Praworządność w Polsce na arenie unijnej - podsumowanie obecnej sytuacji

Ochrona polskiej praworządności na poziomie unijnym jest w dalszym ciągu kwestią bardzo dynamiczną i złożoną. Wbrew wcześniejszym zapowiedziom, w tym tygodniu nie doszło jednak do znacznych postępów w tym zakresie. Tym niemniej, warto podsumować obecne postępowania w polskich sprawach na arenie UE.

Polska wysłuchana w Radzie UE w ramach postępowania z art. 7 TUE

Wczoraj w Luksemburgu miało miejsce wysłuchanie Polski w Radzie UE w ramach toczącego się postępowania z art. 7 ust. 1 TUE. Jak się wydaje, nie przyniosło ono przełomu. 

Wysłuchanie odbyło się za zamkniętymi drzwiami. Dotyczyło kwestii reformy ustroju sądów powszechnych, Sądu Najwyższego, Krajowej Rady Sądownictwa, sędziowskich postępowań dyscyplinarnych oraz instytucji skargi nadzwyczajnej. Z relacji wynika, że początkowo F. Timmermans powtórzył argumenty Komisji przemawiające za istnieniem wyraźnego ryzyka poważnego naruszenia praworządności w Polsce. Później głos zabrał wiceminister spraw zagranicznych K. Szymański, po czym pytania zadawali przedstawiciele rządów państw członkowskich. MSZ udostępnił notatkę zawierającą prezentowane argumenty w tej dyskusji. Zawiera ona w zasadzie syntezę prezentowanego dotychczas stanowiska polskiego rządu. W szczególności stwierdza się np., że wprowadzenie wcześniejszego wieku emerytalnego dla sędziów Sądu Najwyższego nie narusza Konstytucji, ponieważ sędziowie zachowują swój status dożywotnio, a wiek przejścia w stan spoczynku określa ustawa. Jeśli chodzi o sześcioletnią kadencję Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, to MSZ konstatuje, że jest ona co prawda przewidziana w Konstytucji, ale „mogą zajść okoliczności, w których kadencja ta będzie krótsza”. Wcześniej premier M. Morawiecki stwierdził, że Komisja nie rozumie specyfiki ustrojów postkomunistycznych, które miały problem z samooczyszczeniem się środowisk sędziowskich. 

Komisja wszczyna postępowanie przeciwko RFN w związku z niemieckimi regulacjami dotyczącymi płacy minimalnej

A jednak - Komisja Europejska zdecydowała się działać w sprawie mocno dyskutowanych, zwłaszcza w Polsce, niemieckich regulacji dotyczących płacy minimalnej. Na początku mijającego tygodnia KE ogłosiła, że po konsultacjach i wszechstronnej prawnej analizie niemieckich przepisów podjęła decyzję o przesłaniu rządowy RFN uzasadnionej opinii, co zgodnie z art.258 TFUE, rozpoczyna pierwszy formalny (choć jeszcze nie sądowy) etap procedury skargi na naruszenie przez państwo członkowskie unijnych zobowiązań.