Nowy prokurator MTK zaprzysiężony!

 Dwa dni temu odbyła się ceremonia zaprzysiężenia nowego prokuratora MTK. Karim Asad Ahmad Khan QC., jest trzecim prokuratorem po Moreno Okampo i Bensoudzie, który będzie wykonywał obowiązki międzynarodowego prokuratora. W swojej przysiędze wskazał: "Uroczyście zobowiązuję się wykonywać swoje obowiązki i uprawnienia Prokuratora Międzynarodowego Trybunału Karnego honorowo, wiernie, bezstronnie i sumiennie oraz szanować poufność śledztw i śledztw".

Zobacz relację: na stronie MTK.

Uroczystości przewodniczył sędzia Piotr Hofmański.

Wniosek o autoryzowanie postępowania wobec Filipin

 Kończąca swoją kadencję prokurator MTK  - Fatou Bensouda zakończyła właśnie badanie wstępne dotyczące sytuacji na Filipinach i złożyła  wniosek do Trybunału (zobacz tu) o upoważnienie sądowe do prowadzenia dochodzenia odnoszącego się do tego państwa. 

Prokurator prowadziła wstępne badanie od 2018 roku,  a dotyczyło ono zbrodni popełnionych od 2016 roku dotyczących "państwowej" wojny z narkotykami. W konsekwencji zabito tysiące osób za ich domniemane, wielokroć nieudowodnione, powiązania z nielegalnym handlem narkotykami. 

Filipiny były stroną Statutu MTK od 2011 roku, ale wystąpiły z niego w 2018 roku w proteście przeciwko prowadzonym działaniom MTK. 

Pisaliśmy o tym np. tu.

Podróżowanie do USA personelu MTK znów bezpieczne

 Na stronie MTK poinformowano właśnie, że administracja Joe Bidena zdecydowała o  uchyleniu zarządzenia wykonawczego nr 13928, kończąc tym samym sankcje wobec prokurator MTK Fatou Bensoudy i starszego członka personelu jej biura, Phakiso Mochochoko, znosząc ograniczenia wizowe dla niektórych pracowników MTK. To dobra informacja dla personelu trybunału, znów mogą bezpiecznie podróżować do Stanów bez zagrożenia wrogimi atakami.

Informacja na stronie:

https://www.icc-cpi.int/Pages/item.aspx?name=pr1585

Przyznanie do winy w pracach Biura Prokurator MTK

W myśl postanowień Statutu Międzynarodowego Trybunału Karnego (zob. art. 64 i 65, Dz. U. 2003, nr 78, poz. 278)  oskarżony może się przyznać do winy albo nie. Przyznanie do winy może nastąpić bez wcześniejszych uzgodnień, ale może być także poprzedzone umową z Prokuratorem Trybunału, tak jak to miało miejsce w sprawie Al Mahdiego. Przyznanie w drodze umowy daje pewne możliwości modyfikacji, np. ustalenia maksymalnej kary (choć nie te ustalenia nie wiążą sądu, jest to jedynie jego dobra wola, jeśli się do nich zastosuje). 

Biuro Prokurator  Fatou Bensoudy wydało właśnie wskazówki (Guidelines for Agreements Regarding Admission of Guilt) dotyczące umów odnoszących się do przyznania do winy (dokument ze strony MTK), w których doprecyzowuje zakres zawieranych umów i klauzul, które mogą one zawierać. Dokument opiera się nie tylko na doświadczeniach MTK (w sumie dość jednak niewielkich), ale punktem wyjścia jest kilkadziesiąt postępowań, które toczyły się przed trybunałem jugosłowiańskim i rwandyjskim, w których oskarżony przyznawał się do winy na podstawie wcześniejszych uzgodnień.

