wtorek, 22 maja 2018

Irlandia p. Wlk. Brytanii - na razie bez rewizji wyroku ETPCz z 1978 r.

Czas szybko mija i niestety niektóre z licznych wydarzeń na prawnej arenie międzynarodowej przemykają gdzieś niepostrzeżenie. I tak 20 marca br. ETPC wydał długooczekiwane orzeczenie w sprawie wniosku o rewizję wyroku Irlandia p. Wlk. Brytanii (na blogu pisaliśmy o wniosku tutu). 
Izba większością głosów sześć do jednego oddaliła wniosek o rewizję. Wyrok nie jest prawomocny, tak więc należy spodziewać się wniesienia wniosku o rozpatrzenie sprawy przez Wielką Izbę Trybunału. 
Należy przypomnieć, że celem złożenia przez Irlandię wniosku o rewizję nie było przedłożenie nowych dowodów, które mogłyby mieć wpływ na ocenę w świetle art. 3 Konwencji technik przesłuchań stosowanych przez władze brytyjskie w stosunku do osadzonych, czy zachęcenie Trybunału do ponownej oceny działań brytyjskich w świetle wymogów współczesnych. Celem złożenia wniosku irlandzkiego była weryfikacja, czy informacje ujawnione w przekazach telewizyjnych w 2014 r. wskazujące na fakt, że niektóre z osób, których zeznania były brane pod uwagę w trakcie pierwotnego postępowania mogły wprowadzić Trybunał w błąd co do skutków stosowanych technik przesłuchań oraz na fakt akceptacji metod postępowania policji brytyjskiej na najwyższych szczeblach rządowych, mogły mieć znaczenie dla oceny, jaka została dokonana przez Trybunał w zakresie kwalifikacji tych czynów na podstawie art. 3 Konwencji.   
Wniosek irlandzki był pierwszym przypadkiem zastosowania procedury rewizji w sprawie międzypaństwowej i nie można wykluczyć, że miało to wpływ na orzeczenie większościowe. Możliwość rewizji wyroku nie jest przewidziana w Konwencji, została wprowadzona przez regulamin Trybunału. Wniosek w sprawie zmiany jest uważany za procedurę wyjątkową i jako taki podlega ścisłej kontroli w celu zachowania zasady pewności prawnej.
Większość orzekających sędziów uznała, że informacje, które zostały przedstawione przez rząd irlandzki i na których opierała się rewizja, nie były wystarczające dla jej uwzględnienia. Po pierwsze, nie zawierały wystarczających dowodów na istnienie nowych faktów (chodziło tu o zeznania jednego z lekarzy, które mogły wprowadzić Komisję w błąd co do skutków stosowania technik przesłuchań). Trybunał uznał, że nawet jeżeli można byłoby przyjąć, że zeznania świadka mogły wprowadzić Komisję w błąd, nie miało to decydującego wpływu na ocenę zawartą w pierwotnym wyroku. Po drugie, informacje przedstawione przez Irlandię, nie zawierały faktów, które byłyby nieznane Trybunałowi w momencie wydawania pierwszego wyroku.
Z oceną większości składu nie zgodziła się sędzia irlandzka, która złożyła zdanie odrębne. Podkreśliła w nim przede wszystkim konieczność mniej formalistycznego podejścia i uwzględnienia chociażby faktu, że "łagodna" ocena działań władz brytyjskich dokonana w pierwotnym wyroku stała się potem "inspiracją" dla państw, próbujących usprawiedliwić stosowane wzmocnione metody przesłuchań.

poniedziałek, 21 maja 2018

Pierwszy światowy sąd arbitrażowy ds. dóbr kultury rozpocznie działalność w czerwcu 2018 r.

G. Klimt, Portret Adeli Bloch-Bauer I (ok. 1907 r.)
Źródło:  The Yorck Project () 10.000 Meisterwerke der Malerei (DVD-ROM),
DIRECTMEDIA Publishing GmbH.
Neue Galerie New York (USA)
https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Gustav_Klimt_046.jpg

