Czy państwa strefy Euro stworzą wspólny koszyk walutowy w MFW?

Unijny Komisarz ds. euro Valdis Dombrovskis przedstawił wczoraj plan Komisji wzmocnienia Unii Gospodarczej i Walutowej. Zaprezentowane postulaty bazują na czerwcowym Raporcie pięciu przewodniczących (KE, Parlamentu Europejskiego, Rady Europejskiej, Eurogrupy oraz EBC). Założono wówczas, że dalsza integracja powinna obejmować 3 etapy począwszy od ściślejszej współpracy w obowiązujących ramach prawnych, a skończywszy na dalekosiężnych planach wzmocnienia UGW. Doraźnie uwagę skoncentrowano na etapie 2., zakończenia budowy UGW.

Odpowiednio, na potrzeby etapu 2. Komisarz wskazał następujące obszary działania:

Grecja niewypłacalna

O północy upłynął termin spłaty 1,6 mld euro kolejnej transzy greckiego długo wobec MFW. Tym samym państwo to utraciło prawo do korzystania z dalszych programów pomocy finansowej do czasu spłaty zaległości. Jest to pierwszy przypadek niewypłacalności państwa wysokouprzemysłowionego względem Funduszu od czasu jego powołania w 1944 roku. Ostatni raz MFW nie odzyskało uzgodnionych spłat pożyczki w 2001 roku od Zimbabwe (FT, Greece’s IMF payment: When is a default not a default?).

Od rana trwają rozmowy w ramach Eurogrupy nad grecką propozycją  obejmującą ewentualne przedłużenie europejskiego programu finansowania (również wygasł z dniem 30 czerwca), czy udzielenie kolejnego 2 letniego wsparcia przez Europejski Mechanizm Stabilności (France 24, La Grèce fait défaut sur sa dette vis-à-vis du FMI). Byłby to 3. europejski program wsparcie od maja 2010 (110 mld euro) i marca 2012 (130 mld euro). 

Jednolity Obszar Płatności w Euro w pełni operacyjny

Po 15 latach prac, 1 sierpnia EBC ogłosił osiągnięcie pełnej zdolności operacyjnej Jednolitego Obszaru Płatności w Euro (SEPA - Single Euro Payments Area) w krajach strefy Euro. 

Stanowiąca kolejny krok integracji - po utworzeniu w 1999 r. systemu rozrachunków wysokokwotowych TARGET (zastąpiony przez TARGET 2) oraz wprowadzeniu w 2002 roku do obiegu wspólnej waluty Euro - SEPA umożliwia realizację płatności bezgotówkowych w Euro, krajowych i zagranicznych, z tego samego rachunku bankowego i na tych samych warunkach. 

W ten sposób doszło do połączenia rynków płatności detalicznych w UGW. Do systemu przystąpiły także pozostałe państwa UE oraz Islandia, Liechtenstein, Norwegia i Szwajcaria (EBC, Jednolity Obszar Płatności W EURO (SEPA)). W krajach spoza strefy SEPA będzie wykorzystywana na potrzeby transakcji denominowanych w Euro począwszy od 31 października 2016 r. (European Commission, MEMO/14/502). 

Harmomizacja unijnych przepisów w zakresie restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków

Na podstawie kompromisu wypracowanego w grudniu ubiegłego roku przez litewską Prezydencję (zobacz m.in. nasze posty tu i tu), Rada przyjęła Dyrektywę ustanawiająca ramy na potrzeby prowadzenia działań naprawczych oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w odniesieniu do instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych (PE-CONS 14/14).

Polityczny kompromis ministrów UGW ws. Podatku Tobina

Wykorzystując oczyszczenie przedpola dla współpracy w zakresie ustanowienia podatku od transakcji finansowych (FTT) w konsekwencji ubiegłotygodniowej decyzji Trybunału Sprawiedliwości (nasz post tutaj), ministrowie finansów strefy Euro wypracowali porozumienie polityczne w sprawie wprowadzenia podatku od 1 stycznia 2016 (Il Sole 24 Ore, Primo accordo tra i Paesi euro sulla Tobin Tax: l'obiettivo è introdurre la nuova imposta dal 2016). Porozumienia nie podpisała jedynie, przeżywająca aktualnie kryzys polityczny, Słowenia.

Plan skrytykowały m.in. Wielka Brytania, Szwecja i Europejski Bank Inwestycyjny. Sceptycznie wyraziła się o jego ogólnikowości Holandia, rozważająca przystąpienie do współpracy.

Szerzej: Euractiv, UK, Sweden attack FTT statement by euro nations.

EMS bezpośrednio dokapitalizuje banki komercyjne

20 czerwca członkowie Europgrupy zadecydowali, że powołany do doraźnej pomocy państwom członkowskim UGW Europejski Mechanizm Stabilizacyjny, gdy będzie tego wymagać stabilność finansowa całej strefy Euro, będzie mógł bezpośrednio dokapitalizować banki komercyjne zagrożone niewypłacalnością. Przeznaczy na ten cel nie więcej niż 60 z 500 mld Euro zdolności pożyczkowej EMS.

Warunkami uzyskania pomocy będą:

• niezdolność lub nadmierny koszt udzielenia takiego wsparcia samodzielnie przez zainteresowane państwo członkowskie,
• udzielenie pomocy finansowej danemu państwu jest potrzebne dla ochrony stabilności finansowej całej strefy Euro lub jej państw członkowskich,
• instytucja wymagająca pomocy nie spełnia wymogów kapitałowych EBC i nie jest w stanie samodzielnie zgromadzić dodatkowego kapitału,
• instytucja wymagająca pomocy ma znaczenie systemowe dla całej strefy Euro lub dla państwa wnioskującego o pomoc EMS.

Łotwa 18 członkiem Unii Gospodarczej i Walutowej

Komisja Europejska zatwierdziła wniosek Łotwy o przystąpienie do UGW. Jeżeli zgodnie z oczekiwaniami ministrowie finansów UE przychylą się do owej decyzji na lipcowym szczycie, realne wydaje się włączenie tego kraju do strefy euro w 2014 roku. 

Zgodnie z wnioskami Raportu EBC Łotwa spełnia warunki konwergencji, choć pewne obawy budzi nadmierne znaczenie zagranicznych depozytów bankowych (nierezydentów).

Łotwa, która w 2008 roku zmuszona była skorzystać z finansowej pomocy UE, jednak po realizacji jednego z najsurowszych planów oszczędnościowych odzyskała już równowagę finansów publicznych i spłaciła zaciągnięte zobowiązania (BBC News).

Szerzej: EU Observer, CNBC, WSJ.