Trump i Pompeo pozwani za niekonstytucyjne sankcje wobec MTK

Od paru miesięcy donosimy o trwającej przeciwko Międzynarodowemu Trybunałów Karnemu ofensywie amerykańskiej administracji. Polityce tej sprzeciwia się głośno zarówno trybunał, jak i osobno państwa strony Statutu, Unia Europejska, a także organizacje pozarządowe. I właśnie teraz jedna z nich Open Society Justice Initiative, złożyła pozew w sądzie okręgowym w Nowym Jorku przeciwko Prezydentowi Trumpowi, Sekretarzowi Stanu Pompeo i kilku innym osobom wskazując, że zarządzenie wykonawcze wydane przez amerykańską administrację narusza prawa konstytucyjne, w tym wolność słowa, i uniemożliwia przedstawicielom MTK prowadzenie prac na rzecz międzynarodowego wymiaru sprawiedliwości. 

 Taka polityka Stanów Zjednoczonych grzebie także wieloletnie działania tego państwa na rzecz rozwoju międzynarodowego wymiaru sprawiedliwości, nadto nie może być ona oceniona inaczej niż wroga. Odebranie wiz m.in. Prokurator Bensoudzie i zamrożenie aktywów bankowych jest odwetem Trumpa za prowadzenie przez Biuro Prokuratora MTK dochodzenia w sprawie zbrodni popełnionych w Afganistanie. Chodzi o talibskie tortury względem ludności cywilnej, ale też władze afgańskie, śledztwo wykazało także, że konieczne jest zbadanie ewentualnych zbrodni popełnionych przez siły amerykańskie i CIA. Z tym właśnie postępowaniem łączy się na przykład wątek więzień CIA w Polsce. 

Szerzej: Reuters.

O sankcjach pisaliśmy już tu oraz tu. 

Polecamy także artykuły o więzieniach CIA w Polsce (wolny dostęp): tutaj i tu. 

Sprawa zbrodni na statku Mavi Marmara nie będzie kontynuowana przez MTK

Izba Przygotowawcza Międzynarodowego Trybunału Karnego ("MTK'') wydała wczoraj decyzję odrzucającą wniosek Rządu Komorów o ponowne przemyślenie decyzji przez Prokurator Bensoudę, która zdecydowała o zaniechaniu dochodzenia w sprawie przestępstw  popełnionych na statku Mavi Marmara. Przypomnijmy, że chodzi o zbrodnie popełnione na jednym ze statków, które zmierzały z pomocą humanitarną  do Strefy Gazy w dniu 31 maja 2010 r. i zostały zaatakowane przez siły izraelskie.

Prokurator MTK zaniechała kontynuowania postępowania dotyczącego popełnionych zbrodni ponieważ uznała, że sprawa zabójstwa 10 osób, nie wypełnia przesłanek dopuszczalności wykonywania jurysdykcji przez MTK określonych w art. 17 statutu.

Tło sprawy szerzej przedstawialiśmy między innymi tu  oraz tu.

Nowe sankcje USA wobec MTK

 W czerwcu prezydent Stanów Zjednoczonych Donald Trump wydał zarządzenie Executive Order on Blocking Property Of Certain Persons Associated With The International Criminal Court, na mocy którego  amerykańska administracja może stosować sankcje wobec pracowników Międzynarodowego Trybunału Karnego. Chodzi w tym zarządzeniu o powstrzymanie Prokuratora MTK od prowadzenia postępowania wobec sytuacji w Afganistanie. Pisaliśmy już o tym na przykład tu: https://przegladpm.blogspot.com/2020/06/amerykanskie-restrykcje-dla-pracownikow.html. Administracja Donalda Trumpa obawia się, że dochodzenia Trybunału w tym zakresie mogłyby dotyczyć żołnierzy amerykańskich lub ich zwierzchników. 

Obecnie na podstawie zarządzenia stosowane są kolejne sankcje takie jak blokowanie kont bankowych czy zakazy wjazdu na terytorium Stanów i dotyczą już nie tylko prokurator Bensoudy czy pracowników jej Urzędu, ale także Phakiso Mochochoko, szefa Wydziału ds. Jurysdykcji, komplementarności i współpracy Trybunału. 

Zarówno Trybunał (zobacz tu ) jak i Zgromadzenie Pastw Stron (zobacz tu) wydały orzeczenia potępiające amerykańskie działania. Czekamy teraz na reakcję państw. 

