Zeid Ra’ad Al-Hussein rezygnuje z ubiegania się o drugą kadencję Wysokiego Komisarza NZ do spraw Praw Człowieka

Foreign Policy poinformowało, iż Zeid Ra’ad Al-Hussein ogłosił pracownikom swojego biura, że w związku z drastycznym pogorszeniem się klimatu wokół praw człowieka na świecie nie będzie ubiegał się o drugą kadencję Wysokiego Komisarza NZ do spraw Praw Człowieka. Jego czteroletnia kadencja kończy się w sierpniu 2018 r. 

Z cytatów z e-maila, jaki wysłał do pracowników swojego biura wynika, iż jordański książę Zeid Ra’ad Al-Hussein ma poważne wątpliwości, czy ONZ nadal może pełnić istotną rolę w promocji praw człowieka. W związku z powyższym Wysoki Komisarza wskazał:

“After reflection, I have decided not to seek a second four-year term. To do so, in the current geopolitical context, might involve bending a knee in supplication; muting a statement of advocacy; lessening the independence and integrity of my voice (…)”.

Coraz większe zaniepokojenie Narodów Zjednoczonych sytuacją w Gazie

Przedstawiciele ONZ wykazują coraz większe zaniepokojenie sytuacją w Gazie, gdzie w ostatnich dniach doszło do eskalacji konfliktu palestyńsko- izraelskiego (na skutek zamordowania trzech izraelskich nastolatków, których uprowadzono w czerwcu – pisaliśmy o tym tu - i zabójstwa, prawdopodobnie w odwecie, palestyńskiego chłopca). W Gazie każdego dnia przybywa cywilnych ofiar konfliktu.

Do powstrzymania się od użycia siły przez Izrael i przywódców palestyńskich wzywa nie tylko Sekretarz Generalny Ban Ki-moon (zobacz tu), czy Wysoki Komisarz NZ do spraw Praw Człowieka Navi Pillay (zobacz tu), ale także przedstawiciele państw z Władimirem Putinem na czele (zobacz  tu).

Odpowiedzialność za zbrodnie w Syrii a rozmowy pokojowe Genewa II

W Genewie trwają rozmowy pokojowe w sprawie Syrii. Wbrew wcześniejszym niepokojącym zapowiedziom syryjskiej opozycji uzgodniono poufne spotkanie strony rządowej i opozycyjnej w jednym pokoju. Właśnie dzisiaj (sobota, 25.01.2014) oczekuje się, że obie strony wynegocjują zawieszenie broni (zobacz ciekawe zestawienie głównych "graczy" w genewskich rozmowach pokojowych przygotowane przez The Guardian).

Jeśli podstawą rozmów jest genewski komunikat tzw. Action Group z czerwca 2013 r., to jednym z punktów rozmów powinna być kwestia odpowiedzialności winnych naruszeń praw człowieka (póki co nieobecna w oficjalnych komentarzach głównych negocjatorów). W ostatnim czasie ukazały się doniesienia (w tym fotografie) o skali i rodzaju tortur stosowanych w syryjskich wiezieniach (zobacz również tutaj). Reżim Asada utrzymywał natomiast, że te nie są prawdziwe. W grudniu 2013 r. i styczniu 2014 r. Wysoka Komisarz ds. Praw Człowieka Navi Pillay ponownie apelowała, aby sprawa zbrodni w Syrii była rozpatrywana przez Międzynarodowy Trybunał Karny. Tuż przed rozpoczęciem rozmów Genewa II, grupa ekspertów NZ ds. praw człowieka przypomniała o konieczności zmierzenia się z kwestią odpowiedzialności za zbrodnie, nie wspomniała jednak o opcji sądzenia tych zbrodni przez MTK.

Human Rights Watch Światowy Raport 2014

Organizacja Human Rights Watch właśnie opublikowała swój raport roczny dotyczący przestrzegania praw człowieka na świecie w roku 2013. Raport ważny, gdyż jak zawsze - ze względu na profil organizacji - bardzo rzetelny, jeśli chodzi o omówienie kwestii prawnych.

Wśród omawianych państw nie ma Polski, co należy interpretować jako pozytywną ocenę przestrzegania praw człowieka w Polsce. Niestety lista państw, w których sytuacja nie jest dobra, jest długa. 

W raporcie (zobacz również ciekawy wstęp Kennetha Rotha - szefa organizacji) skupiono się na tematyce zwalczania handlu narkotykami (warto przypomnieć, że właśnie ten problem skłonił Trynidad i Tobago do zainicjowania prac nad statutem stałego Międzynarodowego Trybunału Karnego w latach 90-tych XX wieku, jednak w trakcie prac na statutem uznano, iż kwestia handlu narkotykami nie stanowi aż tak poważnej zbrodni, by była ona objęta jurysdykcją Trybunału). Zwrócono również uwagę na kwestię ochrony prywatności w kontekście rewelacji ujawnionych przez Snowdena (zob. nasze posty) dotyczących skali inwigilacji dokonywanej przez służby wywiadowcze Stanów Zjednoczonych.

Ponadto słusznie eksperci HRW zauważają problem wykorzystywania demokracji do usprawiedliwiania łamania praw mniejszości, jak to miało miejsce w Egipcie oraz na milczenie Rady Bezpieczeństwa, jeśli chodzi o straty wśród ludności cywilnej. Na początku stycznia 2014 r. Narody Zjednoczone (OHCHR, Biuro NZ ds. praw człowieka) ogłosiły, że zaprzestają liczenia ofiar cywilnych, m.in. ze względu na trudności ze zbieraniem danych, a zatem oficjalnie licznik zatrzymał się na 100 tysiącach ofiar. Niestety zaprzestanie liczenia ofiar, nie oznacza, że ich nie przybywa. Stąd też ostrzeżenia słane ze strony Navi Pillay (Komisarza ds. Praw Człowieka) w stronę grup zbrojnych przypominające, iż masowe egzekucje na cywilach stanowią zbrodnie wojenne.

W raporcie przypomniano również o nowych instrumentach mających wzmocnić ochronę praw człowieka, a mianowicie o Konwencji dotyczącej pracowników domowych (Konwencja 189), która weszła w życie we wrześniu 2013 r. oraz konwencji Minamata, która ma chronić ludzkie zdrowie przed negatywnymi skutkami kontaktu z rtęcią i wprowadzająca odpowiednie standardy wobec pracowników kopalni (także złota), którzy często chorowali i umierali ze względu na kontakt z tym pierwiastkiem (o konwencji pisaliśmy również tutaj).

Polska jeszcze nie podpisała konwencji z Minamata (jej strona są obecnie Stany Zjednoczone, a 94 państwa są sygnatariuszami), ani nie ratyfikowała konwencji 189, mimo że sugestie jej ratyfikacji płyną choćby ze strony Komisji Europejskiej.