piątek, 15 października 2021

Ogłoszenia 15.10.2021 r.

1. Poznańskie Centrum Praw Człowieka INP PAN poszukuje kandydatów/-ek na stanowisko asystenta/-ki.
Wymagania:
· tytuł zawodowy magistra prawa, europeistyki lub stosunków międzynarodowych – studia ukończone z wynikiem co najmniej dobrym,
· zainteresowanie prowadzeniem badań naukowych w zakresie praw człowieka,
· dobra znajomość systemu ochrony praw człowieka w ramach ONZ,
· umiejętność́ prowadzenia działalności organizacyjnej związanej z pracami podejmowanymi w Instytucie,
· zdolność aktywnego włączenia się w prace badawcze Instytutu,
· znajomość języka angielskiego na poziomie co najmniej B2 i biegła znajomość języka polskiego.
Dokumenty należy składać pocztą elektroniczną na adres inp@inp.pan.pl.
Termin składania dokumentów upływa z dniem 12.11.2021 r.
Rozstrzygnięcie konkursu nastąpi do dnia 22.11.2021 r. O wyniku konkursu każdy z kandydatów zostanie poinformowany drogą mailową. Od wyniku konkursu przysługuje odwołanie.
Więcej informacji na http://www.phrc.pl/konkurs-asystent-ka-w-poznanskim-centrum-praw-czlowieka-inp-pan/.

2. Call for papers: The Indonesian Journal of International Law
Redakcja The Indonesian Journal of International Law zaprasza do nadsyłania zgłoszeń do numerów specjalnych czasopisma (19.2 oraz 19.3), które mają dotyczyć problematyki „Third World Approaches to International Law”. Numery ukażą się odpowiednio w marcu i kwietniu 2022 r.
Osoby zainteresowane publikacją powinny przesłać abstrakt proponowanego artykułu do 15 października br.
Więcej informacji można znaleźć tutaj.

3. Call for papers: 14th International Conference on Cyber Conflict: Keep Moving! (Tallinn, maj/czerwiec 2022 r.)
W dniach 31 maja-3 czerwca 2022 r. odbędzie się po raz 14. konferencja organizowana przez NATO Cooperative Cyber Defence Centre of Excellence dotycząca konfliktów w cyberprzestrzeni. Jej tematem przewodnim będzie „Keep Moving!”. 
Organizatorzy są zainteresowani zwłaszcza następującymi tematami wystąpień:
• cyber security in transportation sector
• autonomous vehicles
• autonomous weapons systems
• supply chain security
• military mobility
• cyber security aspects of 5G and next generation technologies
• military use of 5G and next generation technology
• automated operations
• privacy and human rights in autonomous systems
• collaboration and information sharing frameworks
• international organisations cooperation
• public-private partnership in cyber defence
• artificial intelligence in military operations
• critical infrastructure protection (incl. data diodes, IDS, industrial protocols and smart grids, 4G and 5G networks, traffic and transportation)
• strategic approaches to emerging and disruptive technologies
• ripple effect of nation-specific approaches to sovereignty and international law
• crisis management and military-civilian cooperation in cyberspace
• cross-border dependencies, trans-border access to data
• the changing role of states in cyberspace
• state-led cyber operations, offensive/defensive aspects
• use of AI technology in state-led cyber operations and/or in crisis management
• emergence of new norms in international law
• NATO deterrence and defence posture
• developments in education and training for cyber operations
• vulnerability disclosure
• cyber-physical systems security
• malwares and botnets
• hardware and software vulnerability mitigation
• attacks on blockchain, smart contracts and DApps
• artificial intelligence and cognitive cyber security (incl. data mining and machine learning, and AI-supported cyber attacks)
• artificial intelligence training
• cyber threats against and in the space domain – cross-domain dependencies
• NATO’s cyber defence – emerging and disruptive threats; use of AI technology
Zgłoszenia (abstrakt 200-300 słów) należy przesyłać do 24 października br. Autorzy wybranych abstraktów zostaną zaproszeni do przesłania artykułu (4.000-6.000 słów) do 9 stycznia 2022 r. Teksty przejdą recenzję, a autorzy najlepszych zostaną zaproszeni do udziału w konferencji. Koszty udziału pokryje NATO Cooperative Cyber Defence Centre of Excellence. Planowana jest publikacja artykułów.
Więcej informacji można znaleźć tutaj.

4. Call for papers: Symposium “The New U.S. Recognition Policy – What the Golan and Western Sahara Mean for the Law” (online, grudzień 2021 r.)
16 grudnia 2021 r. odbędzie się online sympozjum pt. “The New U.S. Recognition Policy – What the Golan and Western Sahara Mean for the Law”. 
Wystąpienia mogą dotyczyć zwłaszcza następujących tematów:
- What model or legal basis for recognition of territorial sovereignty do the new U.S. recognitions suggest?
- What must be true about U.S. understandings of the permanence of territorial sovereignty in the face of prolonged de fact control?
- What understanding of the bindingness of U.N. resolutions do the U.S. recognitions imply?
- What does this state practice say about the robustness of the soft law non- recognition norm?
- What implications does this have for the U.S. approach to other disputed territorial situations, such as Crimea, various post-Soviet “frozen conflicts,” the West Bank, Puntland Somaliland, etc.?
Zgłoszenia referatów należy przesyłać na bieżąco na adres georgemasonilj@gmail.com.
Więcej informacji można znaleźć tutaj.

