wtorek, 19 czerwca 2018

Holandia konsultuje projekt nowego BITu Modelowego

W połowie maja informowaliśmy, że w związku z zakwestionowaniem w sprawie Achmea zgodności wewnątrz-unijnych BITów z prawem unijnym przez Trybunał Sprawiedliwości UE (nasz post tutaj) rząd Holandii zapowiedział wypowiedzenie takich umów. Owa decyzja, zbiegając się w czasie z kontestowaniem arbitrażu międzynarodowego (i prawa międzynarodowego) przez niektóre inne państwa, mogła zaskakiwać w świetle holenderskiej polityki poszanowania i konstruktywnego wkładu w rozwój międzynarodowego porządku prawnego. Zakwalifikowanie Holandii do grona kontestatorów prawa międzynarodowego na szczęści byłoby jednak pochopne.

Holandia ogłosiła bowiem publiczne konsultacje nowego BITu modelowego, który idzie w przeciwnym kierunku: ukrócenia optymalizacji podatkowej i rozszerzenia zakresu autonomii realizacji polityk publicznych. Jest to tym bardziej istotne, że Holandia należy do państw, które ze swoich przepisów podatkowych uczyniły jeden z atutów, zachęcających zagranicznych inwestorów. W rezultacie do olbrzymiej skali rozrósł się proceder tworzenia spółek-wydmuszek (shell companies, mailbox companies), nie zatrudniających na miejscu pracowników ani nie prowadzących działalności, jedynie celem uchylania się od obowiązków podatkowych w państwach trzecich, względnie uzyskania ochrony arbitrażowej na podstawie korzystnych holenderskich BITów. W tym kontekście nie dziwi zatem, że holenderskie BITy należą do najczęściej stosowanych podstaw postępowań arbitrażowych (IISD, The Netherlands: A Gateway to ‘Treaty Shopping’ for Investment Protection). 

poniedziałek, 18 czerwca 2018

Nowe stare państwo Republika Północnej Macedonii

Po kilku dekadach sporów o to któremu państwu przysługuje prawo do korzystania z nazwy Macedonia, Grecja własnie zawarła z Macedonią (ofic. Byłą Jugosłowiańską Republiką Macedonii) porozumienie na mocy którego ta ostatnia będzie nosić teraz nazwę republika Północnej Macedonii. Na brzegu jeziora Prespa, gdzie łączą się granice Grecji, Macedonii oraz Albanii spotkali się premier Grecji Alexis Tsipras oraz premier Macedonii Zoran Zaew aby potwierdzić podjęte ustalenia. Przez dekady Grecy nie mogli się pogodzić z faktem, że Macedonia, państwo powstałe po rozpadzie byłej Jugosławii w czasie wojny na Bałkanach w latach 90 "bezprawnie" korzysta z nazwy Macedonia, do której sami rościli sobie prawa jako nazwy, którą określali geograficzną i historyczną krainę położoną w znacznej mierze w Grecji.

niedziela, 17 czerwca 2018

Odszkodowania dla "ofiar" Bemby

Ponieważ jak informowaliśmy kilka dni temu Jean Pierre Bemba Gombo został uniewinniony od zarzutów popełnienia zbrodni wojennych oraz zbrodni przeciwko ludzkości (zobacz tu) nie zapadnie w związku z tym postanowienie sądu w sprawie odszkodowań dla ofiar działalności Bemby w Republice Środkowej Afryki. Dlatego też rada Funduszu powierniczego na rzecz ofiar ustanowionego przy Międzynarodowym Trybunale Karnym zdecydowała się na utworzenie programu wsparcia poszkodowanych w tych zbrodniach projektem o początkowym kapitale wynoszącym 1 mln euro. Pomoc ma objąć rehabilitację psychiczną oraz fizyczną oraz pomoc finansową dla ofiar zbrodni i ich rodzin. Zobacz więcej: tu.

piątek, 15 czerwca 2018

Wielka Brytania prawnie przygotowana na stosowanie sankcji międzynarodowych po Brexicie


