Wcześniejsze zwolnienie Radislava Krsticia?

Zbrodniarz wojenny Radislav Krstić, który został skazany przez Międzynarodowy Trybunał Karny dla byłej Jugosławii (MTKJ) między innymi za zbrodnię ludobójstwa stara się o wcześniejsze zwolnienie z  kary pozbawienia wolności. Odbył już 2/3 zasądzonej kary i w związku z tym przysługuje mu taka możliwość, o ile jego wniosek zostanie oceniony pozytywnie.  

Krstić składał już prośby o wcześniejsze zwolnienie kilkakrotnie, nigdy jeszcze nie zostały one rozpatrzone pozytywnie, ze względu na wagę popełnionych zbrodni (Krstić odbywa karę pozbawienia wolności za ludobójstwo w Srebrenicy) i niedostateczne oznaki rehabilitacji. Do jesieni zeszłego roku Krstić przebywał w więzieniu w Piotrkowie Trybunalskim, ale w Polsce według decyzji sądu mógł jedynie odbywać karę 25 lat pozbawienia wolności, jak przewidywały poddane wówczas ocenie przepisy Kodeksu Karnego. Obecnie przebywa on w United Nations Detention Unit czekając na przydzielenie nowego miejsca do odbycia reszty kary, chyba że Residual Mechanizm (który, przypomnijmy, zastąpił dwa trybunały ad hoc: MTKJ i MTKR) przychyli się do jego prośby o wcześniejsze zwolnienie. 

Obecny wniosek o wcześniejsze zwolnienie, z 19.01.2024 znajduje się tu. Zobacz więcej na stronie Mechanizmu: https://www.irmct.org/en.

Wyrok MICT wobec Ratko Mladicia

Prawie dwie dekady temu Slavenka Drakulić w swojej książce "Oni nie skrzywdziliby nawet muchy. Zbrodniarze wojenni przed trybunałem w Hadze" pisała: 

"Na początku wojny ten zwyczaj kłamania praktykowany przez wielu serbskich polityków i oficerów armii spowodował mnóstwo zamieszania. Wszyscy kłamali: Miloszević, Karadzić i Mladić. Przez długi czas negocjatorzy brali ich obietnice za dobrą monetę, żeby później się przekonać, że zostali okłamani. Rzecz jasna, nie mieli tego samego kodeksu honorowego. Zgodnie z serbskim pojmowaniem etyki tej wojny kłamstwa były dopuszczalne, aby oszukać wroga, aby go przechytrzyć. Przecież prawdomówność to głupota. Oczywiście Mladić nie miał zamiaru więzić żołnierzy muzułmańskich, którzy złożyli broń. W Srebrenicy nie brał jeńców. Zaledwie kilka godzin po tym, jak dał oficerskie słowo honoru, że jeńcy będą żyć, rozpoczęły się masowe rozstrzeliwania. Krwawa rzeźnia, która nastąpiła po 12 lipca, była największą masakrą w Europie od czasów zakończenia drugiej wojny światowej. Kosztowała życie siedmiu tysięcy czterystu siedemdziesięciu pięciu Muzułmanów" (2006, Wydawnictwo WAB, s. 187). 

Wczoraj symbolicznie dopełniła się sprawiedliwość, bowiem International Residual Mechanism for Criminal Tribunals  potwierdził wyrok dożywotniego pozbawienia wolności, który zasądził trybunał jugosłowiański jesienią 2017 roku (pisaliśmy o tym tu) wobec Radtko Mladicia. Mladić między innymi został uznany za winnego masakry, której dokonano w Srebrenicy. Sędziowie oddalili zarzuty Mladicia i podtrzymali ustalenia trybunału jugosłowiańskiego dotyczące popełnionego przez Mladicia ludobójstwa czy zbrodni przeciwko ludzkości. Wyrok znajduje się na stronie Mechanizmu.

Mladić, który znajduje się "pod opieką" Mechanizmu, wkrótce jednak zostanie przekazany do państwa, gdzie będzie odsiadywał zasądzony wyrok.

