Komisja wzywa Polskę do stosowania Dyrektywy ws. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych

Komisja Europejska wezwała 11 państw - Bułgarię, Republikę Czeską, Francję, Włochy, Litwę, Luksemburg, Holandię, Maltę, Polskę, Rumunię i Szwecję - do pełnego wdrożenia Dyrektywy ustanawiająca ramy na potrzeby prowadzenia działań naprawczych oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w odniesieniu do instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych (nt. Dyrektywy BRRD pisaliśmy tutaj). Termin implementacji unijnych przepisów upłynął z końcem ubiegłego roku.

Wskazane państwa członkowskie mają teraz 2 miesiące na poinformowanie o wdrożonych środkach wykonawczych; w razie uchybienia kolejnego terminu KE będzie mogła wszcząć postępowanie przeciwko poszczególnym państwom przed Trybunałem Sprawiedliwości.

Szerzej: Komisja Europejska - Komunikat prasowy IP/15/5057.

Harmomizacja unijnych przepisów w zakresie restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków

Na podstawie kompromisu wypracowanego w grudniu ubiegłego roku przez litewską Prezydencję (zobacz m.in. nasze posty tu i tu), Rada przyjęła Dyrektywę ustanawiająca ramy na potrzeby prowadzenia działań naprawczych oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w odniesieniu do instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych (PE-CONS 14/14).

Kompromis ECOFIN ws. II filaru Unii Bankowej

Po 12 godzinach negocjacji unijni ministrowie finansów zasiadający w ECOFIN osiągnęli porozumienie ws. II filaru Unii Bankowej (Les Echos, Accord des Européens sur l’union bancaire), którego podstawę wypracowali w środę w godzinach porannych (po 7 godzinnym maratonie negocjacyjnym) ministrowie finansów państw EMU (FT, Eurozone agrees ‘backstop’ for failing banks).

Przesądzone wydaje się wreszcie powołanie jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków (SRM), co stanowiło szczególnie trudny obszar negocjacyjny (z obaw przed przedwczesnym upublicznieniem negocjowanych rozwiązań Komisja Europejska wręcz uciekła się do druku dokumentów "niewidzialnym atramentem" o czym wspominaliśmy tu). SRM miałby rozpocząć funkcjonowanie w roku 2016 (Les Echos). 

Kluczową rolę w procesie decyzyjnym w sprawie dofinansowania lub uporządkowanej likwidacji banków ma pełnić Rada ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków (Single Resolution Board, tak: komentujący stanowisko ECOFIN Komisarz Michel Barnier, MEMO/13/1186), w której skład wejdą przedstawiciele Komisji, Rady UE, EBC i organów krajowych. 

Unijny kompromis w sprawie restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków

W późnych godzinach nocnych Litewska Prezydencja zdołała doprowadzić do kompromisu w sprawie dyrektywy dotyczącej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków (BRRD), której zasadniczym celem jest zrównoważenie - interesu publicznego w zakresie obciążenia instytucji kredytowych odpowiedzialnością finansową za błędy w realizowanej polityce (bail-in, zob. poniżej), unikając dzięki temu konieczności prowadzenia operacji ratunkowych kosztem podatników, oraz - troski o stabilność całego systemu finansowego (bail-out).

"Niewidzialny projekt" jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków

Komisja Europejska zaproponowała jednolity mechanizm restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków, tj. jeden z trzech (obok jednolitego mechanizmu nadzoru i gwarancji depozytów) filarów budowanej Unii Bankowej. Koncepcję mechanizmu nadzoru przestawiono we wrześniu ubiegłego roku (IP/12/953); wdrożenie mechanizmu przez EBC ma się rozpocząć z końcem przyszłego roku.

Zasadniczym celem nowego podejścia do resolution regimes - w połączeniu z wdrożeniem CRD IV/CRR (zob. wcześniejszy post) - ma być ochrona podatników i całej gospodarki przed ponoszeniem kosztów niewypłacalności instytucji bankowych. W czerwcu stanowisko w sprawie proponowanej Dyrektywy opublikowała Komisja Gospodarcza i Monetarna Parlamentu Europejskiego, a przywódcy państw UE zadeklarowali wolę zakończenia prac legislacyjnych w 2014, przed upływem kadencji PE. Szerzej nt. samej inicjatywy pisaliśmy po jej zatwierdzeniu przez ECOFIN (tutaj).