5. Call for chapter proposals: Children’s Rights Under Siege (Edited Volume)
Osoby zainteresowane publikacją w pracy zbiorowej pt. „Children’s Rights Under Siege” mogą przesyłać propozycje rozdziałów (abstrakt do 300 słów wraz z notą biograficzną o autorze – 200 słów) do 15 grudnia br.
Teksty mogą dotyczyć w szczególności następujących zagadnień:
· Children’s rights amidst the COVID-19 pandemic
· Children in extreme poverty
· Children in the global war on drugs
· Children’s rights and the United Nations/international organizations
· Dignity and rights of indigenous children
· Refugee crisis and children’s rights
· Children and human trafficking
· Children’s rights and public health
· Education and children’s rights
· Domestic violence and children
· Juvenile justice and welfare system
· Intersectionality and children’s rights
· Children and global material inequalities
· Children and the rights of persons with disabilities
· Children and gender equality
· Decolonization and the global governance of children’s rights
· Children’s rights in authoritarian and illiberal societies
· Children’s rights vis-à-vis social media networks/Internet
· Methodological issues in children’s rights research in a global perspective
Więcej informacji można znaleźć tutaj.

6. Call for papers: 2022 Public Law Conference (Dublin, lipiec 2022 r.)
W dniach 6-8 lipca 2022 r. w Dublinie odbędzie się 2022 Public Law Conference pod hasłem „The Making (and Re-Making) of Public Law”.
Referaty mogą dotyczyć m.in. następującej problematyki:
· The making and re-making of public law doctrine.
· The making and re-making of public law theory.
· The making and re-making of the idea of public law.
· The making and re-making of the judicial role in public law adjudication.
· The making and re-making of public law institutions.
· Public law, colonialism and post-colonialism.
· Revolutions, evolutions and transitions in public law systems, including processes of constitution-building.
· Adapting public law to local contexts; convergence and divergence among common law systems over time.
· Public law and the changing nature of the state, public administration and public power.
· The changing sources of public law including for example international law, Indigenous law and culture, soft law, and conventions.
· Reform of public law.
· Conceptions of sovereignty, fragmented sovereignty, contested sovereignty, external sovereignty.
· Federalism, devolution, regionalisation.
· Sustaining and improving systems of public law, including maintaining democratic machinery and giving voice to historically under-represented or excluded groups.
· The influence and implications of identity, nationalism and popular representation for public law.
· Common law, political and written constitutionalism.
· Public law in a changing context including COVID-19, algorithmic decision-making and technology, climate change, and the rise of significant nodes of ‘private’ power, including big tech.
Zgłoszenia (abstrakt do 500 słów) należy przesyłać do 15 listopada.
Więcej informacji można znaleźć tutaj.

7. Call for papers: Climate Change Litigation in Europe: Comparative & Sectoral Perspectives and the Way Forward (luty 2022 r.)
The British Institute of International and Comparative Law oraz Hasselt University organizują w dniach 18-19 lutego 2022 r. hybrydową konferencję pt. “Climate Change Litigation in Europe: Comparative & Sectoral Perspectives and the Way Forward”. 
Tematy, które mogą zostać poruszone w wystąpieniach to:
· Human Rights and Climate Change Litigation
· State Responsibility and Climate Change Litigation
· International Trade & Investment Protection and Climate Change Litigation
· Procedural Hurdles to Climate Change Litigation
· Corporate Responsibility and Climate Change Litigation
Zgłoszenia (abstrakt do 400 słów i nota biograficzna o autorze do 300 słów) należy przesyłać do 31 października. 
Opłata konferencyjna wynosi 100 euro.
Więcej informacji można znaleźć tutaj.

Guest post: Tematy i materiały na seminarium poświęcone metodom badawczym w naukach prawnych

 Tematy i materiały na seminarium poświęcone metodom badawczym w naukach prawnych

W związku z rozpoczynającym się rokiem akademickim wielu z Was będzie wracało do regularnych spotkań z seminarzystami, kolegami i koleżankami z pracy. Przy okazji można rozważyć uwzględnienie spotkań poświęconych metodom badawczym w prawie – dlaczego naszym zdaniem warto zainteresować się tym tematem, pisaliśmy tutaj. W tym wpisie dzielimy się naszymi doświadczeniami po roku prowadzenia takiego seminarium w ramach Poznańskiego Centrum Praw Człowieka INP PAN. Polecamy także publikacje, które sprawdziły się jako materiały do dyskusji.

Cykl seminariów poświęconych metodom badawczym w naukach prawnych realizujemy od stycznia 2020 r. w grupie około ośmiu osób, większość czasu on-line. Teksty na seminarium dobieramy zarówno pod kątem tematyki (prawo międzynarodowe, prawa człowieka, prawo konstytucyjne), jak i stosowanych metod badawczych. Ten drugi może przyjmować dwie formy – niekiedy celem publikacji jest refleksja nad daną metodą, z kolei innym razem publikacja służy do zobrazowania zastosowania danej metody. Nasze seminaria mają główny charakter dyskusyjny, tzn., wszyscy dzielimy się naszymi wrażeniami po przeczytaniu tekstu i próbujemy znaleźć odniesienia do naszych badań. Staramy się proponować teksty w systemie rotacyjnym.

Poniżej prezentujemy wybór pięciu tematów i towarzyszących im tekstów, które wywołały najwięcej dyskusji:

Stawianie pytań badawczych i argumentowanie

Na naszych seminariach dużo dyskutujemy o pytania badawczych i sposobie pisania prac naukowych. Ciekawym tekstem mogącym być inspiracją do takiej dyskusji jest artykuł Marnixa Snela, w którym autor proponuje kilka rozwiązań w jaki sposób oceniać jakość prawniczych tekstów naukowych. Wyróżnia on kilka elementów dotyczących samej koncepcji (oryginalność, znaczenie, odpowiednie metody), odpowiedzi na pytania badawcze oraz sposobu myślenia o konstrukcji całego tekstu. Rozdział Sundbya Pabuja analizuje z kolei, w jaki sposób możemy wyjaśniać nasze badania i przedstawia kilka sposób stawiania lepszych pytań badawczych. 