Serge Brammertz, prokurator Mechanizmu, skomentował wyrok potwierdzający winę Mladicia w następujący sposób:

"Nadszedł czas, by zaakceptować prawdę. Mladić należy do najbardziej znanych zbrodniarzy wojennych we współczesnej historii. Celowo użył swojego dowództwa wojskowego, by atakować, zabijać, torturować, gwałcić i wydalać niewinnych cywilów bez powodu poza ich pochodzeniem etnicznym i religią. Rozpalał nienawiść etniczną i okłamywał tych, których rzekomo bronił, aby usprawiedliwić swoje zbrodnie. Biorąc pod uwagę władzę życia lub śmierci nad tysiącami niewinnych mężczyzn i chłopców w Srebrenicy, nakazał ich całkowitą eliminację i popełnił ludobójstwo"

Całość na stronie Mechanizmu.

Zbrodniarz posiedzi na wyspach...

Przedwczoraj, 12 maja, Mechanizm rezydualny dla trybunałów karnych (sąd, który zastąpił trybunał jugosłowiański i rwandyjski) zdecydował o tym, że Radovan Karadžić będzie odsiadywał karę dożywotniego pozbawienia wolności (nałożoną na niego 20 marca 2019 przez Izbę Odwoławczą mechanizmu), w Wielkiej Brytanii. Decyzja: znajduje się tu.

Oczywiście do końca nie wiadomo, czy i ile czasu uda mu się odbywać tę karę w Wielkiej Brytanii - nasza wątpliwość wiąże się z przekazaniem do Polski Radislava Krsticia, innego serbskiego zbrodniarza, który również odsiadywał karę więzienia w Wielkiej Brytanii. Został jednak poważnie zraniony przez współwięźniów i przeniesiony do Polski. Odbywa karę w Piotrkowie Trybunalskim. Może ten sam los czeka też Karadžicia.

Obaj między innymi zostali uznani za winnych zbrodni ludobójstwa popełnionego w Srebrenicy.

Przyznanie do winy w pracach Biura Prokurator MTK

W myśl postanowień Statutu Międzynarodowego Trybunału Karnego (zob. art. 64 i 65, Dz. U. 2003, nr 78, poz. 278)  oskarżony może się przyznać do winy albo nie. Przyznanie do winy może nastąpić bez wcześniejszych uzgodnień, ale może być także poprzedzone umową z Prokuratorem Trybunału, tak jak to miało miejsce w sprawie Al Mahdiego. Przyznanie w drodze umowy daje pewne możliwości modyfikacji, np. ustalenia maksymalnej kary (choć nie te ustalenia nie wiążą sądu, jest to jedynie jego dobra wola, jeśli się do nich zastosuje). 

Biuro Prokurator  Fatou Bensoudy wydało właśnie wskazówki (Guidelines for Agreements Regarding Admission of Guilt) dotyczące umów odnoszących się do przyznania do winy (dokument ze strony MTK), w których doprecyzowuje zakres zawieranych umów i klauzul, które mogą one zawierać. Dokument opiera się nie tylko na doświadczeniach MTK (w sumie dość jednak niewielkich), ale punktem wyjścia jest kilkadziesiąt postępowań, które toczyły się przed trybunałem jugosłowiańskim i rwandyjskim, w których oskarżony przyznawał się do winy na podstawie wcześniejszych uzgodnień.

Al-Mahdi odsiaduje swój wyrok w Wielkiej Brytanii

Dziś Międzynarodowy Trybunał Karny poinformował, że Ahmad Al Faqi Al Mahdi odsiaduje swój wyrok pozbawienia wolności w Wielkiej Brytanii. Skazany na 9 lat więzienia za zbrodnie wojenne w Mali już od pewnego czasu znajduje się w Szkocji, jednak dopiero dziś ta informacja pojawiła się na stronach MTK. Jest to to spowodowane koniecznością zapewnienia mu bezpieczeństwa. Być może MTK miał w pamięci sprawę Radislava Krsticia skazanego przez Trybunał jugosłowiański, który musiał być przekazany z więzienia brytyjskiego do Polski, ponieważ w Wielkiej Brytanii próbowano go zabić. 

