Jednolity mechanizm restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w pełni operacyjny

Z dniem 1 stycznia pełną funkcjonalność osiągnął Jednolity mechanizm restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji (SRM o pracach na którym pisaliśmy tutaj), czyli drugi oprócz Jednolitego mechanizmu nadzorczego (SSM) filar Unii Bankowej.

Zob.: European Commission, Press release oraz zapis prac na powołaniem SRM.

Czy państwa strefy Euro stworzą wspólny koszyk walutowy w MFW?

Unijny Komisarz ds. euro Valdis Dombrovskis przedstawił wczoraj plan Komisji wzmocnienia Unii Gospodarczej i Walutowej. Zaprezentowane postulaty bazują na czerwcowym Raporcie pięciu przewodniczących (KE, Parlamentu Europejskiego, Rady Europejskiej, Eurogrupy oraz EBC). Założono wówczas, że dalsza integracja powinna obejmować 3 etapy począwszy od ściślejszej współpracy w obowiązujących ramach prawnych, a skończywszy na dalekosiężnych planach wzmocnienia UGW. Doraźnie uwagę skoncentrowano na etapie 2., zakończenia budowy UGW.

Odpowiednio, na potrzeby etapu 2. Komisarz wskazał następujące obszary działania:

Komisja wzywa Polskę do stosowania Dyrektywy ws. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych

Komisja Europejska wezwała 11 państw - Bułgarię, Republikę Czeską, Francję, Włochy, Litwę, Luksemburg, Holandię, Maltę, Polskę, Rumunię i Szwecję - do pełnego wdrożenia Dyrektywy ustanawiająca ramy na potrzeby prowadzenia działań naprawczych oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w odniesieniu do instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych (nt. Dyrektywy BRRD pisaliśmy tutaj). Termin implementacji unijnych przepisów upłynął z końcem ubiegłego roku.

Wskazane państwa członkowskie mają teraz 2 miesiące na poinformowanie o wdrożonych środkach wykonawczych; w razie uchybienia kolejnego terminu KE będzie mogła wszcząć postępowanie przeciwko poszczególnym państwom przed Trybunałem Sprawiedliwości.

Szerzej: Komisja Europejska - Komunikat prasowy IP/15/5057.

Niemiecki L-Bank skarży Jednolity mechanizm nadzorczy

Niemiecki lokalny bank rozwojowy, Landeskreditbank Baden-Wuerttemberg, wszczął postępowanie przed Trybunałem Sprawiedliwości przeciwko Europejskiemu Bankowi Centralnemu żądając wyłączenie z listy podmiotów objętych bezpośrednim nadzorem EBC w ramach, funkcjonującego od listopada 2014, Jednolitego mechanizmu nadzorczego (SSM). SSM stanowi filar Unii Bankowej.

Zdaniem banku, zasadniczo popierającego cele EBC, jego działalność nie charakteryzuje się doniosłością systemową w skali świata (tzw. instytucje G-SIFIs), natomiast wysokie obciążenia biurokratyczne pochodne nadzorowi bezpośredniemu istotnie ograniczą możliwość realizacji misji oferowania nisko-oprocentowanych pożyczek na potrzeby mieszkaniowej i wpieraniu start-up'ów. Mimo że koszty nadzoru ponoszone przez instytucje prywatne nie są dyskutowane publicznie, spełnienie wymogów w zakresie unijnej sprawozdawczości miało w ubiegłym roku kosztować, banki o zbliżonej skali działalności między 5 a 10 mln euro (WSJ, German Lender Challenges ECB Supervision).

L-Bank należy do grona 21 niemieckich instytucji objętych bezpośrednim nadzorem EBC. W przypadku niektórych banków kryteria finansowe objęcia nadzorem bezpośrednim pociągnęły za sobą decyzje o transferze aktywów w ramach grup kapitałowych.

Jest to kolejny przypadek, kiedy legalność ściślejszej integracji finansowej zostaje poddana uważanej kontroli na wniosek niemiecki. Dość wspomnieć o opisywanej przez nas sprawie legalności bezwarunkowych transakcji monetarnych OMT (posty tutaj i tu).

