Wyrok MICT wobec Ratko Mladicia

Prawie dwie dekady temu Slavenka Drakulić w swojej książce "Oni nie skrzywdziliby nawet muchy. Zbrodniarze wojenni przed trybunałem w Hadze" pisała: 

"Na początku wojny ten zwyczaj kłamania praktykowany przez wielu serbskich polityków i oficerów armii spowodował mnóstwo zamieszania. Wszyscy kłamali: Miloszević, Karadzić i Mladić. Przez długi czas negocjatorzy brali ich obietnice za dobrą monetę, żeby później się przekonać, że zostali okłamani. Rzecz jasna, nie mieli tego samego kodeksu honorowego. Zgodnie z serbskim pojmowaniem etyki tej wojny kłamstwa były dopuszczalne, aby oszukać wroga, aby go przechytrzyć. Przecież prawdomówność to głupota. Oczywiście Mladić nie miał zamiaru więzić żołnierzy muzułmańskich, którzy złożyli broń. W Srebrenicy nie brał jeńców. Zaledwie kilka godzin po tym, jak dał oficerskie słowo honoru, że jeńcy będą żyć, rozpoczęły się masowe rozstrzeliwania. Krwawa rzeźnia, która nastąpiła po 12 lipca, była największą masakrą w Europie od czasów zakończenia drugiej wojny światowej. Kosztowała życie siedmiu tysięcy czterystu siedemdziesięciu pięciu Muzułmanów" (2006, Wydawnictwo WAB, s. 187). 

Wczoraj symbolicznie dopełniła się sprawiedliwość, bowiem International Residual Mechanism for Criminal Tribunals  potwierdził wyrok dożywotniego pozbawienia wolności, który zasądził trybunał jugosłowiański jesienią 2017 roku (pisaliśmy o tym tu) wobec Radtko Mladicia. Mladić między innymi został uznany za winnego masakry, której dokonano w Srebrenicy. Sędziowie oddalili zarzuty Mladicia i podtrzymali ustalenia trybunału jugosłowiańskiego dotyczące popełnionego przez Mladicia ludobójstwa czy zbrodni przeciwko ludzkości. Wyrok znajduje się na stronie Mechanizmu.

Mladić, który znajduje się "pod opieką" Mechanizmu, wkrótce jednak zostanie przekazany do państwa, gdzie będzie odsiadywał zasądzony wyrok.

Serge Brammertz, prokurator Mechanizmu, skomentował wyrok potwierdzający winę Mladicia w następujący sposób:

"Nadszedł czas, by zaakceptować prawdę. Mladić należy do najbardziej znanych zbrodniarzy wojennych we współczesnej historii. Celowo użył swojego dowództwa wojskowego, by atakować, zabijać, torturować, gwałcić i wydalać niewinnych cywilów bez powodu poza ich pochodzeniem etnicznym i religią. Rozpalał nienawiść etniczną i okłamywał tych, których rzekomo bronił, aby usprawiedliwić swoje zbrodnie. Biorąc pod uwagę władzę życia lub śmierci nad tysiącami niewinnych mężczyzn i chłopców w Srebrenicy, nakazał ich całkowitą eliminację i popełnił ludobójstwo"

Całość na stronie Mechanizmu.

20 lat temu otwarto do podpisu Statut Rzymski!!!

Dwadzieścia lat temu, 17 lipca, po dekadach przygotowań i miesiącu intensywnych prac w Rzymie krajowych delegacji i międzynarodowych organizacji otwarto do podpisu Statut Międzynarodowego Trybunału Karnego, pierwszego, stałego międzynarodowego sądu karnego. Trybunał zaczął działać dopiero cztery lata później, po uzyskaniu niezbędnej ilości ratyfikacji, ale to 17 lipca 1998 jest datą przełomową, wyznaczającą moment instytucjonalizacji międzynarodowego prawa karnego. Jest to data symboliczna także z innych względów - wyznacza kres bezkarności sprawców zbrodni międzynarodowych, bowiem Trybunał objął swoimi postępowaniami regiony, które do tej nie mogły liczyć na sprawiedliwość w żadnej formie, rejony w których państwa są albo niezdolne albo niechętne do podjęcia jurysdykcji w sprawach najcięższych zbrodni. Sprawcy najcięższych zbrodni mogą być osądzeni przez Trybunał nawet wiele lat po ich popełnieniu, nie mogą się już czuć bezkarnie. 