O Mahdim pisaliśmy tu oraz na przykład tu.

Polecamy także państwa uwadze artykuł w Studiach Prawniczych dotyczący kwestii skazania Al Mahdiego (wolny dostęp).

Info na stronie MTK tu.

Radovan Karadžić z dożywociem

Dziś Izba Odwoławcza Mechanizmu (International Residual Mechanism for Criminal Tribunals) w składzie sędzia Vagn Prüsse Joensen, przewodniczący składu, sędzia William Hussein Sekule, sędzia José Ricardo de Prada Solaesa, sędzia Graciela Susana Gatti Santana, oraz sędzia Ivo Nelson de Caires Batista Rosa wydała wyrok w sprawie Radovana Karadzicia skazanego prawie dokładnie 3 lata temu przez Trybunał jugosłowiański (MTKJ) na 40 lat pozbawienia wolności. MTKJ przypisał mu odpowiedzialność za zbrodnie ludobójstwa, zbrodnie przeciwko ludzkości, zbrodnie wojenne popełnione między innymi w trakcie kampanii snajperskiej w Sarajewie, oraz podczas eksterminacji Bośniackich Muzułmanów z rejonu Srebrenicy. Pisaliśmy o tym tu.

Pierwsze efekty pogróżek Boltona i Trumpa - rezygnacja niemieckiego sędziego

Guardian donosi, że niemiecki sędzia Christoph Flügge (zobacz tutaj) zrezygnował ze stanowiska sędziego Międzynarodowego Mechanizmu Rezydualnego dla Trybunałów Karnych (który zastąpił Międzynarodowy Trybunał Karny dla byłej Jugosławii, oraz Międzynarodowy Trybunał Karny dla Rwandy) ze względu m.in. na polityczne naciski Stanów Zjednoczonych. 

Flügge twierdzi, że od czasu, gdy wstępne dochodzenie prokuratora Międzynarodowego Trybunału Karnego objęło kwestię odpowiedzialności amerykańskich żołnierzy za zbrodnie wojenne w Afganistanie, sędziowie są zastraszani. 

To zaskakujące stwierdzenie, biorąc pod uwagę, że wstępne dochodzenie toczy się przed MTK, a Flügge orzekał w ramach wspomnianego Mechanizmu (na stronie widnieje już jako były sędzia, zobacz tutaj). 

Flügge w rozmowie dla Die Zeit nie sprecyzował, jakiego rodzaju były te groźby, ale zaczął spekulować na temat ewentualnego zakazu wjazdu do USA dla sędziów MTK a nawet wszczynaniu postępowań karnych przeciwko nim. Jak to się ma do jego działalności w MTKJ, a potem Mechanizmie - nie wiadomo. 

W każdym razie swoje odejście Flügge wpisał w walkę o niezależność sądownictwa, gdyż w innym razie wspominano by go jedynie jako tego sędziego, który kwestionował kwalifikację zbrodni w Srebrenicy jako ludobójstwa i został odsunięty od orzekania w sprawie Karadzicia. 

16 Zgromadzenie Państw Stron otwarte!

Wczoraj rozpoczęło się 16 już Zgromadzenie Państw Stron statutu Międzynarodowego Trybunału Karnego. Będziemy o nim dokładnie informować w kolejnych postach. Zwłaszcza, że zapaść na nim mają decyzje dotyczące włączenia do statutu definicji agresji i poprawek do artykułu 8, które osiągnęły wymaganą liczbę ratyfikacji. 

Tymczasem warto odnotować przemówienie prezes Trybunału Sylwii Fernandez de Gurmendi (zobacz tu), w którym podziękowała przewodniczącemu Zgromadzenia Sidiki Kaba za kompetentne wypełnianie powierzonego mu mandatu. Powitała równocześnie nowego przewodniczącego, którym będzie Pan O-Gon Kwon, jeden z najdłużej urzędujących sędziów trybunału jugosłowiańskiego. Podziękowała także za obecność Sekretarzowi Generalnemu ONZ Antonio Guterresowi.

