Rosja wprowadza ułatwienia w ubieganiu się o rosyjski paszport przez mieszkańców regionów Doniecka i Ługańska

24 kwietnia Kreml ogłosił, że prezydent Władimir Putin podpisał dekret wykonawczy, który określa grupy osób uprawnione do skorzystania z przyspieszonej procedury ubiegając się o rosyjski paszport. Są to mieszkańcy regionów Doniecka i Ługańska, które po inwazji Rosji na Ukrainę w 2014 r. utworzyły separatystyczne, wspierane przez Rosję, Doniecką Republikę Ludową i Ługańską Republikę Ludową. Z nazwy dekretu – w j. angielskim „Executive Order On Identifying Groups of Persons Entitled to a Fast-Track Procedure when Applying for Russian Citizenship on Humanitarian Grounds” – jak i z informacji podanych na stronie internetowej Kremla, wynika, że przyczyną wydania dekretu były „powody humanitarne”, „ochrona praw i wolności człowieka i obywatela” oraz „powszechnie uznane zasady i normy prawa międzynarodowego”, ponieważ zdaniem Rosji mieszkańcy regionów Doniecka i Ługańska są pozbawieni ich praw obywatelskich. 

Singapur pionierem kryptowalut i e-obywatelstwa

Jako pierwszy na świecie rząd Singapuru ogłosił kryptowalutę za ofjcalny środek płatniczy w tym państwie (CNBC, Singapore Officially Backs a CryptoCurrency and Establishes it as their Official Coin). Od 17 listopada nowa waluta została udostępniona w sprzedaży. Tamtejszy bank centralny rzekomo przyjął właśnie regulacje usług płatniczych obejmujących kryptowalutę (zob. tu).

Działaniem majacym wspierać inicjatywę nowego oficjalnego środka płatniczego ma być równocześnie przedstawiona koncepcja wirtualnego obywatelstwa (Virtual Citizenship Program, VCP). Wprawdzie tutaj szczegółów brak, jednak nabycie obywatelstwa ma być dostępne nawet dla drobnych inwestorów, co rodzi natychmiastowe pytanie o zakres odnośnych praw, jako że Singapur posiada z jeden z najszerzej uznawanych paszportów na świecie.

O kryptowalucie informacji jest sporo (a szczególnie prosto ją nabyć za pomocą prostej rejestracji i kilku kliknięć). Zarazem jednak pomijając przywołany tekst CNBC wśród wielu źródeł informujących o sprawie trudno znaleźć inne o porównywalnej reputacji.

Prezydent Trump chce zrezygnować z zasady prawa ziemi przy nabywaniu amerykańskiego obywatelstwa

Zgodnie z obietnicami składanymi w kampanii wyborczej, prezydent Trump powtórzył zapowiedź rezygnacji z zasady prawa ziemi przy nabywaniu amerykańskiego obywatelstwa. W wywiadzie, który zostanie nadany przez telewizję HBO w dokumencie "Axios on HBO", prezydent Trump stwierdził m.in., że wbrew informacjom, które mu przekazano, zmiana tej zasady nie wymaga wprowadzenia poprawki do konstytucji USA, ponieważ on sam, jako prezydent, może zmienić zasady nadawania obywatelstwa rozporządzeniem. Prezydent Trump powiedział także, że USA są jedynym państwem na świecie, które stosuje taką zasadę (nie są) i jest "absurdem", że każde dziecko urodzone na terytorium USA otrzymuje automatycznie amerykańskie obywatelstwo z "wszystkimi jego przywilejami".

Australia, Francja, Wielka Brytania: pozbawianie obywatelstwa za terroryzm?

Rząd Australii zapowiedział zaostrzenie walki z terroryzmem poprzez pozbawianie bądź zawieszanie obywatelstwa naturalizowanym obywatelom Australii posiadającym podwójne obywatelstwo i zaangażowanym w działalność terrorystyczną. Osoby urodzone w Australii podejmujące taką działalność mogłyby zostać pozbawione pewnych przywilejów, takich jak dostęp do pomocy konsularnej, swoboda podróżowania lub świadczenia społeczne. Zapowiadane regulacje celują w osoby o podwójnym obywatelstwie walczące w ramach organizacji terrorystycznych takich jak ISIS oraz tzw. terror preachers (głosicieli terroru), czyli przede wszystkim w terroryzm islamski.