Z końcem maja królewski podpis zwieńczył procedurę legislacyjną angielskiej ustawy o sankcjach i przeciwdziałaniu praniu pieniędzy (Sanctions and Anti-Money Laundering Act 2018, SAMLA), uchwaloną na potrzeby wyjścia Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej w marcu 2019 r. Obecnie rząd Wielkiej Brytanii implementuje sankcje unijne (a także cześć sankcji ONZ), jeżeli nie podlegają one bezpośredniemu stosowaniu, na podstawie Ustawy o wspólnotach europejskich z 1972 r.; w związku z Brexitem ta ostatnia zostanie jednak uchylona.

czwartek, 14 czerwca 2018

Atak Izraela na irańskie pozycje w Syrii

Na początku maja doszło do ataku rakietowego przeprowadzonego z terytorium Syrii przeciwko izraelskim pozycjom na wzgórzach Golan. Według relacji Izraela, atak był wymierzony w posterunki izraelskich sił obronnych, a przeprowadzony został przez Quds Force – część Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej, który wchodzi w skład irańskiej armii. W odpowiedzi, Izrael przeprowadził największy jak dotąd atak rakietowy na terytorium Syrii. Jak twierdzą izraelscy dowódcy, w wyniku ostrzału udało się zniszczyć niemalże całą irańską infrastrukturę militarną na terytorium Syrii. W wyniku ataku na Wzgórza Golan nikt nie zginął, podczas ataku Izraela – śmierć miały ponieść 23 osoby. 

środa, 13 czerwca 2018

Sąd UE: wypowiedzi Korwin-Mikkego były szokujące, ale nie zasługiwały na karę

31 maja Sąd UE w sprawie T-770/16 i T-352/17 stwierdził nieważność decyzji Prezydium Parlamentu Europejskiego nakładających kary na europosła Janusza Korwin-Mikkego z powodu jego wypowiedzi na sali obrad. W trakcie debaty na temat migracji w 2016 r. Korwin-Mikke mówił o „ludzkich śmieciach”, natomiast w 2017 r., w ramach dyskusji na temat nierówności w zarobkach kobiet i mężczyzn stwierdził, że kobiety zarabiają mniej, gdyż są „słabsze, mniejsze i mniej inteligentne”. W ramach wymierzonych kar europoseł w szczególności utracił dzienną dietę na 10 i 30 dni oraz zakazano mu reprezentowania PE i uczestnictwa w obradach. 

wtorek, 12 czerwca 2018

Bemba opuszcza więzienie i ... wraca do domu?

Jean Pierre Bemba Gombo został uniewinniony z zarzutów popełnienia zbrodni wojennych i zbrodni przeciwko ludzkości nie wraca jednak jeszcze do domu. Musi się bowiem stawić na ogłoszeniu wyroku Izby odwoławczej w sprawie, którą opisywaliśmy już kilkakrotnie, dotyczącej przestępstw przeciwko wymiarowi sprawiedliwości (zobacz tu). Może jednak tymczasowo opuścić więzienie, będzie w tym czasie przebywał w Belgii, z która jest związany osobiście (więzy rodzinne). Ma w tym czasie współpracować z Trybunałem wykonując ewentualne polecenia Trybunału; nie zmieniać miejsca pobytu, lub informować o zmianie, informować o planowanych podróżach, czasie ich trwania, miejscu pobytu; nie kontaktować się z innymi świadkami, a także nie udzielać publicznych wywiadów w sprawie (zobacz decyzję Izby orzekającej). 

poniedziałek, 11 czerwca 2018

G7 w Charlevoix: Stany Zjednoczone wstają z kolan

Za nami szczyt G7 w Charlevoix, który może się okazać przełomowy w kształtowaniu zasad współżycia między Stanami Zjednoczonymi a ich tradycyjnie najważniejszymi partnerami. Prezydent USA Donald Trump, doprowadziwszy do fatalnego stanu relacje m.in. z najbliższymi sobie liderami Kanady i Francji, obrażony i obrażający pozostałych, opuścił szczyt przed jego oficjalnym zakończeniem, nie popierając komunikatu końcowego (WSJ, Trump Feuds With Leaders of France, Canada Before Summit).