Dla doktorantów interesujący może okazać się tekst Eliava Lieblicha, który przedstawia różne rodzaje pytań badawczych, a także sposoby poszukiwania takich pytań, które wzbudzają ciekawość. Artykuł ten zawiera również wprowadzenie do analizowania źródeł w prawie międzynarodowym.

1.     Marnix Snel, “Making the implicit quality standards and performance expectations for traditional legal scholarship explicitGerman Law Journal, vol. 20, 2019.

2.     Sundhya Pahuja, “Practical Methodology: Writing about How We Do Research”, Nicholas Tsagourias, Rossana Deplano (red.), Research Methods in International Law. A Handbook, Elgar 2021.

3.     Eliav Lieblich, “How to Do Research in International Law? A Basic Guide for Beginners”, Harvard International Law Journal, vol. 62, 2021.

Badania dogmatyczne – królowa nauk prawnych

Jak słusznie zauważyli Maciej Krogel, Katrzyna Krzyżanowska i Michał Stambulski, dyskusja o metodach badawczych nie zmierza do krytyki i odrzucenia dogmatyki prawniczej, ale sprawienia, aby dogmatyka była „jedyną grą w mieście”, a ponadto aby jej wykorzystaniu towarzyszyło odpowiednie wyjaśnienie zakresu badanych dokumentów, sposobów ich wyszukiwania itp. Dlatego też badania dogmatyczne są jednym z często powracających tematów podczas naszych seminariów. Rozdział Jana M. Smitsa skłonił nas do dyskusji o tym, czym właściwie są badania doktrynalne i jakie mają cele. Smits zwraca też uwagę na to, jakie decyzje podejmujemy prowadząc takie badania i zachęca do ich ujawniania. Dotyczy to materiałów, z których korzystamy, technik, które używamy aby opisać prawo i tego, po jaką koncepcję „systemu” sięgamy.

Jednocześnie ważne dla nas jest też powiązanie badań dogmatycznych z innymi badaniami. Jakob v. H. Holtermann w swoim artykule ukazuje zależność między badaniami doktrynalnymi a empirycznymi. Autor argumentuje, że włączenie badań empirycznych do tradycyjnej analizy doktrynalnej wymaga dyskusji filozoficznej, a także że korzystając z badań empirycznych powinnyśmy wskazać w jaki sposób wpływa to badania doktrynalne.

·       Jan M. Smitz, “What is Legal Doctrine? On the Aims and Methods of Legal Dogmatic Research”, [w:] H. W. Micklitz, R. van Gestel, Rethinking Legal Scholarship: A Transatlantic Dialogue,  Cambridge University Press 2017. 

·       Jakob v. H. Holtermann, “Philosophical Questions at the Empirical Turn”European Journal of Legal Studies - Network of Legal Empirical Scholars Special Issue, 2019. 

Wywiady jako metoda badawcza w naukach prawnych 

Spośród metod empirycznych, to wywiady wydają się obecnie najczęściej stosowanym narzędziem w naukach prawnych. Jednocześnie prowadzenie wywiadów wymaga refleksji nad tym, w jakim celu je prowadzimy. Przykładowo, czym innym są wywiady prowadzone w celu udowodnienia tezy, a czym innym w celu „mapowania” tematu. Tekst Emilii Korkea-aho i Päivi Leino szczegółowo omawia te cele, a także ukazuje wyzwania jakie wiążą się z prowadzeniem wywiadów, w tym także rozmów z prawnikami. Publikacja może posłużyć jako wstęp do wykorzystania wywiadów w badaniach prawnych.  

·       Emilia Korkea-aho and Päivi Leino, “Interviewing lawyers: a critical self-reflection on expert interviews as a method of EU legal research”European Journal of Legal Studies, 2019 –

 

Analizy porównawcze

Wybór studium przypadku i jego uzasadnienie leży u podstaw każdej analizy porównawczej. O tym jak lepiej dokonać takiego wyboru dyskutowaliśmy w oparciu o tekst Kateriny Linos, w którym autorka przedstawia, w jaki sposób stosować metody z zakresu nauk politycznych w badaniach nad prawem międzynarodowym. Omawia ona też częste błędy popełniane przez prawników międzynarodowych. Tekst Rana Hirschla ukazuję z kolei że pojęcie badań „porównawczych” (ang. comparative) w badaniach z zakresu prawa konstytucyjnego obejmuje cztery podstawowe rodzaje badań, tj. 1) wybór pojedynczego studium przypadku; 2) wybór kilku państw na zasadach analogii, specyfiki lub zróżnicowania; 3) wybór państw, w których obserwowane są podobne zjawiska; 4) wybór dokonany w wyniku weryfikacji hipotezy przy użyciu metod jakościowych i/lub ilościowych. Tekst również ukazuje różne metody dokonywania wyborów studiów przypadków.

·       Katerina Linos, “Methodological Guidance: How to Select and Develop Comparative International Law Case Studies”, [w:] Anthea Roberts, Paul B. Stephan, Pierre-Hugues Verdier, and Mila Versteeg (red.) Comparative International Law, OUP 2017. 

·       Ran Hirschl “The Question of Case Selection in Comparative Constitutional Law” Am. J. Comp. L. 125(53), 2005.

