Unia Europejska przyjmuje sankcje za cyberatak na Bundestag w 2015 r.

Rada UE nałożyła sankcje zakazu wjazdu i zamrożenia aktywów na dwie osoby i jeden podmiot odpowiedzialne za przeprowadzenie cyberataku na Bundestag w połowie 2015 roku (Rada UE, Szkodliwa cyberdziałalność: Rada nakłada sankcje za atak z 2015 r. na Bundestag). Jest to drugi przypadek wdrożenia sankcji na podstawie przyjętej w maju 2019 r. Decyzji Rady w sprawie środków ograniczających w celu zwalczania cyberataków zagrażających Unii lub jej państwom członkowskim

Pierwszy raz sankcje zastosowano w lipcu b.r. między innymi wobec sprawców ataków na Ogranizację ds. Zakazu Broni Chemicznej (OPCW) oraz ataków „WannaCry”, „NotPetya” oraz „Operation Cloud Hopper” (Rada UE, Cyberataki: UE nakłada pierwsze w historii sankcje). 

Podstawowe informacje nt. unijnego reżimu sankcji w przypadku cyberataków tutaj.

Rosyjski wywiad wojskowy odpowiedzialny za cyberatak w Gruzji

Do cyberataku doszło w dniu 28 października 2019 r. Zainfekowano m.in. strony internetowe lokalnych mediów i dwóch telewizji, prywatne strony internetowe i strony przedsiębiorców, a także stronę internetową gruzińskiego prezydenta, w sumie około 15.000 witryn. Jednocześnie, nie została zaatakowana infrastruktura krytyczna dla funkcjonowania państwa. Zamiast zainfekowanych witryn użytkownikom sieci wyświetlało się zdjęcie byłego prezydenta Gruzji Michaiła Saakaszwilego z napisem „I’ll be back”. Od razu po ataku pojawiły się spekulacje, że mogą za nim stać rosyjskie władze, czemu Moskwa natychmiast zaprzeczyła, wskazując jednak, że niezwiązani z rosyjskim rządem hakerzy mogli mieć swój udział  w cyberataku na Gruzję. 

Inwestycja zagraniczna w aplikację randkową zagrożeniem dla bezpieczeństwa narodowego USA

W cieniu kolejnych eskalacji gospodarczych sporów między Stanami Zjednoczonymi a Chinami, oraz europejskich zmagań z implementacją Rozporządzenie o Ochronie Danych Osobowych, przeszła intrygująca decyzja amerykańskiego Komitetu ds. inwestycji zagranicznych (CFIUS). CFIUS uznał chińską inwestycję w portal społecznościowy LGBT za zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego. 

Zdjęcie: Threatpost

Sankcje gospodarcze w reakcji na atak cybernetyczny na podmiot prywatny

W reakcji na "prowokacyjne i destabilizujące działania" rządu Korei Północnej z listopada i grudnia 2014, w tym "niszczycielskie działania cybernetyczne", mocą Rozporządzenia Wykonawczego z 2 stycznia Prezydent Obama rozszerzył reżim sankcji stosowanych przez USA przeciwko temu państwu (przegląd środków przymuszających nowelizowanych ostatnio w 2011 roku dostępny jest tu: OFAC, NORTH KOREA: An Overview of Sanctions With Respect to North Korea).

Na liście podmiotów, których aktywa zamrożono znalazły się (SDN Changes 2015) trzy spółki (DPRKN Mining Development Trading Corporation, "KOMID" Korean Mining and Industrial Development Cooperation, RYUNG SENG Trading Corporation) oraz 10 osób (m.in. przedstawiciele przedsiębiorstwa KOMID w Rosji JANG Song Chol i Iranie JANG, Yong Son i przedstawiciel Ryungseng w Chinach KIM, Kwang Chun).

Tallinn Manual

Pewnie nie raz będziemy do tego wracać, zwłaszcza w sekcji Bezpieczeństwo, natomiast ja skrzętnie odnotowuję powstanie tzw. podręcznika Tallińskiego (Tallinn Manuall, dostępny wraz z innymi dokumentami na stronie: http://www.ccdcoe.org/249.html), przygotowanego przez niezależną grupę ekspertów (projekt finansowany przez NATO) pod kierownictwem M. Schmitta. Podręcznik ma być odpowiedzią na jedno z najważniejszych pytań stawianych współcześnie mianowicie na ile prawo międzynarodowe odnosi się do cyberprzestrzeni. Podręcznik nie jest oficjalnym dokumentem, ale można go uznać za początek prac mających na celu przystosowanie istniejącego prawa do zmieniającej się cyber rzeczywistości, ponieważ wskazuje, które normy prawa międzynarodowego odnoszą się do cyber konfliktów i które reguły rządzą takimi typami konfliktów.

Przykładowo reguła pierwsza nosi tytuł suwerenność i wskazuje, że państwo może kontrolować cyber infrastrukturę oraz jej działania w zakresie swojego terytorium. Reguła druga odnosi się do jurysdykcji i precyzuje, że państwo może wykonywać jurysdykcję wobec osób zaangażowanych w cyber działania na jego terenie, wobec cyber infrastruktury znajdującej się jego terytorium i ekstraterytorialnie, zgodnie z prawem międzynarodowym.

Po bardzo pobieżnym przejrzeniu Podręcznika należy wskazać, że głównym punktem odniesienia były Konwencje Genewskie z 1949 roku; odnosi się on zarówno do ius in bello, jak i ius ad bellum .

Za ideę stanowiącą źródło powstania Podręcznika można uznać jedno ze zdań komentarza „ the mere fact that a computer (rather than a more traditional weapon, weapon system, or platform) is used during an operation has no bearing on whether that operation amounts to a ‘use of force’. Similarly, it has no bearing on whether a State may use force in self –defence” (Tallinn Manual, § 1 Komentarz do Rozdziału III).