Zobacz także info na bbc.com.

Polski nie ma wśród państw wspierających MTK

Kilka dni temu informowaliśmy o wrogich aktach administracji Donalda Trumpa wymierzonych w przedstawicieli Biura Prokurator MTK Fatou Bensoudy. Zobacz posta o amerykańskich restrykcjach.

Dziś ze smutkiem odnotowujemy, że wśród Państw, które sprzeciwiają się takiemu traktowaniu (i dwa dni temu wydały oświadczenie  potwierdzające swoje wsparcie dla działań Międzynarodowego Trybunału Karnego) nie ma Polski. Polski, która przez lata budowała i wspierała międzynarodowy wymiar sprawiedliwości i była członkiem założycielem Międzynarodowego Trybunału Karnego. 

Amerykańskie restrykcje dla pracowników MTK biorących udział w postępowaniu przygotowawczym w sprawie Afganistanu

Parę dni temu prezydent Trump po raz kolejny wykazał się ignorancją w odniesieniu do misji i celów międzynarodowego wymiaru sprawiedliwości. Już od jakiegoś czasu odnotowujemy pogróżki Trumpa kierowane w stosunku do Międzynarodowego Trybunału Karnego (zobacz na przykład http://przegladpm.blogspot.com/2019/01/pierwsze-efekty-pogrozek-boltona-i.html). W obawie przed tym, że postępowanie MTK prowadzone w odniesieniu do zbrodni popełnionych

Przemówienie prokurator MTK w ONZ

Z powodu epidemii koronawirusa pracownicy Międzynarodowego Trybunału Karnego zgodnie z wolą państwa przyjmującego (Niderlandów) do 19 maja pracują zdalnie, nie odbywają się żadne posiedzenia, odwołano wszystkie wizyty w Trybunale. 

W podobnym trybie pracują także inne międzynarodowe instytucje; wczoraj Prokurator MTK Fatou Bensouda wygłosiła zdalnie swoje przemówienie w ONZ w związku z raportem dotyczącym sytuacji w Libii, do czego jest zobowiązana na podstawie rezolucji Rady Bezpieczeństwa 1970. 

Przemówienie można znaleźć tu.
XIX raport w całości znajdziecie tu.

Przed MTK ruszy śledztwo w sprawie Afganistanu

Dziś Izba Odwoławcza Międzynarodowego Trybunału Karnego zdecydowała jednogłośnie o upoważnieniu pani Prokurator do rozpoczęcia śledztwa dotyczącego zbrodni popełnionych w Afganistanie. Rozprawie przewodniczył Piotr Hofmański. Izba uznała, że Izba przygotowawcza popełniła błąd odnosząc się do kwestii interesów wymiaru sprawiedliwości w trakcie analizowania wniosku Prokurator o upoważnienie do prowadzenia postępowania w sprawie.

Sytuacja Palestyny przed Międzynarodowym Trybunałem Karnym

Fatou Bensouda, prokurator MTK, wydała własnie oświadczenie, w którym stwierdziła, że istnieją rozsądne podstawy aby kontynuować postępowanie wobec sytuacji Palestyny na podstawie art. 53 (1) Statutu. Uważa, że na Zachodnim Brzegu i we Wschodniej Jerozolimie i w strefie Gazy popełniono zbrodnie wojenne, a postępowanie jest dopuszczalne i nie ma powodów, aby przypuszczać, że takie postępowanie nie byłoby w interesie wymiaru sprawiedliwości. 

Przypomnijmy, że Palestyna sama złożyła zawiadomienie do Trybunału, Prokurator nie musi zatem występować do Trybunału o zatwierdzenie tego postępowania. Fatou Benosuda ze względu jednak na wątpliwości dotyczące jurysdykcji terytorialnej postanowiła wystąpić do Trybunału o rozstrzygnięcie tej kwestii, co pozwoli jej kontynuować postępowanie bez zbędnych kontrowersji i minimalizując ryzyko, że Trybunał uzna brak jurysdykcji na dalszym etapie postępowania.  