Dożywocie dla Ratko Mladicia

Po ponad 20 latach od dokonania zbrodni wyroku w sprawie doczekał się Ratko Mladić. Dziś Międzynarodowy Trybunał Karny do spraw byłej Jugosławii ogłosił wyrok w sprawie popełnionych przez niego zbrodni. Nie obeszło się bez kontrowersji. Najpierw podsądny poprosił o skorzystanie z toalety, które znacznie się przedłużyło, potem zdecydowano o zmierzeniu mu ciśnienia, które okazało się zbyt wysokie. Po powrocie Mladicia na salę zaczął wykrzykiwać do sędziów, że to wszystko są kłamstwa („Sve Laži”) i po kilku prośbach o uspokojenie usunięto go z sali. W konsekwencji obserwował ogłoszenie wyroku z korytarza (to nie pierwsze takie występy Mladicia, zobacz tu). 

Mladić został dostarczony do Hagi dopiero w 2011 roku, odpowiadał przed Trybunałem za zbrodnie przeciwko ludzkości, za zbrodnie wojenne i ludobójstwo popełnione w czasie wojny w byłej Jugosławii, m.in. za kampanię snajperską w Sarajewie i, co ważniejsze, za ludobójstwo popełnione w Srebrenicy.

Ostateczne zakończenie prac MTKJ

Wczoraj prezes Międzynarodowego Trybunału Karnego do spraw byłej Jugosławii Carmel Agius przedstawił 24 już roczny raport z działalności trybunału na 72 sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ. W ostatnim przemówieniu potwierdził, że MTKJ formalnie zakończy swój mandat 31 grudnia 2017 roku (o zakończeniu działalności pisaliśmy już tu).

Dziś dzień sprawiedliwości międzynarodowej!

Tradycyjnie od kilkunastu lat 17 lipca obchodzony jest  dzień sprawiedliwości międzynarodowej - International Justice Day, ustanowiony aby upamiętniać utworzenie Międzynarodowego Trybunału Karnego, który zinstytucjonalizował międzynarodową sprawiedliwość karną. 17 lipca 1998 roku przyjęto Statut Trybunału w Rzymie. Dziś jego stronami są 124 państwa!

Jest to data szczególna dla międzynarodowej sprawiedliwości karnej. Właśnie dobiegła kresu działalność Międzynarodowego Trybunału Karnego dla byłej Jugosławii (zobacz stronę MTKJ: http://www.icty.org/), zaś sam Międzynarodowy Trybunał Karny obchodzi 15 lecie swojego istnienia (zobacz stronę MTK: https://www.icc-cpi.int/, zobacz także stronę akcji MTK na jego 15 rocznicę: https://www.icc-cpi.int/15).

Rocznica zbrodni w Srebrenicy

Przypominamy o kolejnej rocznicy zbrodni w Srebrenicy. Ludobójstwa, które wydarzyło się w samym centrum Europy, na jej oczach, podczas gorącego lata w 1995 roku. To data szczególna nie dlatego, że rocznica jest okrągła (bo 22) ale dlatego, że w tym roku definitywnie zamknięty zostanie trybunał jugosłowiański, trybunał, który jako pierwszy stwierdził, że w Srebrenicy miało miejsce ludobójstwo i skazał winnych jego popełnienia na wieloletnie kary.

Sekretarz Generalny ONZ Antonio Guterres w swoim wystąpieniu (zobacz tu) napisał, że żeby zapobiegać takim zbrodniom trzeba uczciwie spojrzeć w przeszłość i uświadomić sobie naszą rolę w tym, że takie zbrodnie miały miejsce. Społeczność międzynarodowa, w szczególności zaś Narody Zjednoczone zaakceptowały swoją współdzieloną odpowiedzialność w odniesieniu do zbrodni w Srebrenicy i ciężko pracują nad tym, aby przyjąć lekcję z tych porażek. 