 

Metody ilościowe w naukach prawnych na przykładzie prawa konstytucyjnego

Autorzy Comparative Constitutions Project opublikowali szereg artykułów, w których wykorzystują metody ilościowe do badań porównawczych w prawie konstytucyjnym. Podczas seminarium omawialiśmy zarówno tekst wprowadzający do zastosowania takich metod zawierający praktyczne wskazówki i opisujący wyzwania z tym związane (Meuwese & Versteeg 2012), jak i przykład badania wykorzystującego metody statystyczne (Law & Versteeg 2013). Drugi z tekstów został poświęcony badaniu „siły konstytucji” przez pryzmat realizacji gwarantowanych w nich praw. Autorzy przedstawili metodę pozwalająca na ocenę każdego państwa, co pozwoliło na uzyskanie globalnej perspektywy na realizację praw konstytucyjnych. Omawiane teksty:

1.     A. Meuwese, M. Versteeg, “Quantitative Methods for Comparative Constitutional Law”, [w:] M. Adams & J. Bomhoff (red.), In Practice and Theory in Comparative Law, Cambridge University Press, 2012, s. 230–57.

2.     D.S. Law, M. Versteeg, “Sham Constitutions”, California Law Review, nr 101(4), 2013, s. 863-952.

 

Część tekstów jest dostępna w wolnym dostępie. Jeśli nie macie dostępu do któregoś z tych tekstów, możecie się do nas odezwać.

Serdecznie dziękujemy dr Michałowi Krajewskiemu za udostępnienie wybranych tekstów, od których rozpoczęliśmy nasze seminaria. Ich lektura zainspirowała nas do dalszego zgłębiania tematu metod badawczych i pracowania nad własnym warsztatem.

 

Dr Grażyna Baranowska, adiunkt w Poznańskim Centrum Praw Człowieka INP PAN oraz Marie Skłodowska-Curie fellow na Hertie School w Berlinie. W swoich badań łączy metody dogmatyczne z empirycznymi, m.in. z wywiadami. Uczestniczyła m.in. w szkole letniej Research Methods in Fundamental Rights (CIVICA i Hertie School). Inicjatorka cyklu seminariów metodologicznych prowadzonych w Poznańskim Centrum Praw Człowieka.

 

Dr Łukasz Szoszkiewicz, adiunkt na Uniwersytecie im Adama Mickiewicza w Poznaniu – w ramach badań wykorzystywał m.in. metody statystyczne i wnioski o dostęp do informacji publicznej. Uczestniczył m.in. w szkołach letnich Analytics and Data Science Summer School (Uniwersytet w Essex), SICSS-Law (Uniwersytet w Maastricht); podczas stażu w Agencji Praw Podstawowych UE pracował jako analityk przy badaniach ankietowych.

 

Od Redakcji PPM: posty metodologiczne można łatwo znaleźć przez etykietę: "metody badawcze w naukach prawnych". Można także wpisać się na osobną listę mailingową dostępną pod adresem: https://forms.gle/xohUseaGmopu9uRB9

środa, 13 października 2021

Paszporty covidowe i obowiązkowe szczepienia przeciwko covid - 19 przed ETPC

Raczej oczywistością było to, że ograniczenia praw i wolności wprowadzane przez władze publiczne w związku z trwającą pandemią muszą kiedyś trafić do rozpatrzenia przez Europejski Trybunał Praw Człowieka. Po pierwszych skromnych skargach dotyczących ograniczeń w przemieszczaniu się (na blogu pisaliśmy tu) przyszedł czas na ocenę programów szczepień. 

Jednomyślnie wydaną decyzją o niedopuszczalności z dnia 7.10.2021 Trybunał odrzucił skargę Zambrano p. Francji (skarga nr 41994/21). Jej przedmiotem był zarzut naruszenia przez władze francuskie szeregu postanowień Konwencji w związku z wprowadzeniem tzw. paszportu zdrowotnego, uzależniającego możliwość uczestniczenia w części wydarzeń życia publicznego od zaszczepienia. Trybunał odrzucił tę część skargi z powodu niewyczerpania krajowych środków odwoławczych, jako że skarżący, który kwestionował rozwiązania legislacyjne przed kompetentnymi organami francuskimi ani razu nie wskazał na Konwencję jako na wzorzec kontrolny. Daleko bardziej interesująca jest jednak ta część rozstrzygniecia, w której Trybunał ocenił działania skarżącego, który postanowił podważyć rozwiązania francuskie przed ETPC nie tylko w odniesieniu do samego siebie, ale na dużo szerszą skalę. Skarżący udostępnił bowiem na administrowanej przez siebie stronie internetowej formularz skargi zamierzając złożyć swego rodzaju skargę kolektywną i namawiając innych do składania skarg do Trybunału poprzez zautomatyzowany formularz. W wyniku działań skarżącego do Trybunału wpłynęło ok. 20 tys. (!) skarg o podobnej treści, tzn. podnoszących niesprecyzowane zarzuty natury ogólnej na gruncie art. 3 i 8 Konwencji. Trybunał ocenił, że celowe działanie skarżącego zmierzało do podważenia zdolności działania całego systemu opartego na Konwencji, co sam określał on jako "strategię prawną". Takie działanie było zdaniem Trybunału sprzeczne z istotną prawa do skargi indywidualnej i zostało ocenione jako nadużycie tego prawa.    

Kolejną okazają dla Trybunału do wypowiedzenia się o problemtyce szczepień będzie natomiast skarga Thevenon p. Francji (informacja Trybunału dostępna tu), która dopiero została zakomunikowana rządowi francuskiemu do zajęcia stanowiska, a która dotyczy obowiązku szczepień dla pewnych grup zawodowych. Obowiązek ten objął też skarżącego, który wykonuje zawód strażaka.    

poniedziałek, 11 października 2021

Gratulacje dla Prof. Macieja Szpunara!

