25 rocznica ludobójstwa w Srebrenicy

Mija własnie 25 rocznica ludobójstwa dokonanego przez Serbów w Srebrenicy na Bośniackich Muzułmanach. Serbscy żołnierze zabili ponad 7500 mężczyzn i chłopców na terytorium, które od 1993 roku miało pełnić funkcję bezpiecznej enklawy, chronionej przez siły holenderskie.

Ta zbrodnia wydarzyła się 25 lat temu w centrum Europy i może wydarzyć się także i dziś, w każdym miejscu świata. Napisała ją nienawiść - ta sama nienawiść, która napędza obywateli Myanmy do eksterminacji Rohindżów. 

Przez 25 lat jako społeczność międzynarodowa nie wypracowaliśmy żadnych mechanizmów, aby zapobiegać ludobójstwu i przed nim chronić. Udało się tylko osądzić ludobójstwo w Srebrenicy, odpowiedzieli za nie Mladić, Beara, Popović, Karadzić..., nadal jednak nie zidentyfikowano wszystkich ofiar.

Zobacz nasze poprzednie wpisy, np. tu.

Rocznica masakry w Srebrenicy

Mija właśnie kolejna rocznica masakry ludności cywilnej, dokonanej w 1995 roku, w Srebrenicy i kwalifikowanej jako ludobójstwo. Blisko trzy dekady temu serbscy żołnierze dokonali masakry ponad 8000 mężczyzn i chłopców. Przez lata wskazywano, że ofiarami było 7500 osób, dziś wiemy dzięki pracy Międzynarodowej Komisji do spraw osób zaginionych, że ofiar było o wiele więcej. Wskazują na to przeprowadzone przez Komisję badania DNA, dzięki którym już zidentyfikowano ponad 90 % ofiar czyli 6,982 osoby

Rocznica zbrodni w Srebrenicy

Przypominamy o kolejnej rocznicy zbrodni w Srebrenicy. Ludobójstwa, które wydarzyło się w samym centrum Europy, na jej oczach, podczas gorącego lata w 1995 roku. To data szczególna nie dlatego, że rocznica jest okrągła (bo 22) ale dlatego, że w tym roku definitywnie zamknięty zostanie trybunał jugosłowiański, trybunał, który jako pierwszy stwierdził, że w Srebrenicy miało miejsce ludobójstwo i skazał winnych jego popełnienia na wieloletnie kary.

Sekretarz Generalny ONZ Antonio Guterres w swoim wystąpieniu (zobacz tu) napisał, że żeby zapobiegać takim zbrodniom trzeba uczciwie spojrzeć w przeszłość i uświadomić sobie naszą rolę w tym, że takie zbrodnie miały miejsce. Społeczność międzynarodowa, w szczególności zaś Narody Zjednoczone zaakceptowały swoją współdzieloną odpowiedzialność w odniesieniu do zbrodni w Srebrenicy i ciężko pracują nad tym, aby przyjąć lekcję z tych porażek. 

Zbrodnia w Srebrenicy po raz kolejny przedmiotem postępowania przed ETPCz

Trybunał strasburski rozstrzygnął kolejną skargę związaną z dramatycznymi wydarzeniami w Srebrenicy w 1995 r. Skarżącymi w postępowaniu Mehida Mustafić-Mujić i inni p. Niderlandom byli bliscy krewni trzech ofiar masakry, które przed śmiercią pracowały jako współpracownicy holenderskiego batalionu Dutchbat. W 2010 r. skarżący zażądali od władz holenderskich wszczęcia postępowania karnego przeciwko dowódcy, jego zastępcy oraz jednemu z oficerów batalionu w związku z zarzutem współsprawstwa w ludobójstwie i zbrodniach wojennych. Skarżący twierdzili, że wskazane osoby naraziły ich krewnych na śmierć mając pełną świadomość losu, jaki ich spotka. Po przeprowadzeniu śledztwa prokurator holenderski nie zdecydował się na postawienie wskazanych osób w stan oskarżenia.

Weto Rosji w sprawie rezolucji RB upamiętniającej zbrodnię w Srebrenicy

Niedawno zaczęły się obchody 20. rocznicy zbrodni w Srebrenicy uznanej zarówno przez MTKJ jak i MTS za zbrodnię ludobójstwa (pisaliśmy o tym niedawno). Projektowana przez Wielką Brytanię rezolucja S/2015/508 (zobacz tu), która miała upamiętniać to tragiczne wydarzenie, została zbojkotowana przez Federację Rosyjską (relacja ze spotkania i debaty: tu).

20 Rocznica zbrodni w Srebrenicy

Co roku przypominamy o kolejnej rocznicy zbrodni w Srebrenicy (zobacz tu). W tym roku jest to data szczególna, właśnie mija 20 lat od momentu popełnienia tej jednej z najstraszniejszych zbrodni - uznanej przez Trybunał jugosłowiański za zbrodnię ludobójstwa (potwierdził to także MTS). 

20 lat temu serbskie oddziały rozstrzelały chłopców, mężczyzn  oraz starców z "bezpiecznej strefy" ONZ, za jaką uważano Srebrenicę. Celem było pozbycie się bośniackich Muzułmanów z tych terenów.