Pierwsza Decyzja wykonawcza KE ws. ekwiwalencji na potrzeby CRR

Działając na podstawie Rozporządzenia nr 575/2013 w sprawie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych (o CRR pisaliśmy już kilkukrotnie), Komisja Europejska przyjęła pierwszą "ekwiwalencyjną" Decyzją wykonawczą na potrzeby ważenia ryzyka operacji finansowych. KE wskazała tym samym państwa, których reżim regulacyjny i nadzorczy uznano za zapewniające poziom bezpieczeństwa równy prawu UE. Na tej podstawie, dzięki zastosowaniu preferencyjnych wag ryzyka, podmioty prowadzące działalność we wskazanych państwach trzecich nie będą musiały stosować podwyższonych wymogów kapitałowych (Press Release IP-14-2601).

Jak przypomniano w Preambule Decyzja wykonawcza Komisji L 359.155 przyjęta lista instytucji finansowych, podmiotów rządowych i samorządowych oraz spółek publicznych będzie podlegać okresowej rewizji. Pieczę nad ekwiwalentnością nadzorów sektora finansowego sprawować będzie EBA.

Wspólny reżim oceny ekwiwalentności nadzorów państw trzecich zacznie obowiązywać z dniem 1 stycznia 2015.

Zob. także FAQ do powyższej Decyzji wykonawczej.

Przewodnik po nowo powstałym Jednolitym mechanizmie nadzoru

Z początkiem miesiąca w życie wszedł, cyklicznie przez nas przywoływany na kolejnych etapach prac legislacyjnych, Jednolity mechanizm nadzoru mikroostrożnościowego nad bankami strefy euro. Obejmujący 3'600 banków w 18 państwach (zobacz oficjalną stronę SSM) system osiągnął pełną zdolność operacyjną 4 listopada (Regular Hearing of the Chair of the ECB’s Supervisory Board at the European Parliament’s Economic and Monetary Affairs Committee). 

Celem zmniejszenia napięć w okresie przejściowym Europejski Bank Centralny opublikował Przewodnik po nadzorze bankowym (EBC, Guide to banking supervision) obejmujący:

• zasady nadzoru bankowego,
• funkcjonowanie SSM (podział kompetencji między Mechanizmem a właściwymi organami krajowymi NCAs, tryb podejmowania decyzji, struktura i cykl nadzorczy),
• przebieg nadzoru (licencje i holdingi finansowe, nadzór nad SIFIsm i mniejszymi podmiotami, kontrola jakości i planowania). 

Rozporządzenie kończące prace nad powołaniem SRM

Na początku maja b.r. pisaliśmy o przyjęciu Dyrektywy ustanawiająca ramy na potrzeby prowadzenia działań naprawczych oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w odniesieniu do instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych. Dopełnieniem prac nad powołaniem tego filara (SRM) Unii Bankowej - obok funkcjonującego od listopada jednolitego mechanizmu nadzorczego (SSM) - jest przyjęte właśnie Rozporządzenie ustanawiające jednolite zasady i jednolitą procedurę restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji instytucji kredytowych i niektórych firm inwestycyjnych w ramach jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz jednolitego funduszu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz zmieniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1093/2010.

Mocą Rozporządzenia powołana zostanie Jednolita Rada ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji (Jednolita Rada) - art. 42 i n. Rada osiągnie pełną gotowość do działania 1 stycznia przyszłego roku.

Jednolity mechanizm restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji będzie wspierany jednolitym funduszem restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji („fundusz”) - art. 67 i n.

Zakresem stosowania SRM objęte zostaną wszystkie banki strefy Euro oraz z innych państw UE, które postanowią nawiązać taką współpracę.

Harmomizacja unijnych przepisów w zakresie restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków

Na podstawie kompromisu wypracowanego w grudniu ubiegłego roku przez litewską Prezydencję (zobacz m.in. nasze posty tu i tu), Rada przyjęła Dyrektywę ustanawiająca ramy na potrzeby prowadzenia działań naprawczych oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w odniesieniu do instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych (PE-CONS 14/14).

Przełom w pracach nad powołaniem Unii Bankowej

Minister finansów Grecji Yannis Stournaras ogłosił, że wczoraj w godzinach porannych grecka Prezydencja osiągnęła porozumienie z przedstawicielami Parlamentu Europejskiego ws. powołania Jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków, SRM (Rada UE, Statement by Minister Yannis Stournaras on the Single Resolution Mechanism). 

Kompromis stanowi przełom, jako że mimo porozumienia na forum ECOFIN w grudniu ubiegłego roku (zobacz nasz post tutaj) to właśnie szefowie partii zasiadających w Parlamencie Europejskim w styczniu b.r. sprzeciwili się przyjętej metodzie procedowania (pisaliśmy o tym tu). 