Szersza informacja: https://www.icc-cpi.int/Pages/item.aspx?name=20191220-otp-statement-palestine

Prokurator MTK zajmie się zbrodniami popełnionymi wobec Rohindżów

W zeszłym tygodniu - 14.11.19 Izba Przygotowawcza MTK upoważniła Prokurator Fatou Bensoudę do wszczęcia postępowania przygotowawczego w sprawie domniemanych zbrodni popełnionych w ramach jurysdykcji Trybunału w Bangladeszu i Mjanmie. Bangladesz jest stroną Statutu, natomiast Mjanma nie - ale już w zeszłym roku Trybunał wydał decyzję, w której uznał, że posiada jurysdykcję i może przebadać "deportację" mniejszości muzułmańskiej Rohindża z Mjanmy do Bangladeszu, pomimo że Mjanma nie jest stroną Statutu Rzymskiego. Stało się tak, ponieważ zbrodnie, których dokonano (deportacje, wysiedlenia) przekraczały granice tego państwa, miały swój początek w Mjanmie, a rezultat następował już na terenie Bangladeszu.

Pisaliśmy o tym tu.

MTK potwierdza, że wątpliwości prokurator były uzasadnione - sytuacja Afganistanu

W czerwcu pisaliśmy na blogu o odwołaniu Prokurator Fatou Bensoudy (tu) od decyzji Trybunału w sprawie odmowy autoryzowania postępowania wszczętego ex proprio motu w sprawie sytuacji w Afganistanie. 

Bensouda miała wątpliwości odnośnie do następujących problemów: 

1. zakresu możliwej oceny przez Izbę przygotowawczą kwestii "interesów wymiaru sprawiedliwości"  (czy pozwala na to interpretacja artykułów 15(4) and 53(1)(c) Statutu MTK); 

2. swobody Izby do dokonania takiej oceny;

Wniosek o upoważnienie do badania zbrodni popełnionych przeciwko Rohindżom

We wrześniu zeszłego roku Międzynarodowy Trybunał Karny wydał decyzję, w której uznał, że posiada jurysdykcję i może przebadać "deportację" mniejszości muzułmańskiej Rohindża z Mjanmy do Bangladeszu, pomimo, że Mjanma nie jest stroną Statutu Rzymskiego. Stało się tak, ponieważ zbrodnie, których dokonano przekraczały granice tego państwa. Zobacz informację tu.

W ślad za tą decyzją Prokurator Fatou Bensouda poprosiła wczoraj sędziów o upoważnienie do wszczęcia postępowania przygotowawczego w sprawie  zbrodni przeciwko ludzkości tj. deportacji, oraz innych niehumanitarnych aktów oraz prześladowań popełnionych przeciwko Rohindżom z Mjanmy.

Burze nad Wenezuelą czy tylko czarne chmury?

Dopiero co informowaliśmy o nałożonych przez USA sankcjach na Wenezuelę (zobacz tu, zobacz także tu ) oraz o decyzji o badaniu sytuacji przez prokurator MTK (zobacz tu), a już po raz wtóry musimy poinformować o kolejnych czarnych chmurach zbierających się nad tym krajem. Mowa o planowanych ukierunkowanych sankcjach  (targeted sanctions) UE, które mają być odpowiedzią na sposób w jaki przeprowadzono tam wybory prezydenckie. Wybory te w znacznej mierze naruszały standardy demokratyczne. Na przykład liderom opozycji w ogóle zakazano startu w nich, natomiast wynik był i tak ustawiony na rzecz dotychczasowego prezydenta Nicolasa Maduro (zobacz tu a także tu).

Czy MTK działa w sprawie zbrodni popełnianych wobec Rohindżów?