Kilka dni temu Trybunał Sprawiedliwości UE wybrał  swojego Pierwszego Rzecznika Generalnego na kadencję trwającą od 8 października 2021 r. do 6 października 2024 r.. Po raz kolejny został nim prof. Maciej Szpunar - serdeczne gratulacje Panie Profesorze!!


Komunikat Prasowy znajdą Państwo tu: https://curia.europa.eu/jcms/upload/docs/application/pdf/2021-10/cp210185pl.pdf

piątek, 8 października 2021

Ogłoszenia 8.10.2021 r.

1. Call for papers: Europe and the World: A law review
Redakcja Europe and the World: A law review zaprasza do przesyłania artykułów do kolejnego numeru czasopisma. Teksty mogą zawierać zarówno analizy teoretyczne i doktrynalne prawa krajowego, międzynarodowego i Unii Europejskiej, jak i mieć charakter multidyscyplinarny.
Więcej informacji można znaleźć tutaj.

2. Call for papers: The Italian Review of International and Comparative Law
Redakcja The Italian Review of International and Comparative Law zaprasza do przesyłania artykułów do nowego czasopisma, które ma stać się forum debaty na wszystkie tematy związane z publicznym i prywatnym prawem międzynarodowym, prawem porównawczym i prawem europejskim.
Więcej informacji można znaleźć tutaj.

3. Call for papers: 17th Annual Conference of the European Society of International Law “In/Ex-Clusiveness of International Law” (Utrecht, wrzesień 2022 r.)
W dniach 1-3 września 202 r. w Utrechcie po raz 17. odbędzie się doroczna konferencja ESIL pod hasłem „In/Ex-Clusiveness of International Law”.
Referaty mogą dotyczyć jednego z następujących tematów:
1. In/ex-clusiveness in Personality and Actors in International Law
2. In/ex-clusiveness in the Interpretation of International Law
3. In/ex-clusiveness in International Adjudication
4. In/ex-clusiveness in Right-Holders and Protected Persons
5. In/ex-clusiveness in Economic Ideologies and Perspectives
6. In/ex-clusiveness in the Legal Construction of Sustainable Environment
7. In/ex-clusiveness in the Legal Construction of Violence and Security
8. In/ex-clusiveness of the Legal Construction of the Commons (outer space; deep seabed area; climate/atmosphere; etc.)
9. In/ex-clusiveness in the Legal Construction of Borders (both terrestrial and maritime)
10. In/ex-clusiveness of the Legal Construction of Justice
Zgłoszenia (abstrakt do 500 słów wraz z notką biograficzną do 100 słów i CV do 800 słów) należy przesyłać do 31 stycznia 2022 r.
Więcej informacji można znaleźć tutaj.

"Polski 'serial' o rządach prawa" osiąga punkt krytyczny* - cz. I: wyrok TSUE w sprawie C-487/19 W.Ż.

6 i 7 października 2021 roku "polski 'serial' o rządach prawa" osiągnął punkt krytyczny*.

W środę (6.10) Trybunał Sprawiedliwości UE wydał wyrok w sprawie C‑487/19 W.Ż., w którym precyzyjnie i jednoznacznie określił konsekwencje, jakie z perspektywy prawa unijnego, wywołuje wadliwość procedury mianowania sędziów. 

Wyrok został wydany w odpowiedzi na pytanie prejudycjalne polskiego Sądu Najwyższego (Izba Cywilna) dotyczące sprawy sędziego W.Ż.** We wrześniu 2018 sędzia ów został przeniesiony z wydziału Sądu Okręgowego, w którym dotąd orzekał, do innego wydziału tego sądu. Od tej decyzji odwołał się do Krajowej Rady Sądownictwa (KRS), która uchwałą z dnia 21 września 2018 umorzyła postępowanie. 

Sędzia W.Ż. wniósł od tej uchwały odwołanie do Sądu Najwyższego. Jednocześnie wystąpił z wnioskiem o wyłączenie wszystkich sędziów orzekających w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego (IKNiSP), która co do zasady jest właściwa do rozpoznania tego odwołania (w konsekwencji "reform" sądownictwa dokonanych przez obecne polskie władze). Ze względu na sposób powołania członkowie tej Izby nie dają bowiem - zdaniem W.Ż. - wymaganej rękojmi niezawisłości i bezstronności, ponieważ:

wtorek, 5 października 2021

Forum 2021 o prawach człowieka!

11-12 października b.r. będzie miało miejsce największe w Europie wydarzenie poświęcone w całości prawom człowieka. Organizowane przez Agencję Praw Podstawowych UE Forum 2021 odbywać się będzie w formie hybrydowej. Sesje transmitowane będą na żywo z głównej sceny w Wiedniu, czterech miast europejskich: Strasburga, Genewy, Warszawy, Lublany i Oslo, oraz na czterech kanałach online. Zainteresowaniu uczestnicy mają do wyboru 150 sesji. 

Celem Forum 2021 jest stworzenie unikalnej platformy dialogu na temat najważniejszych i aktualnych wyzwań dla praw człowieka, przed którymi stoi Europa i jej mieszkańcy. Prawa człowieka powinny stanowić punkt wyjścia dla budowania lepszej wizji „nowej normalności” po pandemii COVID-19. Europejskie społeczeństwa potrzebują nowej perspektywy i pomysłów na funkcjonowanie w przyszłości. Zapraszamy do udziału w Forum, dyskusji, dzielenia się doświadczeniami i pomysłami. 