Dożywocie dla Ratko Mladicia

Po ponad 20 latach od dokonania zbrodni wyroku w sprawie doczekał się Ratko Mladić. Dziś Międzynarodowy Trybunał Karny do spraw byłej Jugosławii ogłosił wyrok w sprawie popełnionych przez niego zbrodni. Nie obeszło się bez kontrowersji. Najpierw podsądny poprosił o skorzystanie z toalety, które znacznie się przedłużyło, potem zdecydowano o zmierzeniu mu ciśnienia, które okazało się zbyt wysokie. Po powrocie Mladicia na salę zaczął wykrzykiwać do sędziów, że to wszystko są kłamstwa („Sve Laži”) i po kilku prośbach o uspokojenie usunięto go z sali. W konsekwencji obserwował ogłoszenie wyroku z korytarza (to nie pierwsze takie występy Mladicia, zobacz tu). 

Mladić został dostarczony do Hagi dopiero w 2011 roku, odpowiadał przed Trybunałem za zbrodnie przeciwko ludzkości, za zbrodnie wojenne i ludobójstwo popełnione w czasie wojny w byłej Jugosławii, m.in. za kampanię snajperską w Sarajewie i, co ważniejsze, za ludobójstwo popełnione w Srebrenicy.

Wyrok Izby Apelacyjnej wobec Zdravko Tolimira

Dziś Izba Apelacyjna Trybunału jugosłowiańskiego wydała wyrok w odniesieniu do Zdravko Tolimira (skrót prasowy znajduje się tu).

Zdravko Tolimir był Zastępcą Dowódcy Głównego Sztabu Armii Republiki Serbskiej i dyrektorem Sektora do Spraw Wywiadu i Bezpieczeństwa Głównego Sztabu w czasie konfliktu w byłej Jugosławii, podlegał bezpośrednio Ratko Mladiciovi (wręcz w wyroku podkreślono, że był on jego prawą ręką, z którym wszystko konsultował, nie traktując go jako podwładnego, ale równego sobie), wobec którego także toczy się postępowanie w Hadze (zobacz tu, wyrok wydany zostanie zapewne dopiero w 2017 roku). Został skazany na karę dożywotniego pozbawienia wolności przez Izbę Orzekającą trybunału jugosłowiańskiego 12 grudnia 2012 roku, za popełnienie zbrodni ludobójstwa i zbrodnie przeciwko ludzkości (tekst wyroku znajduje się  tu).

Aresztowano podejrzanych o popełnienie masakry w Srebrenicy

W tym roku mija 20 rocznica masakry w Srebrenicy (o masakrze na Wikipedii), a dziś właśnie Associated Press informuje o tym, że zespół serbskich i bośniackich  prokuratorów aresztował siedem osób podejrzanych o dokonanie tej straszliwej masakry, zobacz tu.

Akcje tego zespołu składającego się z przedstawicieli wrogich stron z czasów wojny w byłej Jugosławii wspierane są przez trybunał jugosłowiański i upatruje się je jako element procesu pojednawczego, który pozwoli zwaśnionym narodom zmierzyć się z przeszłością.

Kara dożywocia dla Karadžicia?

W świetle mowy obrończej Karadžicia, o której pisaliśmy wczoraj (zobacz tu) fundamentalne znaczenia ma stanowisko Prokuratora MTKJ (zobacz tu, w szczególności proszę zwrócić uwagę na to, że dokument zawiera listy ofiar). Kończąc przedstawianie swoich racji w sprawie zażądał on dla oskarżonego kary dożywotniego pozbawienia wolności (zobacz tu). Prokurator przypisuje mu główną odpowiedzialność za wspólne kryminalne przedsięwzięcie (joint criminal enterprise – doktryna, która pozwala na przypisanie indywidualnej odpowiedzialności członkom grupy za popełnienie wspólnej zbrodni), które dotyczyło kampanii snajperskiej w Sarajewie i eksterminacji ludności w Srebrenicy, co miało doprowadzić do pozbycia się Muzułmanów z Republiki Serbskiej.

