Paszporty covidowe i obowiązkowe szczepienia przeciwko covid - 19 przed ETPC

Raczej oczywistością było to, że ograniczenia praw i wolności wprowadzane przez władze publiczne w związku z trwającą pandemią muszą kiedyś trafić do rozpatrzenia przez Europejski Trybunał Praw Człowieka. Po pierwszych skromnych skargach dotyczących ograniczeń w przemieszczaniu się (na blogu pisaliśmy tu) przyszedł czas na ocenę programów szczepień. 

Jednomyślnie wydaną decyzją o niedopuszczalności z dnia 7.10.2021 Trybunał odrzucił skargę Zambrano p. Francji (skarga nr 41994/21). Jej przedmiotem był zarzut naruszenia przez władze francuskie szeregu postanowień Konwencji w związku z wprowadzeniem tzw. paszportu zdrowotnego, uzależniającego możliwość uczestniczenia w części wydarzeń życia publicznego od zaszczepienia. Trybunał odrzucił tę część skargi z powodu niewyczerpania krajowych środków odwoławczych, jako że skarżący, który kwestionował rozwiązania legislacyjne przed kompetentnymi organami francuskimi ani razu nie wskazał na Konwencję jako na wzorzec kontrolny. Daleko bardziej interesująca jest jednak ta część rozstrzygniecia, w której Trybunał ocenił działania skarżącego, który postanowił podważyć rozwiązania francuskie przed ETPC nie tylko w odniesieniu do samego siebie, ale na dużo szerszą skalę. Skarżący udostępnił bowiem na administrowanej przez siebie stronie internetowej formularz skargi zamierzając złożyć swego rodzaju skargę kolektywną i namawiając innych do składania skarg do Trybunału poprzez zautomatyzowany formularz. W wyniku działań skarżącego do Trybunału wpłynęło ok. 20 tys. (!) skarg o podobnej treści, tzn. podnoszących niesprecyzowane zarzuty natury ogólnej na gruncie art. 3 i 8 Konwencji. Trybunał ocenił, że celowe działanie skarżącego zmierzało do podważenia zdolności działania całego systemu opartego na Konwencji, co sam określał on jako "strategię prawną". Takie działanie było zdaniem Trybunału sprzeczne z istotną prawa do skargi indywidualnej i zostało ocenione jako nadużycie tego prawa.    

Kolejną okazają dla Trybunału do wypowiedzenia się o problemtyce szczepień będzie natomiast skarga Thevenon p. Francji (informacja Trybunału dostępna tu), która dopiero została zakomunikowana rządowi francuskiemu do zajęcia stanowiska, a która dotyczy obowiązku szczepień dla pewnych grup zawodowych. Obowiązek ten objął też skarżącego, który wykonuje zawód strażaka.    

Obowiązkowe szczepienia dzieci nie naruszają praw i wolności gwarantowanych Europejską Konwencją Praw Człowieka - Vavřička i inni p. Czechom

Europejski Trybunał Praw Człowieka wypowiedział się w jakże aktualnym temacie szczepień. Orzekając w sprawie Vavřička i inni p. Czechom orzekł, że nałożenie na rodziców grzywny bądź odmowa przyjęcia dziecka do przedszkola w sytuacji niewywiązania się przez rodziców z obowiązkowych szczepień dzieci (przeciwko dziewięciu chorobom) nie stanowi naruszenia praw gwarantowanych w EKPC.

Z orzeczenia wyraźnie wynika, że Trybunał rozważył nie tylko kwestię przyczyny wprowadzenia obowiązku szcepień (ochrona zdrowia w kontekście chorób zakaźnych), proporcjonalności (brak przymusowego wykonania szczepień, kwestia dolegliwości konsekwencji, jakie spotkały skarżących - grzywna i brak możliwości uczęszczania do przedszkola), ale też kwestię przeprowadzenia przez rząd czeski rzetelnej debaty na temat działania i skuteczności szczepionek, która została oparta na merytoryznych argumentach medycznych.

Do postępowania przyłączyły się aż cztery rządy (francuski, niemiecki, polski i słowacki) oraz kilka organizacji pozarządowych. 

Orzeczenie zapadło większością głosów 16 do 1, a zdanie odrębne złożył sędzia Krzysztof Wojtyczek. Warto jednak zwrócić uwagę, iż sędzia nie zakwestionował idei obowiązkowych szczepień, ale brak dokonania przez Trybunał pewnych ustaleń faktycznych oraz zastosowany sposób argumentacji.

Rada Bezpieczeństwa ONZ przyjęła rezolucję dotyczącą dostępu do szczepionek przeciwko koronawirusowi

26 lutego br. Rada Bezpieczeństwa ONZ przyjęła jednomyślnie rezolucję 2565 dotyczącą dostępu do szczepionek przeciwko koronawirusowi. Tekst rezolucji został zaproponowany przez Wielką Brytanię i poparty przez 112 państw. 

Jest to druga rezolucja Rady odnosząca się do pandemii – poprzednia (2532) została uchwalona 1 lipca 2020 r. Rada wezwała w niej do „powszechnego i natychmiastowego wstrzymania działań wojennych we wszystkich sytuacjach” (par. 1).

Kampania szczepionkowa w Bangladeszu

W ciągu ostatnich kilku dni już dwa razy informowaliśmy o dramatycznej sytuacji Rohindżów, zobacz tu oraz tu. Społeczność międzynarodowa nie podjęła jeszcze zdecydowanych kroków, aby potępić działania Mjanmy, choć coraz częściej wspomina się o doktrynie R2P. Czystka etniczna to jeden z powodów, który uzasadnia  skorzystanie z "odpowiedzialności za ochronę". 

Tymczasem jednak  przynajmniej pomoc humanitarna udzielana jest pokrzywdzonej społeczności bez opóźnienia. 

Agendy ONZ - UNICEF i WHO wsparły właśnie kampanię szczepionkową, którą rozpoczęły władze Bangladeszu. Chodzi o objęcie szczepieniami przeciwko odrze, różyczce i polio 150 000 dzieci poniżej 15 roku życia z grupy etnicznej Rohindża. UNICEF dostarczył szczepionki, strzykawki  i kapsułki z witaminą A. Chodzi o to by jak najszybciej zaszczepić jak największą ilość dzieci, aby zapobiec rozprzestrzenieniu się epidemii tych chorób, na które narażone są najsłabsi członkowie populacji Rohindża, w tym wypadku to słabe i niedożywione dzieci. Sytuację pogarszają złe warunki sanitarne (pomoc międzynarodowa nie nadąża z zapewnieniem odpowiednich warunków ciągle napływającym uchodźcom) i komary, roznoszące szereg groźnych, tropikalnych chorób, jak choćby malaria czy denga.