Przełom w negocjacjach USA-Szwajcaria dotyczących uchylania się od opodatkowania

Jak informowaliśmy tutaj w lipcu, po odrzuceniu przez szwajcarską Radę Stanu tzw. lex USA rząd federalny został zmuszony do przyjęcia Planu B, zgodnie z którym szwajcarskie banki mają prawo przekazywać informacje amerykańskim organom skarbowym nt. podmiotów uchylających się od obowiązków podatkowych na podstawie wydawanych indywidualnie zezwoleń. 

Zgodnie ze wspólnym komunikatem opublikowanym wczoraj przez Departament Stanu, nowy program, który dziś zostanie przedłożone do zatwierdzenia szwajcarskim władzom (The New York Times), ma stanowić zachętę dla instytucji bankowych do współpracy z amerykańskimi organami. Nagrodą za udział w programie, do czego namawiać także będą szwajcarskie władze, będzie możliwość ubiegania się o zawarcie tzw. non-prosecution agreement. Porozumienie takie, w zamian za 780 mln $ grzywny i przekazanie stosownych informacji, zawarło w 2009 roku UBS AG (Bloomberg).

Plan awaryjny dla szwajcarsko-amerykańskiej współpracy podatkowej

W związku z ostatnio licznymi działaniami na rzecz walki z uchylaniem się od opodatkowania oraz z rajami podatkowymi - cele przyjęte w ramach G20 - w kwietniu informowaliśmy (tutaj) o przyjęciu przez Radę Federalną porozumienia FATCA, zgodnie z którą Szwajcaria będzie w przyszłości zobowiązana, bez wzajemności, do przekazywania określonych informacji bankowych na temat amerykańskich podatników, którzy nie zadeklarowali faktu posiadania zagranicznych rachunków bankowych, amerykańskim służbom skarbowym stosownie do regulacji przyjmowanych przez te ostatnie. 20 czerwca stosunkiem głosów 34:3 decyzję tę zatwierdziła Rada Stanów (pozostaje jeszcze głosowanie przez Radę Narodową, Le Temps; pozytywną rekomendację w tym zakresie wydała Komisja ds. ekonomii, zwracając uwagę, że FATCA wejdzie w życie niezależnie od decyzji parlamentarzystów, Le Matin). Istotną przesłanką do przyjęcia FATCA jest groźba opodatkowania szwajcarskich banków 30% podatkiem u źródła oraz utraty wynegocjowanych ustępstw (Romandie). 

Nie oznacza to jednak, że Szwajcaria całkowicie wyrzekła się dotychczasowej polityki tajemnicy bankowej.

Luksemburg przystąpi do FATCA

Po niepowodzeniu negocjacji ostatniej Rady ECOFIN w przedmiocie zacieśnienia współpracy w zakresie automatycznej wymiany informacji bankowych umożliwiających walkę z procederem AML/CFT (pisaliśmy o tym tutaj) znaczne oczekiwania wiązane są z dzisiejszym posiedzeniem Rady Europejskiej.

Wśród elementów zwiększających presję wywieraną na ostatnie dwa państwa unijne niechętne ściślejszej współpracy, Luksemburg i Austrię, można wskazać:

- oświadczenie Premiera David Cameron’a, który w poniedziałek wezwał terytoria brytyjskie (m.in. wyspy karaibskie i na Kanale La Manche) do podjęcia zdecydowanych kroków przeciwko uchylaniu się od opodatkowania (Bloomberg),

- opublikowany tuż przed szczytem Raport Oxfam wytykający UE pozorność podejmowanych dotąd działań (EUObersver),

- oświadczenie Liechtensteinu o gotowości negocjacji z UE porozumienia o automatycznym transferze danych - zgodnie z ustaleniami ostatniej Rady ECOFIN (Les Echos).

Jednak nade wszystko w przeddzień szczytu Luksemburg zapowiedział przystąpienie do FATCA, a zatem uznanie automatycznej wymiany informacji bankowych w relacjach bilateralnych z USA (zob. także: Les Echos). Nie jest to zarazem zaskakujące w kontekście wcześniejszych zapowiedzi Premiera Jean-Claude Juncker'a.

Właśnie na ustawie FATCA wzorowany jest unijny G5 pilot project. Jest to zarazem kolejny amerykański sukces po opisywanych przez nas niedawno rozmowach z Watykanem-Stolicą Apostolską oraz Szwajcarią.