Do czasu wejścia w życie nowych przepisów, zgodnie z komunikatem Komisji, nowa filozofia obciążania ciężarem utraty płynności finansowej przede wszystkim samych instytucji ma być wdrażana z jednej strony dzięki opublikowanym dzisiaj zmianom wytycznych w zakresie udzielania pomocy publicznej bankom, a z drugiej poprzez funkcjonowanie Europejskiego Mechanizmu Stabilizacyjnego (zob. post tutaj). W ramach nowych zasad udzielania pomocy publicznej ograniczone mają zostać wynagrodzenia i premie wypłacane pracownikom wyższych szczebli instytucji bankowych. Zmianom tym przeciwna jest Wielka Brytania (FT, EU curbs executives’ pay at failing banks).

Jak podaje agencja Reuters "w ciągu kilku godzin od oświadczenia Komisji Niemcy, w dość niezwykłym stylu, publicznie skrytykowały propozycję, sugerując, że ochrona suwerenności państw wymagać będzie ambitniejszych rozwiązań" (UPDATE 3-EU's scaled-down agency to shut banks fails to please Germany), mimo że w przedstawionej koncepcji obniżono skalę funduszu restrukturyzacyjnego, co było ukłonem właśnie w stronę Niemiec (Bloomberg, EU Unveils Bank-Crisis Plan With 55 Billion-Euro Fund). Przedmiotem sprzeciwu jest przede wszystkim koncepcja stworzenia pan-europejskiego organu ds. upadłości kompetentnego do zadecydowania o finansowym wsparciu instytucji, a podstawowym argumentem wykorzystywanym w debacie jest powoływanie się na konieczność rewizji TUE.

Projekt poparł - i zaapelował o jego szybkie wdrożenie - włoski Premier Enrico Letta (Nota di Palazzo Chigi su proposta Commissione Ue per risoluzione crisi bancarie)

Jak podaje Bloomberg, Komisja Europejska tak bardzo obawiała się przedwczesnego upublicznienia propozycji, że została ona wydrukowana 'niewidzialnym atramentem', uniemożliwiającym skanowanie.

Kompromis w sprawie reżimu działań naprawczych oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków UE. Nowa koncepcja w USA

Rada ECOFIN przyjęła dziś stanowisko w sprawie projektu Dyrektywy ustanawiającej reżim działań naprawczych oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków (BRRD), wzywając zarazem Parlament Europejski do jej przyjęcia do końca roku w pierwszym czytaniu. Tym samym w dniu rozpoczęcia ostatniego przed wakacjami szczytu Rady Europejskiej wypracowano porozumienie - które miało zostać przyjęte równocześnie z zeszłotygodniową decyzją w sprawie zakresu pomocy sektorowi bankowemu UGW przez EMS (pisaliśmy o tym tutaj) - między państwami chcącymi zachować większą swobodę ochrony sektora finansowego (m.in. Francja i Wielka Brytania) oraz obawiającymi się pokusy nadużycia zwolennikami bardziej zdyscyplinowanego podejścia (przede wszystkim Niemcy, Finlandia i Holandia). Reuters, EU ministers seek resolution on who pays if banks fail.

Zgodnie z przyjętą filozofią recovery and resolution regime - trzeciego filara przyszłej Unii Bankowej – Dyrektywa będzie obejmować instrumenty zapobiegawcze, wczesnej interwencji, oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Jest to tym ważniejsze, że najprawdopodobniej dojdzie do opóźnień we wdrażaniu relatywnie najprostszego elementu, jakim jest przekazania nadzoru nad bankami strefy euro na rzecz EBC (Bloomberg, ECB Bank Oversight Start Said to Be Delayed to Late 2014).