Sprzeciw PE wobec koncepcji Mechanizmu finansowania Unii Bankowej

W grudniu informowaliśmy (tutaj) o porozumieniu wypracowanym przez ministrów zasiadających w ECOFIN, które miało doprowadzić do finalizacji prac nad II filarem Unii Bankowej, Jednolitym mechanizmem restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków (SRM). Istotnym elementem kompromisu, który umożliwił przezwyciężenie niemieckich obaw dotyczących wysokości niemieckich składek, było pozostawienie szczegółów decyzji w sprawie Mechanizmu finansowania Single Resolution Fund do uregulowania mocą późniejszego porozumienia międzyrządowego.

16 stycznia na spotkaniu szefów partii reprezentowanych w Parlamencie Europejskim przyjęto komunikat w którym zgromadzeni kategorycznie sprzeciwiają się trzeciemu już, w relatywnie krótkim okresie, porozumieniu międzyrządowemu (po wykorzystaniu tej metody do stworzenia Europejskiego Mechanizmu Stabilizacji oraz na potrzeby Paktu fiskalnego). Przyjęcie takiej metody miałoby być równoznaczne z obejściem unijnych procedur legislacyjnych (FT, European Parliament challenges plan for €55bn bank rescue fund). Szczegółowe zarzuty europosłów mają zostać przedstawione w liście do Przewodniczącego Komisji Europejskiej (EU Observer, MEPs issue threat over bank resolution plan).

Mimo że PE formalnie nie jest w stanie sprzeciwić się porozumieniu międzyrządowemu, to jego zgoda będzie niezbędna do ukończenia budowy samej Unii Bankowej.

MoU między EBC a Radą UE w sprawie Jednolitego mechanizmu nadzoru

EBC opublikowało Memorandum of Understanding między Bankiem a Radą UE dotyczące współpracy w sprawach proceduralnych związanych z funkcjonowaniem Jednolitego mechanizmu nadzoru (SSM). MoU, podpisane w grudniu ubiegłego roku, obejmuje kwestie odpowiedzialności i obowiązków sprawozdawczych EBC wobec Rady oraz Eurogrupy w świetle Rozporządzenia Rady UE 1024/2013 powierzającego EBC szczególne zadania w odniesieniu do polityki związanej z nadzorem ostrożnościowym nad instytucjami kredytowymi.

Kompromis ECOFIN ws. II filaru Unii Bankowej

Po 12 godzinach negocjacji unijni ministrowie finansów zasiadający w ECOFIN osiągnęli porozumienie ws. II filaru Unii Bankowej (Les Echos, Accord des Européens sur l’union bancaire), którego podstawę wypracowali w środę w godzinach porannych (po 7 godzinnym maratonie negocjacyjnym) ministrowie finansów państw EMU (FT, Eurozone agrees ‘backstop’ for failing banks).

Przesądzone wydaje się wreszcie powołanie jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków (SRM), co stanowiło szczególnie trudny obszar negocjacyjny (z obaw przed przedwczesnym upublicznieniem negocjowanych rozwiązań Komisja Europejska wręcz uciekła się do druku dokumentów "niewidzialnym atramentem" o czym wspominaliśmy tu). SRM miałby rozpocząć funkcjonowanie w roku 2016 (Les Echos). 

Kluczową rolę w procesie decyzyjnym w sprawie dofinansowania lub uporządkowanej likwidacji banków ma pełnić Rada ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków (Single Resolution Board, tak: komentujący stanowisko ECOFIN Komisarz Michel Barnier, MEMO/13/1186), w której skład wejdą przedstawiciele Komisji, Rady UE, EBC i organów krajowych. 

Unijny kompromis w sprawie restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków

W późnych godzinach nocnych Litewska Prezydencja zdołała doprowadzić do kompromisu w sprawie dyrektywy dotyczącej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków (BRRD), której zasadniczym celem jest zrównoważenie - interesu publicznego w zakresie obciążenia instytucji kredytowych odpowiedzialnością finansową za błędy w realizowanej polityce (bail-in, zob. poniżej), unikając dzięki temu konieczności prowadzenia operacji ratunkowych kosztem podatników, oraz - troski o stabilność całego systemu finansowego (bail-out).

Stan prac nad jednolitym mechanizmem resolution regime

Prezydencja Rady UE przedłożyła Radzie Raport z postępów prac nad inicjatywą Komisji powołania Jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji (SRM).