Zbrodnia w Srebrenicy po raz kolejny przedmiotem postępowania przed ETPCz

Trybunał strasburski rozstrzygnął kolejną skargę związaną z dramatycznymi wydarzeniami w Srebrenicy w 1995 r. Skarżącymi w postępowaniu Mehida Mustafić-Mujić i inni p. Niderlandom byli bliscy krewni trzech ofiar masakry, które przed śmiercią pracowały jako współpracownicy holenderskiego batalionu Dutchbat. W 2010 r. skarżący zażądali od władz holenderskich wszczęcia postępowania karnego przeciwko dowódcy, jego zastępcy oraz jednemu z oficerów batalionu w związku z zarzutem współsprawstwa w ludobójstwie i zbrodniach wojennych. Skarżący twierdzili, że wskazane osoby naraziły ich krewnych na śmierć mając pełną świadomość losu, jaki ich spotka. Po przeprowadzeniu śledztwa prokurator holenderski nie zdecydował się na postawienie wskazanych osób w stan oskarżenia.

Wyrok Trybunału jugosłowiańskiego w sprawie Radovana Karadžicia

Od czasu zaprezentowania  ostatnich argumentów w sprawie Radovana Karadžicia przed trybunałem jugosłowiańskim minęło już prawie półtora roku (pisaliśmy o tym tu oraz tu). Prokurator przypisywał mu odpowiedzialność za popełnienie zbrodni wojennych, zbrodni przeciwko ludzkości oraz ludobójstwa, wskazując, że ponosi on  główną odpowiedzialność za wspólne kryminalne przedsięwzięcie (joint criminal enterprise), które objęło kampanię snajperską w Sarajewie i eksterminację ludności w Srebrenicy, które miały doprowadzić do pozbycia się Muzułmanów z Republiki Serbskiej. 

A dziś MTKJ ogłosił w końcu wyrok w sprawie uznając, że:

-  nie ma wystarczających dowodów aby wykazać, że popełniono ludobójstwo w miejscowościach Bratunac, Foca, Sanski Most, Prijedor czy w Zvorniku. Trybunał uznał jednak, że w odniesieniu do tych miejscowości popełniono zbrodnie eksterminacji, morderstw, prześladowań, deportacji i przymusowych przesiedleń będących zbrodniami przeciwko ludzkości, oraz morderstw będących pogwałceniami praw i zwyczajów wojennych i Karadžić ponosi za nie odpowiedzialność karną.

Weto Rosji w sprawie rezolucji RB upamiętniającej zbrodnię w Srebrenicy

Niedawno zaczęły się obchody 20. rocznicy zbrodni w Srebrenicy uznanej zarówno przez MTKJ jak i MTS za zbrodnię ludobójstwa (pisaliśmy o tym niedawno). Projektowana przez Wielką Brytanię rezolucja S/2015/508 (zobacz tu), która miała upamiętniać to tragiczne wydarzenie, została zbojkotowana przez Federację Rosyjską (relacja ze spotkania i debaty: tu).

20 Rocznica zbrodni w Srebrenicy

Co roku przypominamy o kolejnej rocznicy zbrodni w Srebrenicy (zobacz tu). W tym roku jest to data szczególna, właśnie mija 20 lat od momentu popełnienia tej jednej z najstraszniejszych zbrodni - uznanej przez Trybunał jugosłowiański za zbrodnię ludobójstwa (potwierdził to także MTS). 

20 lat temu serbskie oddziały rozstrzelały chłopców, mężczyzn  oraz starców z "bezpiecznej strefy" ONZ, za jaką uważano Srebrenicę. Celem było pozbycie się bośniackich Muzułmanów z tych terenów.

Trybunał jugosłowiański  otworzył właśnie stronę internetową poświęconą ludobójstwu w Srebrenicy: ICTY remembers: Srebrenica Genocide 1995-2015, zobacz tu: http://www.icty.org/srebrenica20/, znaleźć można na niej zeznania świadków, odniesienia do spraw, w których stwierdzono popełnienie ludobójstwa, decyzje Trybunału jugosłowiańskiego.