W dniu 7 czerwca 2018 r. Holenderski Instytut ds. Arbitrażu (Netherlands Arbitration Institute (NAI)) w porozumieniu z fundacją “Authentication in Art” (AiA) w Hadze (organizacja non-profit dostarczająca wiedzy i wsparcia w zakresie eliminowania z obrotu prawnego nie-oryginalnych (nie-autentycznych) utworów sztuk plastycznych) utworzy nowy, wyspecjalizowany trybunał arbitrażowy i mediacyjny zajmujący się wyłącznie rozstrzyganiem sporów dotyczących sztuki. "Sąd Arbitrażowy ds. Sztuki" ("Court of Arbitration for Art" (CAA)), będzie prowadzić postępowanie na całym świecie, zajmując się pełnym spektrum sporów dotyczących sztuk wizualnych, w tym autentycznością, umowami i sporami dotyczącymi kwestii własności dóbr kultury, roszczeniami dotyczącymi praw autorskich, itp.

niedziela, 20 maja 2018

Światowy Pakt na rzecz Środowiska – nowe porozumienie środowisko coraz bliżej

O nowym porozumieniu środowiskowym, które wypełniłoby luki w międzynarodowym prawie środowiska mówi się od jesieni  2017 r., gdy z taką propozycją wystąpił prezydent Francji – Emannuel Macron podczas sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ. Ambitne plany dotyczące przyszłej umowy międzynarodowej zakładają, że zbierze i zharmonizuje on w jednym dokumencie  całe międzynarodowe prawo środowiska. 10 maja został poczyniony kolejny krok w kierunku urzeczywistnienia tych ambitnych planów – Zgromadzenie Ogólne powołało do życia grupę roboczą o charakterze otwartym, którem celem będzie określenie luk w międzynarodowym prawie środowiska, które miałyby zostać wypełnione przez pakt. Grupa robocza ma także za zadanie wskazać, które instrumenty wymagają wzmocnienia wykonania.  Dotychczas nie udało się jednak przyjąć standardowej rezolucji proceduralnej, które jest wciąż negocjowana nieformalnie.

piątek, 18 maja 2018

Czy MTK działa w sprawie zbrodni popełnianych wobec Rohindżów?

Od września zeszłego roku  (zobacz tu) informowaliśmy o masowych zbrodniach popełnianych wobec grupy etnicznej Rohindża, która zmuszona została do ucieczki z Mjanmy, gdzie miały miejsce wobec nich czystki etniczne, wielokrotnie porównywane do ludobójstwa przez światowych ekspertów (zobacz tu). Oceny te mogą nie być przesadzone, gdyż do tego momentu z Mjanmy do Bangladeszu uciekło prawie milion osób, ilości osób zabitych nie sposób na tym etapie oszacować. 
Międzynarodowy Trybunał Karny już od dłuższego czasu zajmuje się tą kwestią. Najprościej byłoby gdyby Rada Bezpieczeństwa w drodze rezolucji "przekazała" sprawę Mjanmy do trybunału, wtedy tak jak w sytuacji Libii czy Sudanu MTK miałby możliwość zająć się tą sprawą, nawet jeśli Mjanma nie jest stroną statutu MTK (sugerują to różne organizacje jak Human Rights Watch czy sami Rohindżowie, zobacz tu).

czwartek, 17 maja 2018

Holandia wypowie wewnątrz-unijne BITy

W związku z marcowym wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości w sprawie C-284/16, Slovakia Republic v Achmea B.V., Holandia zapowiedziała wypowiedzenie traktatu o ochronie i popieraniu inwestycji zarówno ze Słowacją jak i pozostałymi państwami UE (DLA PIPER, The Dutch move to terminate intra-EU BITs following the Achmea decision). Jak pisaliśmy bezpośrednio po wyroku, wbrew stanowisku Rzecznika Generalnego, sędziowie UE uznali wówczas, że stosowanie BITu Słowacja-Holandia w odniesieniu do działalności gospodarczej jest sprzeczne z zasadą autonomii prawa UE (zob. także nasz post nt. zakazania przez KE wykonania przez Hiszpanię niekorzystnych dla niej wyroków arbitrażowych). Bezpośrednio po wyroku wiadomo było, że będzie on mieć fundamentalne znaczenie dla blisko 200 BITów obowiązujących między państwami Unii.

środa, 16 maja 2018

Kolejny raport Prokurator MTK w sprawie Libii w Radzie Bezpieczeństwa

Dla porządku odnotowujemy kolejny raport (zobacz tu) prokurator MTK dotyczący sytuacji w Libii (wcześniej zobacz np. tu). Taki obowiązek prokurator został zawarty w rezolucji RB 1970 (2011). 

