16 Zgromadzenie Państw Stron otwarte!

Wczoraj rozpoczęło się 16 już Zgromadzenie Państw Stron statutu Międzynarodowego Trybunału Karnego. Będziemy o nim dokładnie informować w kolejnych postach. Zwłaszcza, że zapaść na nim mają decyzje dotyczące włączenia do statutu definicji agresji i poprawek do artykułu 8, które osiągnęły wymaganą liczbę ratyfikacji. 

Tymczasem warto odnotować przemówienie prezes Trybunału Sylwii Fernandez de Gurmendi (zobacz tu), w którym podziękowała przewodniczącemu Zgromadzenia Sidiki Kaba za kompetentne wypełnianie powierzonego mu mandatu. Powitała równocześnie nowego przewodniczącego, którym będzie Pan O-Gon Kwon, jeden z najdłużej urzędujących sędziów trybunału jugosłowiańskiego. Podziękowała także za obecność Sekretarzowi Generalnemu ONZ Antonio Guterresowi.

Wolny Kaddafi trafi do Hagi? meandry sprawiedliwości międzynarodowej

Co jakiś czas jak bumerang wraca do MTK kwestia sytuacji w Libii. Przypomnijmy, całkiem niedawno - Międzynarodowy Trybunał Karny upublicznił wydany w kwietniu 2013 roku nakaz aresztowania (zobacz tu) wobec Al-Tuhamy Mohamed'a Khaled'a, który podejrzewany jest o popełnienie zbrodni wojennych oraz zbrodni przeciwko ludzkości w Libii pomiędzy 15 lutego 2011 a 24 sierpnia 2011 roku. Pisaliśmy o tym tu. Ponadto Trybunał uznał za niedopuszczalną sprawę Al-Senussiego, w związku z tym sądzony jest on w Libii. Informowaliśmy o tym 3 lata temu. Teraz wraca sprawa Saifa Kaddafiego, który podobno został uwolniony spod władzy milicji z Zintanu i przebywa na wolności (choć nie wiadomo gdzie). Warto więc przypomnieć sprawę Kaddafiego i związane z nią kwestie. 

Decyzja MTK w sprawie postępowania dotyczącego konfliktu gruzińsko-rosyjskiego

W październiku zeszłego roku, pisaliśmy o tym tu, Prokurator MTK złożyła wniosek o upoważnienie jej do prowadzenia postępowania odnośnie do konfliktu gruzińsko-rosyjskiego, który miał miejsce w 2008 roku. Chodzi o zbrodnie wojenne i zbrodnie przeciwko ludzkości, które popełniono w południowej Osetii.

Dziś, po zbadaniu komplementarności (żadne państwo w ocenie Trybunału nie prowadzi w tym momencie postępowania w sprawie) oraz wagi sprawy (Trybunał uznał, że "potencjalna sprawa" ma wystarczającą wagę, uzasadniającą dalsze działanie Trybunału) zapadła decyzja odnośnie do tej sytuacji upoważniająca Prokurator do prowadzenia postępowania, zobacz decyzję tu.

Deklaracja w sprawie objęcia wydarzeń na Ukrainie jurysdykcją MTK w końcu dotarła!

Wczoraj do Międzynarodowego Trybunału Karnego dotarła w końcu deklaracja Ukrainy (zobacz deklarację i rezolucję Verkhovnej Rady, po ukraińsku i w tłumaczeniu na angielski tu) o uznaniu jurysdykcji Trybunału odnośnie wydarzeń, które miały miejsce na Ukrainie od 20 lutego 2014 roku. Chodzi o zbrodnie wojenne i zbrodnie przeciwko ludzkości popełnione na wschodniej i południowej Ukrainie w ramach agresji Federacji Rosyjskiej na terytorium Ukrainy, o czym pisaliśmy wielokrotnie np. tu i tu.

Ukraina nie jest stroną Statutu, ale może na postawie art. 12 ust. 3 Statutu Rzymskiego złożyć deklarację o uznaniu jurysdykcji Trybunału w odniesieniu do danej zbrodni. W związku ze złożoną deklaracją Ukraina musi podjąć współpracę z Trybunałem bez zwłoki i zastrzeżeń.

Kontrowersje wokół spraw z Wybrzeża Kości Słoniowej

Wczoraj Międzynarodowy Trybunał Karny wyznaczył datę rozpoczęcia procesu Laurenta Gbagbo, byłego prezydenta Wybrzeża Kości Słoniowej oraz Charlesa Blé Goudé, na 10 listopada br. Dnia 11 marca tego roku Trybunał połączył obie sprawy (zobacz decyzję tu), zarówno Laurent Gbagbo jak i Charles Blé Goudé są oskarżeni o popełnienie zbrodni przeciwko ludzkości: tj. zabójstw, zgwałceń, innych nieludzkich czynów o podobnym charakterze lub alternatywnie usiłowanie popełnienia zabójstw, prześladowań celowo popełnionych w ramach walk powyborczych na Wybrzeżu Kości Słoniowej pomiędzy 16 grudnia 2010 a 12 kwietnia 2011. 

