Komitet Praw Dziecka ONZ ocenił wykonanie przez Polskę zobowiązań wynikających z Konwencji o prawach dziecka

W nawiązaniu do naszego wcześniejszego wpisu, należy odnotować opublikowanie na stronach internetowych Biura Wysokiego Komisarza ONZ ds. Praw Człowieka Uwag końcowych (Concluding observations) Komitetu Praw Dziecka do ostatnich sprawozdań Polski. Co może zaskakiwać, to fakt, że dokument został zauważony również przez media ogólnopolskie. Niestety jednak uwaga została skupiona tylko na jednym fragmencie, uznanym przed przedstawicieli mediów za „kontrowersyjny” (zob. m.in. tu i tu). Komitet mianowicie, w kontekście prawa do tożsamości dziecka, dość lakonicznie wyraził zaniepokojenie brakiem regulacji prawnych oraz zwiększającą się liczbą tzw. okien życia, które pozwalają na anonimowe porzucenie dziecka (par. 20). Zdaniem Komitetu taka sytuacja narusza szereg postanowień Konwencji.

Spotkanie polskiej delegacji z Komitetem Praw Dziecka ONZ – dyskusja nad sprawozdaniem Polski z wykonania Konwencji o prawach dziecka

W piątek 18 września br. polska delegacja rządowa spotkała się w Genewie z członkami Komitetu Praw Dziecka. Podczas spotkania przedstawiono najważniejsze konkluzje wynikające z trzeciego i czwartego sprawozdania Polski z wykonania Konwencji o prawach dziecka z 1989 r., a także dyskutowano nad bieżącymi problemami w realizacji praw dziecka w Polsce. Po tym etapie procedury przed Komitetem należy już tylko oczekiwać opublikowania pisemnych Uwag końcowych (Concluding observations), zawierających ocenę wykonania konwencji w Polsce oraz rekomendacje dotyczące zaobserwowanych problemów.

Zarówno w Polsce, jak i na forum międzynarodowym, praktycznie każda dyskusja nt. implementacji Konwencji o prawach dziecka w Polsce nawiązuje do genezy samej Konwencji i aktywnej (a niektórzy twierdzą nawet, że wiodącej) roli Polski w procesie jej przyjęcia. Stosowna inicjatywa polskiego rządu została zgłoszona w 1978 r. podczas 34 Sesji Komisji Praw Człowieka ONZ, a za jednego z głównych „autorów” oraz patrona Konwencji powszechnie uważa się przede wszystkim prof. Adama Łopatkę, który miał istotny wpływ na jej treść oraz prowadzone negocjacje. Istotne zasługi dla powstania Konwencji,  co jest często pomijane, ma również prof. Tadeusz Smyczyński, który był autorem drugiego projektu. 

Wątek Polski, jako pioniera międzynarodowej ochrony praw dziecka, powrócił również podczas piątkowej dyskusji. Tym razem jednak został wykorzystany także do pewnej niewygodnej uwagi przedstawionej przez słowackiego członka Komitetu – Petera Gurana, który w jednym ze swoich pytań do polskiej delegacji zastanawiał się dlaczego Polska jako „pionier” wśród państw walczących o prawa dziecka zwlekała aż 13 lat z przedstawieniem swoich kolejnych raportów z wykonania zobowiązań wynikających z Konwencji o prawach dziecka. 

ETPCz: więź emocjonalna z dzieckiem ważniejsza od biologicznej

Jak orzekł ETPCz więź emocjonalna z osobą małoletnią podlega ochronie prawnej, nawet jeżeli wyniki badań biologicznych wskazują, że osoba uważana dotąd za ojca w istocie nim nie jest.

Postępowanie ws. Nazarenko p. Rosji zostało wszczęte przez p. Anatolija Siergiejewicza kontestującego wyrok pozbawiający go praw rodzicielskim wobec córki A., skutkiem czego utracił możliwość kontaktów z dziewczynką oraz możliwość ochrony jej praw. Potencjalnie mogło to grozić zdrowiu dziecka, jako że zdaniem p. Siergiejewicza nowy partner jego byłej żony (matki dziewczynki) bił i molestował A. Sąd przyznał matce prawo do opieki, mimo że dziewczynka podczas dwukrotnych przesłuchań przez psychologa deklarowała wolę pozostania z ojcem. 

Czy świat kocha dzieci?

Wczoraj Rada Bezpieczeństwa wydała rezolucję 2225(2015) (zobacz tu), dotyczącą dzieci i konfliktów zbrojnych. W rezolucji potępiono wszelkie akty przemocy wobec dzieci takie jak ich werbowanie do sił zbrojnych, zabijanie, zgwałcenia, ataki na szkoły, porwania dzieci, itd. We wstępnej części rezolucji przypomniano o obowiązkach wszystkich państw członków NZ dotyczących walki z bezkarnością sprawców tych zbrodni; na państwach ciąży obowiązek osądzenia osób odpowiedzialnych za popełnienie zbrodni ludobójstwa, zbrodni wojennych, zbrodni przeciwko ludzkości, jak i innych ciężkich naruszeń wobec dzieci. Przypomniano także o konieczności przestrzegania przez strony konfliktu prawa humanitarnego i praw człowieka (co ciekawe mowa o stronach konfliktu a nie państwach, przez co obowiązek przestrzegania prawa humanitarnego może być rozumiany bardzo szeroko i dotyczy wszystkich podmiotów).

Rekordziści w liczbie ratyfikacji - Konwencja praw dziecka oraz konwencje genewskie o ochronie ofiar wojny. Najnowsze ratyfikacje.

Kilka dni temu Południowy Sudan (państwo przyjęte do ONZ 14 lipca 2011 r. i tym samym powiększające liczbę państw członkowskich do 193) ratyfikował konwencję o ochronie praw dziecka z 20.11.1989 r. (zobacz tutaj) tym samym zwiększając liczbę państw stron tejże konwencji do 195 (stronami konwencji są także Stolica Apostolska oraz Państwo Palestyna, które z kolei nie są członkami ONZ). Narody Zjednoczone przyjęły z zadowoleniem fakt ratyfikacji przez Południowy Sudan tego podstawowego dla ochrony praw dziecka traktatu. 

Oczywiście sama ratyfikacja nie poprawi sytuacji dzieci w Południowym Sudanie, a jest ona niezwykle trudna ze względu na liczne ataki na ludność cywilną (w tym dzieci), rekrutację dzieci do sił zbrojnych (Południowy Sudan nie ratyfikował jednego protokołu dodatkowego do konwencji, który obniża pułap wieku do 15 lat, jeśli chodzi o zakaz rekrutacji dzieci do sił zbrojnych i wykorzystywania ich w działaniach zbrojnych) oraz ogromne ilości dzieci wśród uchodźców i osób wewnętrznie przesiedlonych (zobacz raport Human Rights Watch nt. sytuacji w Południowym Sudanie, zobacz tutaj). Teraz jednak przynajmniej Komitet Praw Dziecka będzie mógł się przyjrzeć sytuacji w Południowym Sudanie, a przedstawiciele tego państwa będą przepytywani, w jakim stopniu zadbali o przestrzeganie praw dzieci na swoim terytorium.