Trybunał jugosłowiański  otworzył właśnie stronę internetową poświęconą ludobójstwu w Srebrenicy: ICTY remembers: Srebrenica Genocide 1995-2015, zobacz tu: http://www.icty.org/srebrenica20/, znaleźć można na niej zeznania świadków, odniesienia do spraw, w których stwierdzono popełnienie ludobójstwa, decyzje Trybunału jugosłowiańskiego.

Aresztowano podejrzanych o popełnienie masakry w Srebrenicy

W tym roku mija 20 rocznica masakry w Srebrenicy (o masakrze na Wikipedii), a dziś właśnie Associated Press informuje o tym, że zespół serbskich i bośniackich  prokuratorów aresztował siedem osób podejrzanych o dokonanie tej straszliwej masakry, zobacz tu.

Akcje tego zespołu składającego się z przedstawicieli wrogich stron z czasów wojny w byłej Jugosławii wspierane są przez trybunał jugosłowiański i upatruje się je jako element procesu pojednawczego, który pozwoli zwaśnionym narodom zmierzyć się z przeszłością.

Odpowiedzialność Holandii za masakrę w Srebrenicy, cd.

Właśnie mija 19 rocznica jednej z najpotworniejszych zbrodni, które miały miejsce po II Wojnie Światowej - masakry w Srebrenicy.

Rada Bezpieczeństwa w swojej rezolucji 819 nazwała Srebrenicę i okolice strefą bezpieczeństwa, chronił jej batalion holenderski (Dutchbut), który jednak nie zapobiegł upadkowi strefy i wymordowaniu mężczyzn i chłopców w liczbie ok. 8000. Masakry dokonali Serbowie (wielokrotnie wspominaliśmy już o tym przywołując choćby sprawę Krsticia np. tu) i jest to jedyna zbrodnia, która miała miejsce podczas wojny w byłej Jugosławii, co do której nie było wątpliwości, że stanowi ona zbrodnię ludobójstwa (potwierdził to zarówno trybunał jugosłowiański jak i Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości).

Pisaliśmy już także o tym, że Najwyższy Sąd Holandii potwierdził odpowiedzialność Holandii za zbrodnię w Srebrenicy (zobacz tu).

Radislav Krstić w Polsce

10 lipca 2012 r. Międzynarodowy Trybunał Karny dla Byłej Jugosławii zwrócił się do Polski w sprawie przyjęcia Radislava Krsticia do odbywania kary. Sąd Okręgowy w Warszawie na wniosek Ministra Sprawiedliwości wydał 6 grudnia 2012 r. postanowienie (sygn. akt VIII Kop 222/12), w którym wyraził zgodę na przejęcie do wykonania na terytorium RP wyroku, który zapadł wobec Krsticia przed MTKJ. Sąd Okręgowy podkreślił, że wyrok w stosunku do Krsticia nie narusza suwerenności, bezpieczeństwa czy porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej, a proces, w wyniku którego Krstić został skazany przed MTKJ był rzetelny i zgodny ze standardami określonymi w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.

Sąd Najwyższy Holandii potwierdza odpowiedzialność państwa za postępowanie holenderskich żołnierzy sił pokojowych ONZ w Srebrenicy

6 września 2013 r. Sąd Najwyższy (Hoge Raad) Holandii wydał wyroki w dwóch sprawach dotyczących odpowiedzialności Holandii za postępowanie żołnierzy holenderskiego batalionu (Dutchbat) sił pokojowych ONZ (UNPROFOR), które przyczyniło się do śmierci kilkorga bośniackich muzułmanów w czasie masakry Srebrenicy w 1995 r. (sprawa The Netherlands v. Hasan Nuhanović, sprawa The Nethrelands v. Mehida Mustafić-Mujić and others). Oba postępowania dotyczyły kasacji wniesionych przez rząd Holandii od wyroków Sądu Apelacyjnego w Hadze z 2011 i 2012 r., uznających odpowiedzialność Dutchbat za śmierć członków rodziny stron i Holandii za postępowanie żołnierzy.

Skarżącymi w głównych postępowaniach byli krewni bezpośrednich ofiar. Szczególne są okoliczności faktyczne, w obu wypadkach śmierć poniosły osoby, które uprzednio przebywały w obozie Dutchbat (członkowie rodziny tłumacza bośniackiego batalionu oraz pracujący dla niego bośniacki elektryk), którym odmówiono ewakuacji wspólnie z żołnierzami i literalnie wystawiono za bramę obozu. Zarzuty przeciwko państwu dotyczą śmierci tych konkretnych osób.  Sąd Najwyższy zbadał dwie zasadnicze kwestie:

1) czy postępowanie Dutchbat może być przypisane państwu?

2) czy stanowiło ono naruszenie prawa?

W swoich rozważaniach Sąd Najwyższy oparł się na zasadach przypisania obowiązujących w systemie odpowiedzialności międzynarodowoprawnej i wyraźnie odniósł do projektów Komisji Prawa Międzynarodowego dotyczących odpowiedzialności państw i odpowiedzialności organizacji międzynarodowych.