Szczegółowiej o sprawie Gbagbo pisaliśmy: tu oraz tu oraz o Blé Goudé m.in.: tu.

Sprawa Al-Senussiego niedopuszczalna

Już parę dni temu Izba Apelacyjna Międzynarodowego Trybunału Karnego wydała wyrok potwierdzający wcześniejszy wyrok Izby Przygotowawczej (tu) w sprawie dopuszczalności przed trybunałem sprawy Abdullaha Al-Senussiego. Uznała tym samym, że sprawa jest niedopuszczalna do rozpatrzenia przed Trybunałem, a Libia jest zdolna i chętna aby osądzić Al-Senussiego i że w jego sprawie toczy się w Libii postępowanie prowadzone przez kompetentne organy.

Wyrok znajduje się tu. 

W kontekście nasilających się w Trypolisie i Bengazi naruszeń dotykających ludność cywilną (na ten temat Prokurator MTK tu) decyzja MTK wydaje się nader zaskakująca. Nie wiadomo bowiem, czy proces Al-Senussiego będzie wypełniał międzynarodowe standardy, jeśli w kraju trwają zamieszki, a sytuacja polityczna jest niestabilna.

Wstępne dochodzenie w sprawie sytuacji w Korei Południowej bez ciągu dalszego...

Fatou Bensouda, prokurator MTK, prowadzi wstępne postępowania dotyczące sytuacji w Afganistanie, Republice Środkowej Afryki, Kolumbii, Hondurasie, Iraku, Gruzji, Gwinei, Nigerii oraz na Komorach i Ukrainie. 

Dochodzenia Prokurator dotyczyły także sytuacji Korei Południowej, jednak w wydanym wczoraj raporcie (tu) stwierdzono, że brak racjonalnych podstaw do uznania, że oceniane przez MTK incydenty stanowią zbrodnie objęte jurysdykcją trybunału.

Proces Kadafiego jednak w Hadze....

Dziś, 21 maja, MTK wydał decyzję dotyczącą dopuszczalności sprawy Saifa Al-Islama Kadafiego przed Trybunałem. Jest to już druga decyzja w sprawie. 31 maja ubiegłego roku, Trybunał odrzucił libijski sprzeciw wobec dopuszczalności sprawy (tu), przypominając Libii o jej obowiązku dostarczenia Kadafiego do Trybunału. Rząd libijski złożył apelację od tej decyzji już 7 czerwca 2013 (tu), a w międzyczasie w Libii rozpoczęło się postępowanie karne przeciwko m.in. Kadafiemu (pisaliśmy o tym tu, zwracając państwa uwagę na to, że Kadafi jest nieobecny w Trypolisie a proces toczy się poprzez łącze internetowe).

Dochodzenie Prokurator MTK na Ukrainie

Na stronie MTK właśnie ukazała się informacja, że Prokurator Trybunału podjęła się wstępnego zbadania sytuacji na Ukrainie aby ustalić, czy wypełnione są przesłanki aby rozpocząć dochodzenie. W szczególności Prokurator skupi się na trzech kwestiach:

- czy wydarzenia, które miały miejsce objęte są jurysdykcją trybunału (a więc m.in. czy miało miejsce ludobójstwo lub zbrodnie przeciwko ludzkości lub zbrodnie wojenne),

- czy sprawa jest dopuszczalna do rozpatrzenia przez MTK (a więc czy nie jest prowadzone żadne śledztwo/dochodzenie/postępowanie w tej samej sprawie przez sąd krajowy (jest to wymóg związany z zasadą komplementarności wynikający z art. 17 Statutu MTK)),

- weźmie także pod uwagę czy ewentualne rozpoczęcie dochodzenia jest w interesie wymiaru sprawiedliwości.

MTK: Sprzeciw obrońców w sprawie Gbagbo odrzucony.

MTK wydał właśnie decyzję (tu) odnośnie do złożonego 15 lutego 2013 r., przez obrońców byłego prezydenta Wybrzeża Kości Słoniowej Laurenta Gbagbo, sprzeciwu wobec dopuszczalności sprawy przed trybunałem (o postępowaniu przed MTK pisaliśmy tu). Obrona powołując się na same conduct/same person test (pisaliśmy o tym tu) wskazywała, że na Wybrzeżu toczy się sprawa przeciwko Gbagbo. Jednak prokurator MTK potwierdziła, że jedyna sprawa, odnosząca się do Gbagbo w jego kraju dotyczy jedynie przestępstw gospodarczych (par. 26 decyzji), a nie zbrodni przeciwko ludzkości, w sprawie których toczy się dochodzenie przed MTK. Trybunał odrzucił sprzeciw obrony wobec dopuszczalności sprawy przed MTK ponieważ niedostatecznie wykazano, że na Wybrzeżu Kości Słoniowej trwa  dochodzenie w sprawie Gbagbo. Tym samym, w opinii trybunału, nie musi rozstrzygać kwestii czy procedury przed MTK i na Wybrzeżu dotyczą tej samej sprawy.