Czy spór o obywatelstwo Malty dotrze przed Trybunał Sprawiedliwości?

Według informacji EU Observer Komisja Europejska poszukuje obecnie możliwości prawnego zaskarżenia maltańskich zasad sprzedaży obywatelstwa, które wzbudziły powszechne oburzenie, mimo że jak podkreślaliśmy poprzednio (zobacz m.in. post tutaj) kwestia ta należy do kompetencji wyłącznych państw członkowskich. Prawnicy Komisji rzekomo koncentrują swoje analizy na zakresie obowiązku lojalnej współpracy na podstawie art. 4(3) TUE; punktem odniesienia mają być orzeczenia w sprawach Micheletti (C-369/90) oraz Rottman (C-138/08). Przywołane ma być także orzeczenie MTS w sprawie Nottebohm (ICJ Reports 1955, p. 4).

Na Maltę już napływają aplikacje zainteresowanych kupnem obywatelstwa.

UE oburzona handlem maltańskim obywatelstwem

Nie milkną echa opisywanej przez nas (tutaj) decyzji Malty o przyjęcia kryterium finansowego jako jedynego warunku nabycia obywatelstwa Malty, a w rezultacie obywatelstwa UE. Mimo że zasady przyznawania obywatelstwa należą do kompetencji wyłącznych państw członkowskich, sprawa wzbudziła oburzenie również na szczeblu unijnym. 

15 stycznia, Komisarz ds. sprawiedliwości Viviane Reding podczas debaty plenarnej w PE stwierdziła, że zachowanie Malty stanowi pogwałcenie „podstawowej zasady prawa międzynarodowego” przyznawania obywatelstwa wyłącznie osobom mającym faktyczne związki z danym państwem oraz że w rezultacie mogło dojść do naruszenia zasady lojalnej współpracy w myśl art. 4(3) TUE (Speech: Citizenship must not be up for sale European Commission, SPEECH/14/18).

Obywatelstwo UE na sprzedaż

Z końcem miesiąca wchodzi w życie ustawa, mocą której osoby chcące nabyć obywatelstwo UE będą to mogły uczynić za 650 tyś. euro w drodze zakupu obywatelstwa Malty. W przeciwieństwie jednak do stosujących podobne rozwiązanie Cypru, Grecji, Hiszpanii, Portugalii czy Wielkiej Brytanii uzyskanie obywatelstwa nie będzie obwarowane dodatkowymi warunkami np. minimalnego okresu zamieszkania, czy realizacji określonych inwestycji (Il Sole 24 Ore, Malta, da fine dicembre basterà pagare 650mila euro per avere la cittadinanza. Salgono i timori Ue sui nuovi passaporti). Co więcej, w przeciwieństwie do tych państw uprawnienie nabywane na Malcie nie będzie ograniczone czasowo. Zgodnie z założeniami projektu legislacyjnego, zatwierdzonego przez parlament w ubiegłym miesiącu, ma to przynieść do budżetu 30 mln euro rocznie (tj. 45 beneficjentów programu).

Odpowiadając na głosy krytyczne w stosunku do projektu - nie tylko w ramach UE, bo maltański paszport umożliwia podroż bez wizy do USA i 160 innych państw - tamtejsza administracja zapewniła, że procedura będzie obejmować szczegółową kontrolę kandydatów, co ma uniemożliwić nabycie obywatelstwa unijnego przez przypadkowe osoby.

Niezależnie jednak od krytyki krajowej i unijnej, kryteria przyznawania obywatelstwa pozostają sprawą wewnętrzną państw członkowskich i Komisja Europejska ma w tym zakresie nader ograniczoną możliwość oddziaływania.