Szczególnie zapraszamy na dwie sesje zorganizowane przez dr Julię Kapelańską-Pręgowską (Katedra Praw Człowieka WPiA UMK).
  • „How populism effects human rights & how to foster a stronger culture of values in the EU”, 11.10.2021, 17:00-17:45, kanał 2 (moderatorka sesjii: dr hab. Agnieszka Bień-Kacała, prof. UMK z Katedry Praw Człowieka WPiA UMK, prelegenci: Prof. Timea Drinoczi, Valentina Scotti, Ph.D., dr Katarzyna Sękowska-Kozłowska, Mathias Möschel, Ph.D. LL.M., dr Julia Kapelańska-Pręgowska )
  • „Poster as a tool of fundamental rights education”, 12.10.2021,10:15-11:15, kanał 1 (prelegenci: dr hab. Nikodem Pręgowski, prof. UMK, dr Julia Kapelańska-Pręgowska)

Więcej informacji na temat Forum i programu jest dostępnych na stronie internetowej:

Rejestracja na Forum jest otwarta do 12 października. Uczestnicy mogą wybierać spośród 150 sesji w zależności od swoich zainteresowań. 




poniedziałek, 4 października 2021

Guest Post: Kto się boi metodologii?

 Maciej Krogel[1], Katarzyna Krzyżanowska[2], Michał Stambulski[3]

 

Kto się boi metodologii?

 

 

Spóźnieni na imprezę?

Wpis Grażyny Baranowskiej i Łukasza Szoszkiewicza na temat braku dyskusji metodologicznych w rodzimym prawoznawstwie jest jednocześnie zaproszeniem do dyskusji[4]. Korzystając z tego zaproszenia chcielibyśmy uzasadnić, dlaczego taka dyskusja jest potencjalnie niebezpieczna dla rodzimego prawoznawstwa i dlaczego właśnie dlatego powinna się odbyć.

Jak przekonuje historyk i filozof nauki Thomas Kuhn, refleksja metodologiczna świadczy o dojrzałości dyscypliny, jest momentem, w którym podejmuje ona refleksję nad własnymi fundamentami. Przyglądając się dyskusjom na temat metodologii w naukach społecznych można odnieść wrażenie, że początek rozwiniętej dyskusji w rodzimym prawoznawstwie wydaje się nieco spóźniony, niczym gość przychodzący w momencie, w którym impreza się kończy i niewiele zostało na stole. Krytyka metodologii nauki dokonana od lat 70’ przez takie postacie jak Paul Feyerabend, Pierre Duhem, Michel Foucault czy wspomniany Thomas Kuhn doprowadziła do istotnego poluźnienia rygorów metodologicznych w naukach społecznych. Jednakże krytyka ta dotyczy nie metodologii jako takiej, lecz określonego jej rozumienia, które możemy przyrównać do przepisu kucharskiego. Metoda nie jest przepisem w tym sensie, że nie jest powtarzalnym w każdym kontekście, ahistorycznym opisem poszczególnych czynności, jakie należy podjąć wobec z góry założonych przedmiotów w celu uzyskania zakładanego celu. Wymienieni autorzy i nurty przekonywująco dowiedli, że to, co nazywamy nauką, powstaje w konkretnych warunkach społecznych i historycznych. Proces ten nie ma ściśle powtarzalnych zasad technicznych. Metodologia może być więc tylko (i aż) refleksją nad tym co robi naukowiec, nad nawykami, praktykami i założeniami obecnymi w zawsze lokalnej wspólnocie badawczej. Jednocześnie jest ona określonym światopoglądem, zawierającym implicite pewne założenia dotyczące prawa i świata, w którym ono funkcjonuje. 

 

Po co metodologia?

W swoim wpisie Baranowska i Szoszkiewicz wskazują na pozytywne skutki refleksji metodologicznej. Refleksja taka pozwala prowadzić „lepsze badania”, „podejmować dialog z innymi dyscyplinami” i „skuteczniej konkurować”. Zgadzając się co do zasady z podanymi przez autorów argumentami, chcielibyśmy dodać do tego także zwiększenie świadomości społecznych i politycznych uwarunkowań prawoznawstwa i odsłanianie problemów etycznych z nimi związanych. Prawoznawstwo nie jest jedynie opisem zewnętrznego wobec badacza systemu prawnego. Niezależnie od jednostkowej woli, twierdzenia prawoznawstwa wykorzystywane są w celu legitymizacji i delegitymizacji reguł prawnych oraz powiązanych z nimi hierarchiami oraz praktykami. Jednocześnie tworzone są one przez konkretne jednostki, przynależące do różnych środowisk  epistemicznych, stamtąd wywodzące swoje postrzeganie świata. Twierdzenia i teorie prawoznawstwa, jako potencjalnie dotykające innych członków społeczności, którzy nie brali bezpośredniego udziału w ich wytwarzaniu, jako takie są polityczne. Teorie i twierdzenia są czymś więcej niż tekst prawny, jak zresztą zdają się sugerować Baranowska i Szoszkiewicz. Uświadomienie tego stawia badacza wobec problemu własnego usytuowania i roli w społeczeństwie. Refleksja metodologiczna pozwala więc prawnikowi-akademikowi być bardziej świadomym i odpowiedzialnym członkiem społeczności, a przynajmniej pozwala mu zdać sobie sprawę z jego ograniczeń poznawczych.