Trybunał jugosłowiański "sądem satanistycznym"?

Wtorkowe spotkanie po latach Ratko Mladicia z Radovanem Karadžiciem przed Trybunałem jugosłowiańskim można zasadniczo oceniać jako farsę. Obaj oskarżani są o popełnienie zbrodni wojennych, zbrodni przeciwko ludzkości oraz ludobójstwo. Panowie spotkali się, aby Mladić mógł zeznawać przed Trybunałem w sprawie Karadžicia (pisaliśmy o tym tu), jako świadek obrony. Spotkania nie można jednak uznać za udane, ze składania zeznań bowiem nic nie wyszło. Mladić przed złożeniem przysięgi odmówił składania zeznań przed sądem, którego nie uznaje. Skarżył się także na brak protezy zębowej. Kiedy mu została dostarczona z celi, mimo wszystko odmawiał odpowiedzi na zadawane pytania, powtarzając, że zeznania mogą zaszkodzić jego własnej sprawie, konsekwentnie nie odpowiadał na pytania zadawane mu przez Karadžicia. Wychodząc wykrzyczał, że nie będzie zeznawał przed satanistycznym sądem. Sędziowie słyszeli już wiele i także tym razem udało im się zachować powagę. Zeznania do obejrzenia na youtube.com tu: część I i część II.

Radovan Karadžić przed MTKJ za ludobójstwo

Izba Apelacyjna MTKJ wydała właśnie wyrok (tu) unieważniający zeszłoroczny wyrok Izby Orzekającej MTKJ, dotyczący uwolnienia od zarzutu ludobójstwa Radovana Karadžicia. Izba Apelacyjna przywróciła zarzut popełnienia przez niego tej zbrodni. W zeszłym roku Izba Orzekająca (transkrypt wyroku tu) uniewinniła Karadžicia od zarzutu popełnienia zbrodni ludobójstwa wskazując m.in., że odnośnie zabójstw członków grupy nawet gdyby przypisać dowodom maksymalną wartość dowodową nie można wywnioskować, że wyniszczona grupa stanowiła znaczną i znaczącą część grupy na tyle aby miała wpływ na przetrwanie populacji. Odnośnie poważnych uszkodzeń ciała, Izba Orzekająca uznała, że nie da się udowodnić, że uszkodzenia ciała czy rozstrój zdrowia psychicznego są tak poważnego stopnia, że zagrażałyby istnieniu grupy jako takiej. Izba nie doszukała się również istnienia ludobójczego zamiaru w działaniach oskarżonego.

Wyrok Izby Apelacyjnej unieważnia te ustalenia wskazując, że Izba Orzekająca popełniła błąd nie będąc w stanie ustalić zamiaru ludobójczego Karadžicia w oparciu o dowody przedstawione przez Prokuratora. Zdaniem Izby Apelacyjnej dowody były wystarczające. 

Po zeszłorocznej decyzji Izby Orzekającej pojawiały się przypuszczenia, że również Radko Mladić zostanie uniewinniony od zarzutu popełnienia ludobójstwa, gdyż zarzuty przeciwko niemu były skonstruowane w oparciu o te same dowody.   Decyzja Izby Apelacyjnej, choć nie rozstrzyga o winie podsądnych, a jedynie rozstrzyga kwestię stawianych im zarzutów (zgodnie z Regułą 98 bis nakazuje się Izbie wydać wyrok uniewinniający w kwestii zarzutów, co do których nie ma wystarczających dowodów), pozwala przynajmniej do czasu wydania ostatecznego wyroku mieć nadzieję, że zarówno Mladić jak i Karadžić zostaną ostatecznie skazani za popełnienie zbrodni ludobójstwa.