Do kogą należą zatopione skarby konkwistadorów? - wrak galeonu San José a ochrona podwodnego dziedzictwa kultury

Źródło: https://es.wikipedia.org/wiki/Gale%C3%B3n_San_Jos%C3%A9#/media/File:Wager%27s_Action_off_Cartagena,_28_May_1708.jpg

W ostatnich tygodniach władze kolumbijskie przygotowują się do wydobycia wraku słynnego hiszpańskiego galeonu "San José”, który przewoził ładunek złota, srebra, szmaragdów i innych kamieni szlachetnych. Dzisiejsze szacunki wartości 200-tonowego ładunku sięgają od 5 do nawet 17 mld dol. Uważa się, że to najcenniejszy ładunek, jaki znajduje się na dnie wszystkich mórz. Uwieczniony przez Gabriela Garcíę Márqueza na kartach "Miłości w czasach zarazy", zyskał miano "Świętego Graala Wraków”, rozpalając wyobraźnię archeologów i poszukiwaczy skarbów na całym świecie.

28 maja 1708 r. "San José”, potężny, trzymasztowy hiszpański galeon, wyposażony 64 działa, wypłynął pod eskortą mniejszych jednostek w swój ostatni rejs. Okręt należał do Złotej Floty (zwanej także Flotą Skarbów albo Flotą Indii Zachodnich) przewożącej skarby z kolonii w Ameryce Łacińskiej do Hiszpanii, z których przez kilka wieków Habsburgowie finansowali swoją politykę imperialną w Starym i Nowym Świecie. Jego trasa miała wieść z Portobelo (dziś w Panamie) do hiszpańskiego Kadyksu. 8 czerwca, okręt płynął w stronę Cartageny (Cartagena de Indias, dziś w Kolumbii), gdzie miał przejść niezbędne naprawy przed dalszą podróżą. Wieczorem tego dnia został zaatakowany przez Brytyjczyków i w wyniku eksplozji pod pokładem zatonął wraz ładunkiem. Od lat 80. XX w. prowadzono jego poszukiwania. W dniu 27 listopada 2015 r. wrak "San José" został odnaleziony przez kolumbijską marynarkę wojenną, przy pomocy podwodnego pojazdu podwodnego REMUS 6000. 5 grudnia o odkryciu poinformował Prezydent Kolumbii, Juan Manuel Santos (zob. tu). Kolumbia uznała "San José" za część swojego podwodnego dziedzictwa, a informacje o dokładnym położeniu wraku utajnione. Roszczenia do zatopionego skarbu zgłaszane są jednak przez różne podmioty.

Źródło: https://www.tvn24.pl/magazyn-tvn24/jedna-z-najwiekszych-fortun-w-historii-czeka-na-dnie-morza-kto-ja-zdobedzie,161,2790

Panama skreśla z rejestru statki łamiące sankcje nałożone na Koreę Północną

Przedstawiciele administracji morskiej Panamy wszczęli postępowanie, mające skutkować wykreśleniem z rejestru statków dwóch zarejestrowanych w tym kraju jednostek, podejrzewanych o łamanie sankcji handlowych nałożonych przez Radę Bezpieczeństwa na Koreę Północną.

22 Grudnia 2017 roku Rada Bezpieczeństwa podjęła decyzję o zaostrzeniu sankcji nakładanych na Koreę Północną. Nowe ograniczenia dotyczą eksportu do Korei Północnej ropy naftowej, przetworzonych produktów petrochemicznych a także różnych innych surowców naturalnych. Postępowanie podjęte przez władze Panamy dotyczy statku Orient Shenyu i statku Koti. Jednostki są podejrzewane o dostarczanie reżimowi w Pjongyangu surowców niezbędnych do rozwoju programu rakietowego (zob. nasz post tutaj).

Tankowiec Koti został w grudniu 2017 roku zatrzymany przez marynarkę Korei Południowej w trakcie prawdopodobnego dostarczania ropy naftowej do Korei Północnej. W celu obchodzenia sankcji Korea Północna stosuje różnego rodzaju nielegalne praktyki wymienione w Rezolucji Rady Bezpieczeństwa nr 2375 z 11 września 2017 roku, jak np. przeładunek towarów na morzu. (więcej informacji tutaj) 

Otwarcie nowego Kanału Panamskiego

26 czerwca 2016 jest dniem formalnego otwarcia nowego, powiększonego Kanału Panamskiego. Trwająca od 2007 roku inwestycja, która początkowo miała zostać ukończona w 2014 roku została otwarta poprzez uroczyste przeprowadzenie przez Kanał, specjalnie na tę okazję przemianowanego na COSCO Shipping Panama statek klasy Neopanamax. Rząd Panamy wiąże z tą wartą 5 miliardów dolarów inwestycją duże nadzieje na ożywienie gospodarcze. Jednocześnie podnoszone są liczne wątpliwości dotyczące realizacji tej inwestycji i wskazywane zagrożenia, mogące ograniczyć możliwość pełnego wykorzystania potencjału nowego Kanału Panamskiego. Pierwszym z zagrożeń, relatywnie najbardziej zależnym od czynnika ludzkiego są wymiary nowego kanału. Infrastruktura zbudowana została w sposób nie pozostawiający zbyt wiele miejsca do manewrowania szczególnie w śluzach, które zaprojektowane są dokładnie na długość statków klasy Neopanamax oraz towarzyszących im holowników. Piloci operujący na Kanale przechodzą specjalne szkolenia mające przygotować ich do tych nowych wyzwań. Drugim potencjalnym problemem jest brak wody do wypełnienia nowej infrastruktury. Zmiany klimatyczne zaburzają gospodarkę wodną, co rodzi pytania dotyczące możliwości zaopatrzenia systemu śluz w ilość wody zapewniającą ich swobodne funkcjonowanie. Między innymi z tego powodu inwestycja została wyposażona w unikalny system odzyskiwania do 60% wody przy otwieraniu śluz. Więcej informacji tutaj.

Międzynarodowe sankcje finansowe w świetle Panama Papers

W ciągu relatywnie krótkiego okresu funkcjonowania bloga temat wycieków medialnych dotyczących uchylania się od opodatkowania i prania pieniędzy mieliśmy okazję omawiać na przykładach Watykanu (sprawa Wielebnego 500) i Luksemburga (Luxleaks), jak również szeregu rajów podatkowy ujawnionych w śledztwie Offshore leaks. Rezultaty najnowszego dochodzenia Międzynarodowego konsorcjum dziennikarzy śledczych ICIJ skierowały uwagę światowej opinii publicznej na Panamę.

To tam kancelaria prawna Mossack Fonseca pozwoliła sektom bohaterów skandalu Panama Papers schronić się przed nadzorami podatkowymi (CNN, The Panama Papers: 7 things to know). Wśród 11,5 mln dokumentów nie brak informacji nt. czołowych polityków (12 aktualnych lub byłych liderów światowych i 128 innych polityków), gwiazd sportu oraz branży rozrywkowej. Na razie powszechną uwagę przykuły rachunki bankowe prezydenta Władimira Putina, premiera Davida Camerona oraz pierwszej ofiary skandalu, premiera Islandii Sigmundur David Gunnlaugssona (NYT, Iceland’s Prime Minister Steps Down Amid Panama Papers Scandal). Ten ostatni został zmuszony do dymisji po protestach 22 tyś. osób (czemu w Polsce odpowiadałaby manifestacja z udziałem ok. 2,57 mln uczestników). Sprawa ma jednak również swój wymiar prawnomiędzynarodowy.