Atmosferę wokół szczytu – przynajmniej w odniesieniu do negocjacji nad Dyrektywą o opodatkowaniu odsetek z oszczędności osób fizycznych – psują natomiast oskarżenia, sformułowane w tym tygodniu w Raporcie amerykańskiego Senatu pod adresem, sprawującej  Prezydencję w Radzie UE, Irlandii o udzielanie preferencji podatkowych koncernowi Apple, umożliwiając spółce uchylanie się od wyższych obowiązków podatkowych w USA (Il Sole 24 Ore).

Szwajcaria zatwierdziła zasady transferu informacji bankowych FATCA

Coraz więcej czynników sprzyja zdecydowanym działaniom międzynarodowym przeciwko jurysdykcjom niewspółpracującym w zakresie walki z uchylaniem się od opodatkowania, praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu (AML/CFT), wpisanym w plan prac G20.

W UE potężnym bodźcem do wzmożenia wysiłków w tym zakresie był francuski skandal Cahuzac, który przyczynił się do przyjęcia deklaracji o pogłębionej współpracy części państw unijnych w zakresie automatycznego przekazywania informacji bankowych (zobacz wcześniejszy post). W skali światowej najważniejszym czynnikiem skłaniającym państwa do zmiany polityki było wejście w życie amerykańskiej Foreign Account Tax Compliance Act (FATCA), zgodnie z którą USA wymagają automatycznego transferu określonych danych bankowych pod groźbą kar finansowych i handlowych nakładanych na instytucje finansowe nierespektujące wymogów FATCA. Choćby w przypadku Luksemburga – obok Austrii ostatniego państwa UE niechętnego ostatnim nowelizacjom zasad współpracy – ten ostatni czynnik miał decydujące znaczenie dla liberalizacji zasad dostępu do danych bankowych (pisaliśmy o tym tu). Wreszcie mimo irytacji UE na apele państw trzecich o złagodzenie kursu polityki oszczędnościowej (zob. post nt. Wiosennego posiedzenia MFW-BŚ), Przewodniczący Komisji Europejskiej Jose Manuel Barroso dopiero co przyznał, że potencjał (polityczny) polityki oszczędnościowej uległ wyczerpaniu (CNBC, Eraof Austerity Has Run Its Course, EU Says), zatem środki które można by uzyskać walcząc z uchylającymi się od opodatkowania jawią się szczególnie atrakcyjnie – finansowo i politycznie. Właśnie ta kwestia była jednym z nielicznych obszarów, w których komunikat z Wiosennego posiedzenia MFW-BŚ stwarza nadzieje na podjęcie zdecydowanych działań. 

Złagodzenie tajemnicy bankowej przez Luksemburg

Premier Luksemburga (w latach 2005-2013 także szef Eurogrupy) Jean-Claude Juncker potwierdził złagodzenie tajemnicy bankowej w tym państwie przez wdrożenie, począwszy od 1 stycznia 2015 r., systemu automatycznej wymiany informacji bankowych (Secret bancaire: le Luxembourg introduira l'échange automatique d'information dès 2015). Jak stwierdził, sektor finansowy Wielkiego Księstwa jest gotowy na takie działanie, a gospodarka nie powinna na tym ucierpieć. Sugestie, że Luksemburg zdecyduje się na krok mający na celu walkę z uchylaniem się od opodatkowania wcześniej sformułował Minister Finansów Luc Frieden (Le Luxembourg prêt à alléger son secret bancaire, l'Autriche pas). 

Ważną przesłanką do zmiany stanowiska była polityka Stanów Zjednoczonych, które zgodnie z przyjętym w 2010 roku Foreign Account Tax Compliance Act (FATCA) wymagają od partnerów automatycznego przekazywania informacji nt. własnych podatników. Jak przyznał Premier Juncker (20 Minutes, Secret bancaire: le Luxembourg accepte l’échange automatique d’informations), amerykański rynek jest zbyt istotny dla luksemburskiego sektora bankowego, aby mógł zeń zrezygnować odmawiając współpracy. Zresztą w świetle ostatniego z serii skandali podatkowych, począwszy od skandalu Woerth-Bettencourt a skończywszy na aferze Cahuzac, który wstrząsnął francuską sceną polityczną, czy niedawnych doniesień w międzynarodowym śledztwie dziennikarskim „Offshoreleaks”, warunki do działań regulacyjnych są sprzyjające.