Brexit za mniej niż 100 dni, czyli wiadomo, że nic nie wiadomo

29 marca 2019 r., czyli za mniej niż 100 dni, Wielka Brytania wystąpi z Unii Europejskiej. Mimo że od referendum w sprawie Brexitu minęło ponad dwa i pół roku, a UE, państwa członkowskie i rząd brytyjski (teoretycznie) zaakceptowały tekst umowy o przyszłych relacjach, w dalszym ciągu nic nie jest pewne i w zasadzie wszystkie scenariusze są jeszcze możliwe. Warto więc podsumować obecną sytuację i zastanowić się, czego możemy się spodziewać w ciągu najbliższych trzech miesięcy.

Kolejny incydent na wodach wokół Gibraltaru

Brytyjski okręt wojenny oddał strzały ostrzegawcze w kierunku jednostki hiszpańskiej Gwardii Cywilnej. HMS Spectre patrolowiec Royal Navy wystrzelił w kierunku jednostki hiszpańskiej Rio Codena race świetlne jako strzały ostrzegawcze. Jednostka hiszpańska miała utrudniać manewry przy wejściu do portu w Gibraltarze przez amerykański okręt podwodny o napędzie atomowym. Wody wokół Gibraltaru są przedmiotem stałych napięć pomiędzy Londynem a Madrytem, o czym pisaliśmy wielokrotnie na łamach Bloga (np. tutaj i tutaj). Działania tego typu związane z obecnością na wodach Morza Śródziemnego sojuszniczych NATOwskich łodzi podwodnych mogą wywoływać zdziwienie – raz ze względów bezpieczeństwa - łódź podwodna przewoziła rakiety balistyczne z ładunkami nuklearnymi, a dwa ze względu na włączanie w spór państw trzecich. Więcej informacji tutaj

Hiszpańska policja na kursie kolizyjnym z Royal Navy koło Gibraltaru

Foreign Office oznajmiło, że w ostatnich dniach policja hiszpańska w oczywisty sposób naruszyła prawo międzynarodowe, kiedy łodzie oraz helikoptery policji hiszpańskiej dokonały kilku wtargnięć na wody terytorialne Gibraltaru. Do incydentów doszło w związku z realizowanymi przez policję hiszpańską pościgami za przemytnikami, kiedy to jednostki hiszpańskie wpływały na wody wokół Gibraltaru bez notyfikowania tego faktu administracji Gibraltaru. Wśród incydentów będących przedmiotem protestów Londynu wspomnieć wystarczy niebezpiecznie niski przelot helikoptera policji hiszpańskiej nad plażami oraz zatrzymanie przez policję hiszpańską i wejście  na pokład łodzi przemytniczej w czasie kiedy znajdowała się ona na wodach Gibraltaru. Minister Hugo Swire określił tego typu zachowanie jako oczywiste naruszenie suwerenności Wielkiej Brytanii przez inne państwo Unii Europejskiej.

Jest to kolejna odsłona konfliktu dotycząca tego terytorium. Konflikt w ostatnich latach uległ istotnemu zaostrzeniu w związku z licznymi nieporozumieniami pomiędzy rządami w Londynie i Madrycie (o którym pisaliśmy np. tutaj), a także w związku z inwestycjami realizowanymi na tym obszarze przez obydwa państwa. Więcej informacji tutaj

Rośnie napięcie wokół Gibraltaru

Ograniczenia lotów, utrudnienia, w przekraczaniu granicy lądowej, wysyłanie floty wojennej i groźby wszczynania postępowań przed Trybunałem Sprawiedliwości UE, Międzynarodowym Trybunałem Sprawiedliwości oraz Radą Bezpieczeństwa ONZ to tylko niektóre z działań, które ostatnio zostały podjęte przez Hiszpanię i Wielką Brytanię w sprawie sporu dotyczącego statusu Gibraltaru. 

Uzyskany przez Wielką Brytanię w 1704 roku Gibraltar, posiadający obecnie status Terytorium Zamorskiego, znowu staje się zarzewiem konfliktu pomiędzy Wielką Brytanią a Hiszpanią. 12 sierpnia Premier David Cameron zagroził skierowaniem do Trybunału Sprawiedliwości UE sprawy restrykcyjnych i długotrwałych kontroli granicznych przeprowadzanych przez Hiszpanię na granicy z Gibraltarem. Stanowisko to spotkało się z poparciem Komisji Europejskiej. Z portów Wielkiej Brytanii w stronę Gibraltaru 12 sierpnia wyruszyła flotylla 10 okrętów wojennych wraz z lotniskowcem. 

Minister Spraw Zagranicznych Jose Garcia-Margello planuje za miesiąc spotkanie z Ministrem Spraw Zagranicznych Argentyny Hektorem Timermanem dla omówienia możliwości podjęcia wspólnych działań Argentyny i Hiszpanii celem odzyskania spornych terytoriów (w ostatnim czasie Argentyna coraz aktywniej domaga się rewizji status quo ws. Falklandów). Argentyna jest cennym sojusznikiem dla Hiszpanii ze względu na jej członkostwo (jako członek niestały) w Radzie Bezpieczeństwa ONZ. Jest to forum na którym działania planuje podjąć Hiszpania w sprawie ewentualnego odzyskania Gibraltaru. Więcej informacji tutaj