            Powyższe uwidacznia się zwłaszcza w przestrzeni edukacji prawniczej. Jeśli metody prawnicze są społecznie uwikłane oraz zorientowane na praktykę, jeśli nie polegają na jedynie opisywaniu zewnętrznej i obiektywnej rzeczywistości, lecz współuczestniczą w jej tworzeniu, to musi pociągać to za sobą zmiany w relacji nauczyciel-uczniowie. Rola edukatora, czy to na poziomie studiów magisterskich, czy doktoranckich, nie może polegać na prostej transmisji wiedzy czy uczeniu „rzemiosła”, lecz powinna być otwarta na bardziej demokratyczne sposoby kooperacji w celu wspólnego wytwarzania wiedzy. Jak wskazywała filozofka Hannah Arendt: wiedzy nie można przelać z pełnej butelki do pustych szklanek, tylko należy współtworzyć ją poprzez proces konwersacji.

            Większa świadomość i odpowiedzialność łączy się wreszcie z poczuciem sprawczości osób badających prawo. Ambicje akademików nie muszą być zdominowane przez marzenie o cytowaniu przez sąd czy przez autorów kodeksowych komentarzy. Badacze poświęcający swojej metodzie należyty czas i uwagę mogą liczyć na mniej spektakularne, ale skuteczne oddziaływanie. W pracy dydaktycznej, opiniodawczej czy legislacyjnej mogą poszerzać wyobraźnię swoich odbiorców (niekoniecznie prawników) i wprowadzać nowe punkty widzenia. Mogą tym samym współtworzyć realną „obsługę prawa” i zacierać podział na „suchą wiedzę” i „prawdziwe przypadki”, biegnący w poprzek prawniczej edukacji i praktyki. Mogą wreszcie odrzucić myślenie w kategoriach utylitarnych i po prostu zaoferować inne rozumienie praktyk prawniczych oraz poszerzyć samoświadomość grupy zawodowej prawników.

 

To nie jest kraj dla metodologii?

Skoro refleksja metodologiczna jest nie tylko uzasadniona, ale także potrzebna z przyczyn poznawczych (lepsze badania) i etycznych (zwiększanie odpowiedzialności prawników), to dlaczego obserwujemy jej deficyt w rodzimym prawoznawstwie? Brak refleksji metodologicznej ma także znaczenie polityczne, mówi nam coś o wspólnocie, w ramach której ten deficyt występuje. Unikanie pytań o podstawy własnej działalności i o pozycję, z której się badacz wypowiada, konserwuje status quo i związane z nim hierarchie, zwłaszcza podział na tych, którzy wiedzą i tych, którzy nie wiedzą. Na zasadzie ilustracji i dowodu anegdotycznego, pragniemy przywołać historię jaką jeden z nas usłyszał od doktoranta prawa na jednym z dużych uniwersytetów w Polsce. Doktorant pisał razem ze swoim promotorem wniosek grantowy i gdy profesor zobaczył, że jedna z rubryk wniosku dotyczy metodologii, miał zapytać „Jaka metodologia, jak ja robię dobrze?”. To „ja robię dobrze” zawiera w sobie uzasadnienie praktyki badawczej i wynikających z niej idei jedynie ze względu na osobistą pozycję zajmowaną w hierarchii akademickiej.

            Deficyt refleksji nad metodą wskazuje ponadto na problemy, jakich wspólnota doświadcza w zakresie organizacji i podziału pracy. Na polskich wydziałach prawa często po prostu brakuje czasu i przestrzeni na pogłębianie perspektywy metodologicznej. Nie sprzyja mu na przykład konieczność czy też chęć dzielenia czasu pomiędzy kancelarię i uczelnię, a także duża ilość prowadzonych zajęć. Sytuacji nie poprawia zorientowanie uniwersytetów na masowe przygotowanie przyszłych prawników do pomyślnego zaliczania testów i zdania egzaminów na aplikacje. Ten „brak czasu” nie jest obiektywną koniecznością, lecz kwestią decyzji podejmowanych przez osoby zarządzające wydziałami prawa. Tym samym metodologia staje się perspektywą, w ramach której można stawiać pytania o rolę i realne wartości prawniczych instytucji edukacyjnych. 

            Refleksja metodologiczna jest o tyle niebezpieczna, że pozwala na kwestionowanie osobistych pozycji w hierarchiach na i ukazywanie roli instytucji w badaniach naukowych. Otwiera prawoznawstwo na bogaty świat narzędzi i teorii nauk społecznych oraz humanistycznych. Jesteśmy przekonani, że konsekwencją tego otwarcia będzie zwiększenie sporów naukowych pomiędzy różnymi perspektywami metodologicznymi przy jednoczesnym podniesieniu poziomu kultury krytyki naukowej. Nie chodzi o to, by ogłaszać konkurs na najlepsze, prezentujące się jak najatrakcyjniej metody lub by odrzucić dogmatykę prawniczą. Łączenie metod może być bardzo obiecujące, a jak słusznie w jednej ze swoich wypowiedzi zauważył teoretyk prawa Martijn Hesselink, oryginalna wartość metody dogmatycznej wynika z faktu, że jest to narzędzie, które mogą wnieść jedynie prawnicy. Idzie raczej o to, aby dogmatyka nie była „jedyną grą w mieście” i aby była zmuszana do tłumaczenia swoich podstaw. 

Skromny stan refleksji metodologicznej w studiach nad prawem może dostarczać polskim badaczom unikalnych szans. Jedną z wielu możliwości jest łączenie dogmatyki z analizą historyczną, komparatystyką czy z jakościowymi metodami empirycznymi i przez to tworzenie nowych, oryginalnych i kreatywnych teorii prawniczych, które pozwolą zweryfikować utarte prawnicze schematy myślenia. Takie podejście może stanowić interesującą przeciwwagę dla dominującego gdzieniegdzie w zachodnim prawoznawstwie kultu badań ilościowych. Na całym świecie w dziedzinie metodologii prawniczej jest jeszcze dużo do zrobienia. Spóźniony gość ma zawsze szansę ożywić przygaszającą imprezę. 



