Kościelne instytucje edukacyjne nie korzystają z immunitetu jurysdykcyjnego

W myśl wyroku Corte di Cassazione n. 21541/17 instytucje Kościoła katolickiego, których misją jest prowadzenie działalności edukacyjnej, nie korzystają z immunitetu jurysdykcyjnego. 

W sporze między adiunktem żądającym m.in. przywrócenia stosunku pracy i zapłaty odszkodowania przez swojego dawnego pracodawcę, Papieski Uniwersytet Laterański, Sąd Najwyższy odmówił uznania Uniwersytetu za kościelny organ centralny w rozumieniu art. 11 Traktatu laterańskiego z 1929 r., a tylko takie są wyjęte z zakresu ingerencji instytucji państwa włoskiego. Sędziowie uznali bowiem, że zgodnie z zasadami wykładni traktatów skodyfikowanych w KPT oraz w świetle konkordatu z 1984 r. organ centralny należy rozumieć jako jednostkę, która uczestniczy bezpośrednio w rządzeniu Kościołem katolickim, które to organy należy odróżnić od jednostek podległych Stolicy Apostolskiej.

Corte di Cassazione zauważył wreszcie, że stosunki z zakresu prawa pracy nie mają charakteru acta de iure imperii. Tym samym działania uniwersytetu nie są objęte - w restrykcyjnej koncepcji odzwierciedlonej w Konwencja NZ o immunitetach jurysdykcyjnych państw i ich mienia - zakresem kościelnego immunitetu jurysdykcyjnego.

Prawnomiędzynarodowa ochrona przed prześladowaniami za homoseksualizm

Mocą wyroku n. 9946 włoski Corte di Cassazione orzekł, że osobie zagrożonej prześladowaniami w kraju macierzystym ze względu na preferencje seksualne przysługuje ochrona międzynarodowa (Marina Castellaneta, Protezione internazionale se il Paese di origine punisce l’omosessualità). Uchylając orzeczenie drugiej instancji w sprawie Pakistańczyka, któremu w ojczyźnie groziło dożywotne pozbawienie wolności, sąd stwierdził, że fakt penalizacji homoseksualizmu jest istotny z punktu widzenia prawnomiędzynarodowej ochrony życia prywatnego i wolności osobistej. 

Zarówno sąd pierwszej instancji jak i sąd apelacyjny oddaliły wniosek o ochronę, uznając że przedstawione uzasadnienie było wewnętrznie sprzeczne i niedostatecznie precyzyjne.

Immunitet jurysdykcyjny ws. zwolnienia pracownika ośrodka kultury

Jednym z bardziej kontrowersyjnych obszarów prawa międzynarodowego immunitetu jurysdykcyjnego, gdzie w rezultacie państwa relatywnie późno i niechętnie zgodziły się na ograniczania zakresu ochrony immunitetowej, są sprawy pracownicze. Stanowią one splot interesów państwa obcego, zainteresowanego zachowaniem swobody kształtowania stosunków pracowniczych w reprezentujących je instytucjach, oraz państwa goszczącego dążącego do realizacji określonej polityki prawa pracy. Warto zatem zwrócić uwagę na orzeczenie włoskiego Corte di Cassazione, z 22 grudnia 2016 (ordinanza n. 26661/16) w postępowaniu przeciwko hiszpańskiej Królewskiej Akademii Sztuk Pięknych w Rzymie.

Dziecko dwóch matek a klauzula porządku publicznego

Mocą wyroku z nr 19599 z 30 września b.r. włoski Sąd Najwyższy (la Corte di Cassazione) orzekł, że do podstawowych praw dziecka należy ochrona statusu prawnego nabytego w państwie trzecim. W konsekwencji, obowiązkiem urzędu stanu cywilnego jest wpisanie do akt narodzin w Hiszpanii, do których doszło przy wykorzystaniu jednej z technik wspomaganego rozrodu, nawet jeżeli byłoby to niedopuszczalne w prawie krajowym.

Ekstradycja do Polski jest dopuszczalna, mimo braków w instrumentarium prawnym ochrony współpracowników wymiaru sprawiedliwości

Orzekając ws. Andrzeja Wnuka włoski Corte di Cassazione stwierdził, że ekstradycja możliwa jest nawet do kraju takiego jak Polska, który w swoim porządku prawnym nie chroni expressis verbis "współpracowników wymiaru sprawiedliwości" (szerzej: J. Brylak, A. Gilardini, R. Privitera, Prok.i Pr. 2005/11, Instytucja świadka koronnego w systemie włoskiego prawa karnego procesowego), jeżeli państwo takie zapewnia równoważne do włoskich środki ochrony praw podstawowych jednostki (n. 6488/15).

Corte di Cassazione: ne bis in idem nie jest ogólną zasadą prawa

Zdaniem włoskiego Sądu Najwyższego, orzekającego w sprawie stosowania zasady ne bis in idem w odniesieniu do obywatela państwa trzeciego skazanego a granicą za przestępstwo popełnione na terytorium Włoch (sprawa 29664/14), można co najwyżej stwierdzić występowanie trendu do międzynarodowego uznania owej zasady. Za wyjątkiem relacji traktatowych nie sposób jednak generalnie uznać, aby miała ona charakter zwyczajowy. Skoro ne bis in idem nie stanowi ogólnej zasady prawa, tym bardziej nie sposób stwierdzić obowiązywania tożsamej ogólnej zasady prawa międzynarodowego.

***

Zdaniem sądu pierwszej instancji (La Corte di Assise)) w Trieście, zgodnie z powyższa zasadą niemożliwym było prowadzenie postępowania przeciwko obywatelowi Czarnogóry uprzednio skazanemu przez sąd w Podgoricy. Sąd apelacyjny nie zgodził się z taką oceną, a możliwość kontynuowania postępowania utrzymał Corte di Cassazione.

Orzeczenie: pierwszeństwo międzynarodowych norm ekstradycyjnych przed włoskim prawem krajowym

25 lutego 2013 włoski Corte di Cassazione, sesta sezione penale orzekł (sentenza n. 9092/13), że normy Europejskiej konwencji o ekstradycji mają pierwszeństwo wobec krajowych przepisów postępowania karnego. Komentarz: Estradizione: i trattati internazionali prevalgono sulle norme interne.

Konferencja "Coppia e minori"

8 marca 2013 Università di Bologna, Università di Ferrara i International Law Meeting Association organizują w Bolonii konferencję poświęconą aktualnym problemom prawa międzynarodowego prywatnego; szczegółowe informacje. Przyczynkiem do konferencji było orzeczenie Corte di Cassazione (sentenza 21 dicembre 2012, n. 23713) uznające legalność umów przedmałżeńskich w przedmiocie opieki nad małoletnimi na wypadek rozpadu małżeństwa. Komentarz (po włosku).