentował, że bez względu na wyrok MTK, Ngudjolo jest postrzegany w DRK jako zbrodniarz wojenny, a ponadto jest dezerterem i ujawnił tajemnice państwowe, za co może być skazany w swej ojczyźnie na karę śmierci.

Non-refoulement w wydaniu holendersko-MTKowskim

Holandia zdecydowała o wydaleniu trzech obywateli Demokratycznej Republiki Konga, którzy zeznawali przed Międzynarodowym Trybunałem Karnym w sprawie zbrodni popełnionych na terenie tego państwa. Chodzi o Floriberta Ndjabu, Pierre'a Célestin Mbodina oraz Mandę Charif, którzy złożyli obciążające zeznania przeciwko m.in. obecnemu prezydentowi DRK - Josephowi Kabila.

Lew posiedzi...

Wczoraj, 25 czerwca, obrona Germaina Katangi alias Simba (o którym pisaliśmy kilkakrotnie tu oraz tu) a także biuro prokuratora zawiadomiły, że zaprzestają odwoływania od wyroku wydanego przez trybunał 7 marca 2014 roku. Tym samym wyrok staje się ostateczny.