Obecnie prokurator zwraca uwagę na aktywności jej Biura dotyczące sytuacji w Libii. Między innymi niedawno wydano nakaz aresztowania wobec Mahmouda Mustafy Busayf Al-Werfalli, do dziś jednak pozostaje on na wolności i co gorsza jak wskazuje Fatou Bensouda zarejestrowano jak już po wydaniu nakazu brał udział w kolejnych zbrodniach, między innymi w egzekucjach, których ofiarami zostały nawet małe dzieci.

wtorek, 15 maja 2018

Rosja ponosi prawną odpowiedzialność za wywłaszczenie ukraińskich inwestycji na Krymie

W kwietniu 2017 r. informowaliśmy o szeregu postępowań arbitrażowych wszczętych przeciwko Federacji Rosyjskiej przez ukraińskich przedsiębiorców z Krymu, którzy mimo nie prowadzenia działalności na terytorium Rosji w momencie utraty inwestycji, wystąpili z roszczeniami odszkodowawczymi na podstawie BITu Ukraińsko-Rosyjskiego.

Jak poinformował Stały Trybunał Arbitrażowy, zakończyło się pierwsze z tych postępowań w sprawie Everest Estate LLC et al. v. The Russian Federation (Case No. 2015-36). Arbitrzy jednomyślnie orzekli, że Rosja ponosi odpowiedzialność prawną za wywłaszczenie ukraińskich inwestycji na Krymie (PCA Press Release). Rosja, która od początku kontestowała jurysdykcję trybunału, nie uczestniczyła w rozprawie ani nie skorzystała z prawa do złożenia pisemnych wyjaśnień (PCA Press Relase).

poniedziałek, 14 maja 2018

USA otwierają nową ambasadę w Jerozolimie, coraz więcej państw idzie w tym samym kierunku

Po grudniowej decyzji prezydenta Trumpa o przeniesieniu amerykańskiej ambasady z Tel-Awiwu do Jerozolimy, ruszyły prace przygotowujące przeprowadzkę amerykańskich dyplomatów. Uwieńczeniem tych prac ma być dzisiejsze uroczyste otwarcie nowej siedziby ambasady w Jerozolimie właśnie. Nie będzie na nim co prawda prezydenta Trumpa, ale w swoim zastępstwie wysyłał Ivankę Trump i Jareda Kushnera. Również data otwarcia ambasady jest symboliczna – 14 maja 1948 r. Izrael proklamował niepodległość. O ile znaczna część społeczności międzynarodowej potępiła decyzję o przeniesieniu ambasady, o tyle cały czas powiększa się grupa państw, które powielają nową amerykańską politykę wobec konfliktu palestyńsko-izraelskiego. Do ich grona właśnie dołączyły Czechy, Węgry i Rumunia. 

niedziela, 13 maja 2018

Rozpoczęły się konsultacje w sprawie przyszłości UE

9 maja obchodziliśmy Dzień Europy. Z tej okazji Komisja Europejska rozpoczęła internetowe konsultacje społeczne skierowane do wszystkich Europejczyków, których tematem jest przyszłość Unii. 12 tematów do debaty wybrało 96 obywateli, wyłonionych w sposób losowy ze wszystkich państw członkowskich. 

sobota, 12 maja 2018

Upłynął termin transpozycji Dyrektywy dotyczącej ochrony konsularnej

W dniu 1 maja upłynął termin transpozycji Dyrektywy dotyczącej ochrony konsularnej (Dyrektywa Rady (UE) 2015/637 z dnia 20 kwietnia 2015 r. w sprawie środków koordynacji i współpracy mających ułatwić ochronę konsularną niereprezentowanych obywateli Unii w państwach trzecich oraz uchylająca decyzję 95/553/WE). 

O uchwaleniu Dyrektywy oraz jej specyfice pisaliśmy już na naszym blogu. Warto jedynie przypomnieć, że jej przyjęcie zostało dokonane na podstawie art. 23 TFUE, który przewiduje, że: 

"[k]ażdy obywatel Unii korzysta na terytorium państwa trzeciego, gdzie Państwo Członkowskie, którego jest obywatelem, nie ma swojego przedstawicielstwa, z ochrony dyplomatycznej i konsularnej każdego z pozostałych Państw Członkowskich na takich samych warunkach jak obywatele tego państwa. Państwa Członkowskie przyjmują niezbędne przepisy i podejmują rokowania międzynarodowe wymagane do zapewnienia tej ochrony",