W Raporcie wskazano na potrzebę silniejszego politycznego zaangażowania w przyjęcie wspólnych regulacji m.in. w kwestiach:

• procedury decyzyjnej w SRM,
• zakresu SRM,
• finansowania działalności Mechanizmu.

Postępy w I i II filarze Unii Bankowej

29.10.2013 w Dz.Urz. UE L 287 opublikowane zostały rozporządzenia tworzące Jednolity Nadzór Bankowy  (o powołaniu Nadzoru pisaliśmy tutaj). O ile promulgacja aktów prawnych była jedynie formalnością, o tyle na uwagę zasługują postępy prac nad powołaniem jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Komitet PE ds. Gospodarczych i Monetarnych (ECON) opublikował poprawki do Projektu Rozporządzenie przedłożonego przez Komisję Europejską (poprawki 83-403, 404-726). Poprawki zostaną poddane pod głosowanie na forum ECON 25 listopada.

Powołanie jednolitego nadzoru bankowego EMU/UE.

Mocą Rozporządzenia Rady powierzającego Europejskiemu Bankowi Centralnemu szczególne zadania w odniesieniu do polityki związanej z nadzorem ostrożnościowym nad instytucjami kredytowymi oraz Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 1093/2010 w sprawie ustanowienia Europejskiego Urzędu Nadzoru (Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego) powołano jeden z filarów Unii Bankowej (o tworzeniu której pisaliśmy kilkukrotnie), tj. jednolity mechanizm nadzoru. Będzie się on składał z nadzoru realizowanego w ramach EBC oraz przez nadzorców krajowych. Mechanizm obejmie wszystkie państwa członkowskie EMU oraz fakultatywnie pozostałych członków UE. 

Zła passa reformatorów sektora finansowego UE

Po wrześniowym wycieku opinii Służb prawnych Rady w przedmiocie bezprawności podatku od transakcji finansowych (post tutaj) i po rekomendacji Rzecznika Generalnego w sprawie sprzecznego z prawem UE rozszerzenia zakresu kompetencji ESMA i po wycieku dokumentu z Służb prawnych Rady według którego funkcjonowanie funduszu celowego unijnego organu ds. upadłości banków mogłoby naruszać suwerenność budżetową państw członkowskich (nasz kolejny post), obecnie zagrożona wydaje się przyszłość jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji.

Według EU Observer Służby prawne Rady już drugi raz stwierdziły, że przedstawione przez Komisję Europejską plany mogą naruszać prawo unijne. Odpowiednio przekazanie kompetencji obejmująycch zarządzanie funduszem celowym (dysponującym 55 mld €) oraz uprawnienie do likwidacji banków łącznie mogą osiągać pułap sprawowania władzy wykonawczej, natomiast projekt nie jest dostatecznie precyzyjny, aby zapewnić że nie zostaną naruszone kompetencje wyłączne instytucji do budowy unijnego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Rozwiązanie tekie sprzeczne byłoby z rozstrzygnięciem ETSu z 1958 roku w sprawie przekazywania przez Komisję zewnętrznym agencjom zbyt szerokiego zakresu dyskrecjonalnych uprawnień (tzw. doktryna Meroni).

PE zatwierdził powołanie Jednolitego mechanizmu nadzoru bankowego

Przed kilkoma minutami Parlament Europejski wyraził zgodę na stworzenie Jednolitego mechanizmu nadzoru bankowego w UE, co ma stanowić pierwszy filar przyszłej Unii Bankowej (na ten temat zob. następujące posty). 

Notatka prasowa wraz z linkami do odnośnych dokumentów (te jeszcze niedostępne) dostępna jest tutaj.

Głosowanie, początkowo zaplanowane na wtorek, odłożono do dziś w związku z brakiem porozumienia między PE a EBC w przedmiocie transparentności działań nadzorczych. Podczas gdy europosłowie domagali się dostępu do pełnych stenogramów z posiedzeń ws. nadzoru, przedstawiciele Banku dowodzili, że naruszyłoby to niezależność działania EBC oraz było niepożądane zważywszy na wrażliwy charakter informacji bankowych, i sugerowali udostępnianie jedynie streszczeń z obrad. Ostatecznie we wtorek przyjęto rozwiązanie pośrednie, zgodnie z którym relatywnie szeroki dostęp - po spełnieniu określonych warunków - do informacji będzie miała ograniczona grupa posłów (EU Observer).