Ile trzeba posiedzieć żeby wyjść - decyzja sędziego MICT Theodora Merona

Niezwykle ciekawą decyzję wydał ostatnio Theodor Meron sędzia - przewodniczący MICT (czyli Mechanism for international criminal tribunals). O mechanizmie pisaliśmy już wcześniej (zobacz tu, strona MICT: unmict.org), ma on przejąć i zastąpić trybunały jugosłowiański (MTKJ) i rwandyjski (MTKR) po tym, jak zakończą one swoją działalność. MICT wykonuje już część kompetencji trybunałów karnych ad hoc. Decyzja Merona dotyczyła tego, czy skazany przez MTKJ na karę dożywotniego pozbawienia wolności (za zbrodnie przeciwko ludzkości, w szczególność kampanię snajperską w Sarajewie) Stanislav Galić może ubiegać się o przedterminowe zwolnienie. Taką możliwość przewiduje bowiem prawo niemieckie, a Galić odsiaduje swoją karę w Niemczech. Galić mógłby stosownie do przepisów niemieckich opuścić wiezienie po odsiedzeniu 15 lat pozbawienia wolności (zob. par. 13 decyzji: tu).

Wyrok Izby Apelacyjnej wobec Zdravko Tolimira

Dziś Izba Apelacyjna Trybunału jugosłowiańskiego wydała wyrok w odniesieniu do Zdravko Tolimira (skrót prasowy znajduje się tu).

Zdravko Tolimir był Zastępcą Dowódcy Głównego Sztabu Armii Republiki Serbskiej i dyrektorem Sektora do Spraw Wywiadu i Bezpieczeństwa Głównego Sztabu w czasie konfliktu w byłej Jugosławii, podlegał bezpośrednio Ratko Mladiciovi (wręcz w wyroku podkreślono, że był on jego prawą ręką, z którym wszystko konsultował, nie traktując go jako podwładnego, ale równego sobie), wobec którego także toczy się postępowanie w Hadze (zobacz tu, wyrok wydany zostanie zapewne dopiero w 2017 roku). Został skazany na karę dożywotniego pozbawienia wolności przez Izbę Orzekającą trybunału jugosłowiańskiego 12 grudnia 2012 roku, za popełnienie zbrodni ludobójstwa i zbrodnie przeciwko ludzkości (tekst wyroku znajduje się  tu).

Zatrzymani i skazani przez trybunały międzynarodowe - bezpieczeństwo ponad humanitaryzm

Zazwyczaj o warunkach przetrzymywania oskarżonych przed trybunałami międzynarodowymi pisze się w kontekście luksusowych cel (zobacz galerię z UN Detention Unit), a tu (dokładnie 29.10.2014) proszę Międzynarodowy Trybunał Karny odmawia oskarżonemu Laurentowi Gbagbo (o jego sprawie pisaliśmy tutaj i tutaj) możliwości uczestnictwa w pogrzebie matki, który miał miejsce na Wybrzeżu Kości Słoniowej. Trybunał uznał, iż wizyta byłego prezydenta w tym kraju byłaby niebezpieczna dla ludności tego kraju, Gbagbo i pracowników MTK. Kwestie humanitarne muszą więc ustąpić przed bezpieczeństwem. Można byłoby się spodziewać, że Gbagbo nie ograniczy swojej obecności na pogrzebie do milczącej zadumy, lecz zbuduje wokół wizyty polityczne wydarzenie, decyzja MTK wydaje się więc słuszna.

Kara dożywocia dla Karadžicia?

W świetle mowy obrończej Karadžicia, o której pisaliśmy wczoraj (zobacz tu) fundamentalne znaczenia ma stanowisko Prokuratora MTKJ (zobacz tu, w szczególności proszę zwrócić uwagę na to, że dokument zawiera listy ofiar). Kończąc przedstawianie swoich racji w sprawie zażądał on dla oskarżonego kary dożywotniego pozbawienia wolności (zobacz tu). Prokurator przypisuje mu główną odpowiedzialność za wspólne kryminalne przedsięwzięcie (joint criminal enterprise – doktryna, która pozwala na przypisanie indywidualnej odpowiedzialności członkom grupy za popełnienie wspólnej zbrodni), które dotyczyło kampanii snajperskiej w Sarajewie i eksterminacji ludności w Srebrenicy, co miało doprowadzić do pozbycia się Muzułmanów z Republiki Serbskiej.