EMS bezpośrednio dokapitalizuje banki komercyjne

20 czerwca członkowie Europgrupy zadecydowali, że powołany do doraźnej pomocy państwom członkowskim UGW Europejski Mechanizm Stabilizacyjny, gdy będzie tego wymagać stabilność finansowa całej strefy Euro, będzie mógł bezpośrednio dokapitalizować banki komercyjne zagrożone niewypłacalnością. Przeznaczy na ten cel nie więcej niż 60 z 500 mld Euro zdolności pożyczkowej EMS.

Warunkami uzyskania pomocy będą:

• niezdolność lub nadmierny koszt udzielenia takiego wsparcia samodzielnie przez zainteresowane państwo członkowskie,
• udzielenie pomocy finansowej danemu państwu jest potrzebne dla ochrony stabilności finansowej całej strefy Euro lub jej państw członkowskich,
• instytucja wymagająca pomocy nie spełnia wymogów kapitałowych EBC i nie jest w stanie samodzielnie zgromadzić dodatkowego kapitału,
• instytucja wymagająca pomocy ma znaczenie systemowe dla całej strefy Euro lub dla państwa wnioskującego o pomoc EMS.

UE: ograniczenia bailoutów bankowych

Jak, na podstawie informacji od "dobrze poinformowanych źródeł", donoszą Financial Times oraz Bloomberg, do końca lipca Komisja Europejska ma przedstawić zrewidowane, bardziej restrykcyjne zasady udzielania pomocy publicznej bankom.

Bazując przede wszystkim na doświadczeniach operacji ratunkowej prowadzonej w Hiszpanii (oraz doświadczeniach holenderskich) Komisja chce wzmocnić zasadę finansowej współodpowiedzialności udziałowców i wierzycieli za straty instytucji finansowej korzystającej z pomocy. Zmiany podobno nie mają jednak osłabić pozycji wierzycieli uprzywilejowanych.

Powyższe regulacje mają docelowo stanowić element reżimu działań naprawczych oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków (zob. posty na temat BRRD), tj. jednego z filarów tworzonej obecnie unii bankowej. Trwają również prace legislacyjne w obszarze konwersji lub umarzania długów (bail in).

Jeżeli wszystko pójdzie zgodnie z planem, nowe zasady mogłyby zacząć obowiązywać późnym latem.

Konsultacje społeczne dotyczące reformy sektora bankowego UE

W ubiegłym tygodniu pisaliśmy o kolejnym etapie przygotowywanej przez Komisję Europejską reformy strukturalnej unijnych banków (zob. post nt. Mapy drogowej). 

Zaledwie kilka dni później Komisja Europejska zaprosiła zainteresowanych do udziału w publicznych konsultacjach dotyczących proponowanych reform (zob.: Consultation paper). Dziewięć pytań postawionych przez Komisję ma ułatwić wybór między podziałem najważniejszych banków przede wszystkim wedle kryterium funkcjonalnego (dwa rozważane warianty) lub struktury właścicielskiej. Wnioski z konsultacji oraz tzw. Raportu Liikanena mają stanowić podstawę oceny oddziaływania regulacji.

Konsultacje społeczne zostaną zakończone 3 lipca.

Mapa drogowa reformy strukturalnej unijnych banków

Zgodnie z konkluzjami opublikowanego w październiku 2012 r. tzw. Raportu Liikanena, realizowane w UE doraźne reformy sektora bankowego – w tym ustanowienie europejskiego nadzoru mikro- i makroostrożnościowego, ustanowienie instrumentów płynnościowych, czy podniesienie kwot gwarantowanych depozytów – nie rozwiązały problemów strukturalnych sektora, jak choćby podejmowania nadmiernego ryzyka, czy trudności nadzorczych w odniesieniu do złożonych struktur bankowych. Zasadniczym przesłaniem Raportu Liikanena, niezależnie od prowadzonych w UE prac legislacyjnych między innymi nad zaostrzeniem wymogów kapitałowych (zob. posty nt. CRR/CRD IV), ustanowienia reżimu działań naprawczych oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków (BRRD) czy nad powołaniem unii bankowej, było wezwanie do reformy struktur samych banków, a najlepiej rozdzielenie bankowości inwestycyjnej i depozytowo-kredytowej.