President Donald Trump talks with German Chancellor Angela Merkel while surrounded by other G-7 leaders in this photo released on social media by the German government.
Kanclerz Angela Merkel i prezydent Donald Trump - szczyt G7 w Charlevoix.
Źródło: WSJ

Na wzajemne relacje obecnej administracji amerykańskiej z resztą świata rzutują choćby wycofanie się USA z Porozumienia Paryskiego (nasz ostatni post) czy niedawne wycofanie się z nuklearnego porozumienia z Iranem (Joint Comprehensive Plan of Action, ostatnio tutaj); bezpośredni kontekst szczytu stanowiło jednak ostateczne uznanie Unii Europejskiej, Kanady i Meksyku za zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego USA i nałożenie nań ceł na import aluminium i stali z tych obszarów celnych (nasz post tutaj). W rezultacie zaledwie tydzień wcześniej ministrowie finansów pozostałych państw G7 podczas szczytu w Whistler wyrazili jednomyślne zaniepokojenie i obawy, że amerykańskie działania stanowią zagrożenie dla wolnego handlu i światowej gospodarki (G7, Chair's Summary: G7 Finance Ministers and Central Bank Governors' Meeting Whistler, British Columbia, June 2, 2018). Z kolei podczas szczytu ministrów OECD w Paryżu, Stany Zjednoczone drugi rok z rzędu odmówiły podpisania wspólnego komunikatu końcowego; zdaniem amerykańskich delegatów biznesu, administracja amerykańska dość ostentacyjnie dała do zrozumienia, że nie zależy jej na przywództwie w światowej rozmowach handlowych (USCIB, US Scuttles Trade Language at OECD Ministerial, Imposes Steel Tariffs), a pozostali ministrowie mieli zapowiedzieć wspólną odpowiedź na amerykańskie bariery celne. Bezpośrednio przed szczytem w Charlevoix doszło zaś do precedensowej koordynacji stanowisk, państw objętych amerykańskimi cłami, w zakresie wyboru ceł odwetowych. Trump zaś zaskoczył pozostałych wzywając do dopuszczenia Rosji - wykluczonej z forum G8/G7 w reakcji na bezprawną aneksję Krymu - do obrad (WSJ, Donald Trump’s Call for Russia to Rejoin G-7 Jolts Start of Summit).

niedziela, 10 czerwca 2018

Polska nowym członkiem Międzyrządowego Komitetu UNESCO do spraw Ochrony Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego



W dniu 6 czerwca 2018 r., podczas 7. sesji Zgromadzenia Ogólnego Państw-Stron Konwencji UNESCO w sprawie ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego z dnia 17 października 2003 r., Polska została członkiem Międzyrządowego Komitetu do spraw Ochrony Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego. Komitet należy do głównych organów tej Konwencji i składa się z 24 członków wybieranych na okres 4 lat na zasadzie reprezentacji geograficznej i rotacji. Połowa członków zmienia się co dwa lata. Komitet gromadzi się raz do roku. Do jego kompetencji należy m.in. wypracowywanie i przedstawianie do akceptacji Zgromadzenia Ogólnego Dyrektyw Operacyjnych dotyczących wdrażania Konwencji UNESCO z 2003 r.; analiza wniosków o wpis na Listę Reprezentatywną Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego Ludzkości oraz sprawozdań przedstawianych przez Państwa-Strony Konwencji. Komitet rozpatruje także wnioski o udzieleniu międzynarodowej pomocy finansowej na cele ochrony dziedzictwa niematerialnego. 

sobota, 9 czerwca 2018

Izba Apelacyjna MTK uniewinnia Bembę

Wczoraj po południu Izba Apelacyjna uniewinniła Jean'a Pierre'a Bembę Gombo od stawianych mu zarzutów popełnienia zbrodni wojennych oraz zbrodni przeciwko ludzkości. Bemba Gombo został już skazany przez Izbę procesową Trybunału dwa lata temu na 18 lat pozbawienia wolności, między innymi za zbrodnie zgwałcenia, morderstwa i plądrowanie (pisaliśmy o tym tu).