Od Redakcji PPM: posty metodologiczne można łatwo znaleźć przez etykietę: "metody badawcze w naukach prawnych". Można także wpisać się na osobną listę mailingową dostępną pod adresem: https://forms.gle/xohUseaGmopu9uRB9




[1] Maciej Krogel – doktorant na Wydziale Prawa w Europejskim Instytucie Uniwersyteckim we Florencji, redaktor czasopisma European Journal of Legal Studies.

[2] Katarzyna Krzyżanowska - doktorantka na Wydziale Prawa w Europejskim Instytucie Uniwersyteckim we Florencji, redaktorka Review of Democracy wydawanego przez Democracy Institute przy CEU.

[3] Michał Stambulski – doktor nauk prawnych z zakresu teorii i filozofii prawa, post-doctoral researcher na Uniwersytecie Erazma w Rotterdamie i adiunkt na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Zielonogórskiego. Niedawno ukazała się jego książka „Wiadomość od cesarza. Pojęcia prawa w teorii analitycznej i postanalitycznej” [Wydawnictwo Scholar 2020].

[4] https://przegladpm.blogspot.com/2021/09/guest-post-o-potrzebie-refleksji-nad.html?m=1&fbclid=IwAR1cY-NjJAoErIzKmtAkHBML5L9U61lgYBk3jPaPDvChfK_FQLCI1r62x_I

piątek, 1 października 2021

Ogłoszenia 1.10.2021 r.

1. Call for proposals: Conference “Teaching International Migration and Asylum Law” (styczeń 2022 r.)
W dniu 18 stycznia na Uniwersytecie w Innsbrucku odbędzie się konferencja pt. „Teaching International Migration and Asylum Law”. Organizatorzy czekają na propozycje prezentacji, wideo, stymulujących zajęć itd., które trwałyby od 20 do 60 minut. Można ubiegać się o pokrycie części kosztów podróży. Zgłoszenia należy przesyłać na adres Peter.Hilpold@uibk.ac.at.

2. Call for papers: Climate Law
Redakcja Climate Law zaprasza do przesyłania artykułów do specjalnego numeru czasopisma pt. „Tort Law and Climate Change Mitigation”.
Teksty mogą dotyczyć zwłaszcza następujących tematów:
1. How do the concepts of duty of care and harm (by the defendant to the plaintiff) apply to climate change mitigation (if they do), and how can they be interpreted as requiring a specific level of mitigation action?
2. What climate harm can tort law account for? For instance, can tort law account for purely ecological harm or for harm to future generations?
3. What are the specific procedural difficulties faced by climate-related tort litigation, for instance in terms of establishing standing or certifying class actions?
4. How differently do fault-based and risk-based torts approach responsibility for climate change?
5. How differently does tort law approach responsibility for climate change in different jurisdictions? Comparisons could be made, for instance, between common and civil law jurisdictions, or among common law jurisdictions.
6. What are the prospects of successful nuisance cases, for instance in the United States (including at the state level)?
7. How do relevant analogies with complex tort issues (e.g. tobacco litigation) help to understand the potential contribution of tort law to climate change?
Osoby zainteresowane publikacją powinny przedstawić swój pomysł mailowo do 28 lutego 2022 r. Więcej informacji można znaleźć tutaj.

3. Call for submissions: Cyber Law Toolkit
Twórcy Cyber Law Toolkit zapraszają do przesyłania opisów hipotetycznego cyber wypadku, z przypisami i wskazaniem, jakie kwestie prawa międzynarodowego zostały w nich poruszone. Propozycje scenariuszy (do 500 słów) należy przesyłać do 1 listopada br.
Autorzy wybranych propozycji będą poproszeni o rozwinięcie ich do formy pełnych scenariuszy (3.000-5.000 słów). Otrzymają za to wynagrodzenie w wysokości 500 euro.
Więcej informacji można znaleźć tutaj.

4. Call for papers: International Law and Technological Progress Conference 2022 (Aberdeen, czerwiec 2022 r.)
W dniach 23-24 czerwca 2022 r. na Uniwersytecie w Aberdeen odbędzie się International Law and Technological Progress Conference 2022. Tematy wystąpień, którymi są zainteresowani Organizatorzy to m.in.:
1. Established frameworks and new technologies
· International human rights law and artificial intelligence
· International humanitarian law, international criminal law, and new weapons
· Climate change/environmental law and technology
· International economic law and digital economy
· Dispute settlement and technology
· Migration/refugee law and technology
· International health law and technology
· Diplomatic and consular law and information technology
· International law in new environments
2. International law-making through social media
· General international law (sovereignty, jurisdiction, responsibility of States…) in cyberspace/outer space
· International human rights law in cyberspace/outer space
· The law on the use of force in cyberspace/outer space
· International humanitarian law in cyberspace/outer space
· Climate change/environmental law in the Arctic, high seas, and outer space
· International communication law in cyberspace/outer space
3. Non-State actors and technology
· The law on the use of force, international humanitarian law and attacks by non-State actors through new technologies
· Regulation of the use of the Internet to prevent its malicious use
· The role of IT corporations in international law-making
· The status and accountability of IT corporations in cyberspace
· The status and accountability of private actors in outer space
· Partnership between States and non-State actors to address legal challenges posed by technologies
Zgłoszenia należy przesyłać do 20 grudnia br. Więcej informacji można znaleźć tutaj.