Od września zeszłego roku  (zobacz tu) informowaliśmy o masowych zbrodniach popełnianych wobec grupy etnicznej Rohindża, która zmuszona została do ucieczki z Mjanmy, gdzie miały miejsce wobec nich czystki etniczne, wielokrotnie porównywane do ludobójstwa przez światowych ekspertów (zobacz tu). Oceny te mogą nie być przesadzone, gdyż do tego momentu z Mjanmy do Bangladeszu uciekło prawie milion osób, ilości osób zabitych nie sposób na tym etapie oszacować.

Międzynarodowy Trybunał Karny już od dłuższego czasu zajmuje się tą kwestią. Najprościej byłoby gdyby Rada Bezpieczeństwa w drodze rezolucji "przekazała" sprawę Mjanmy do trybunału, wtedy tak jak w sytuacji Libii czy Sudanu MTK miałby możliwość zająć się tą sprawą, nawet jeśli Mjanma nie jest stroną statutu MTK (sugerują to różne organizacje jak Human Rights Watch czy sami Rohindżowie, zobacz tu).

Kolejny raport Prokurator MTK w sprawie Libii w Radzie Bezpieczeństwa

Dla porządku odnotowujemy kolejny raport (zobacz tu) prokurator MTK dotyczący sytuacji w Libii (wcześniej zobacz np. tu). Taki obowiązek prokurator został zawarty w rezolucji RB 1970 (2011). 

Obecnie prokurator zwraca uwagę na aktywności jej Biura dotyczące sytuacji w Libii. Między innymi niedawno wydano nakaz aresztowania wobec Mahmouda Mustafy Busayf Al-Werfalli, do dziś jednak pozostaje on na wolności i co gorsza jak wskazuje Fatou Bensouda zarejestrowano jak już po wydaniu nakazu brał udział w kolejnych zbrodniach, między innymi w egzekucjach, których ofiarami zostały nawet małe dzieci.

Kolejne postępowania przed MTK (i wcale nie dotyczą Afryki)!!

Prokurator MTK zdecydowała o zbadaniu zbrodni popełnionych na Filipinach i w Wenezueli (zobacz info na stronie MTK). Obie sytuacje zostaną na razie objęte jedynie wstępnym badaniem, co oznacza, że Prokurator postara się potwierdzić, że przedstawione jej informacje stanowią dostateczną podstawę do wszczęcia postępowania przygotowawczego (zob. art. 15 ust. 6 Statutu MTK). Wstępne badanie sytuacji na Filipinach, które są stroną Statutu MTK od 2011 roku, będzie dotyczyć zbrodni popełnionych od lipca 2016 roku, w kontekście prowadzonej przez rząd filipiński kampanii dotyczącej wojny z narkotykami, w rezultacie której zabito tysiące osób za ich domniemane powiązanie z nielegalnym handlem narkotykami.

Nowy doradca do spraw płci przy prokuratorze MTK

Prokurator Międzynarodowego Trybunału Karnego Fatou Bensouda ustanowiła dziś nowego doradcę do spraw płci (gender), została nią Patrycja V. Sellers,  prawniczka, specjalistka od międzynarodowego prawa karnego. Nie jest to pierwsza doradczyni do spraw płci, do tej pory z Biurem prokurator współpracowała miedzy innymi Brigid Inder oraz Catharine MacKinnon. Powołując nowych doradców Prokurator MTK realizuje  polityki Biura określone w dokumencie dotyczącym zbrodni seksualnych i zbrodni opartych na płci. Zobacz tu.

Warto pamiętać, że kiedy chodzi nam o płeć - w Statucie Międzynarodowego Trybunału Karnego określono to wyraźnie w art. 7 ust. 3, że "pojęcie "płeć" (gender) odnosi się do dwóch płci: męskiej i żeńskiej w kontekście społecznym. Pojęcie "płeć" (gender) nie ma żadnego innego znaczenia od wskazanego powyżej".

Odnośnie do pojęć sex (który przed MTK oznacza biologiczne i fizjologiczne cechy pozwalające na odróżnienie kobiety od mężczyzny) czy gender, pomocny jest portal Światowej Organizacji Zdrowia: http://www.who.int/gender-equity-rights/en/ do którego odwołuje się zresztą Biuro Prokurator MTK.