EBA formułuje standardy techniczne w obszarze wymogów kapitałowych

Europejski Urząd Nadzoru Bankowego (EBA) opublikował serię standardów technicznych w obszarze funduszy własnych oraz korekty ryzyka kredytowego, które docelowo będą stanowić element jednolitych przepisów bankowych, Single Rule Book.

W obszarze funduszy własnych opublikowano:

- ostateczny projekt regulacyjnych standardów technicznych (Draft Regulatory Technical Standards (RTS) on Own Funds) dotyczących funduszy własnych, oraz

- ostateczny projekt implementujących standardów technicznych (Draft Implementing Technical Standards (ITS) on Disclosure for Own Funds) dotyczących obowiązków sprawozdawczych, mający na celu podniesienie transparentności funkcjonowania instytucji finansowych.

Draft Regulatory Technical Standards on the calculation of credit risk adjustments zawiera natomiast ogólne i szczegółowe metody kalkulacji funduszy własnych adekwatnie do danego ryzyka kredytowego

Powyższe RTS i ITS zostaną teraz przekazane Komisji Europejskiej celem ich wdrożenia na mocy Rozporządzenia.

Zob. informację prasową EBA.

"Niewidzialny projekt" jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków

Komisja Europejska zaproponowała jednolity mechanizm restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków, tj. jeden z trzech (obok jednolitego mechanizmu nadzoru i gwarancji depozytów) filarów budowanej Unii Bankowej. Koncepcję mechanizmu nadzoru przestawiono we wrześniu ubiegłego roku (IP/12/953); wdrożenie mechanizmu przez EBC ma się rozpocząć z końcem przyszłego roku.

Zasadniczym celem nowego podejścia do resolution regimes - w połączeniu z wdrożeniem CRD IV/CRR (zob. wcześniejszy post) - ma być ochrona podatników i całej gospodarki przed ponoszeniem kosztów niewypłacalności instytucji bankowych. W czerwcu stanowisko w sprawie proponowanej Dyrektywy opublikowała Komisja Gospodarcza i Monetarna Parlamentu Europejskiego, a przywódcy państw UE zadeklarowali wolę zakończenia prac legislacyjnych w 2014, przed upływem kadencji PE. Szerzej nt. samej inicjatywy pisaliśmy po jej zatwierdzeniu przez ECOFIN (tutaj).

Do czasu wejścia w życie nowych przepisów, zgodnie z komunikatem Komisji, nowa filozofia obciążania ciężarem utraty płynności finansowej przede wszystkim samych instytucji ma być wdrażana z jednej strony dzięki opublikowanym dzisiaj zmianom wytycznych w zakresie udzielania pomocy publicznej bankom, a z drugiej poprzez funkcjonowanie Europejskiego Mechanizmu Stabilizacyjnego (zob. post tutaj). W ramach nowych zasad udzielania pomocy publicznej ograniczone mają zostać wynagrodzenia i premie wypłacane pracownikom wyższych szczebli instytucji bankowych. Zmianom tym przeciwna jest Wielka Brytania (FT, EU curbs executives’ pay at failing banks).

Jak podaje agencja Reuters "w ciągu kilku godzin od oświadczenia Komisji Niemcy, w dość niezwykłym stylu, publicznie skrytykowały propozycję, sugerując, że ochrona suwerenności państw wymagać będzie ambitniejszych rozwiązań" (UPDATE 3-EU's scaled-down agency to shut banks fails to please Germany), mimo że w przedstawionej koncepcji obniżono skalę funduszu restrukturyzacyjnego, co było ukłonem właśnie w stronę Niemiec (Bloomberg, EU Unveils Bank-Crisis Plan With 55 Billion-Euro Fund). Przedmiotem sprzeciwu jest przede wszystkim koncepcja stworzenia pan-europejskiego organu ds. upadłości kompetentnego do zadecydowania o finansowym wsparciu instytucji, a podstawowym argumentem wykorzystywanym w debacie jest powoływanie się na konieczność rewizji TUE.

Projekt poparł - i zaapelował o jego szybkie wdrożenie - włoski Premier Enrico Letta (Nota di Palazzo Chigi su proposta Commissione Ue per risoluzione crisi bancarie)

Jak podaje Bloomberg, Komisja Europejska tak bardzo obawiała się przedwczesnego upublicznienia propozycji, że została ona wydrukowana 'niewidzialnym atramentem', uniemożliwiającym skanowanie.