piątek, 15 stycznia 2021

Koniec "blokady" Kataru

Przypomnijmy, że do kryzysu doszło w połowie 2017 r., kiedy grupa państw na czele ze Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi zerwała stosunki dyplomatyczne i handlowe oraz wszystkie połączenia z Katarem, oskarżając to ostatnie państwo o współpracę z Iranem i terroryzm. Skutki „blokady” mogli odczuć wszyscy podróżni, ponieważ środki przedsięwzięte przez państwa biorące udział w "blokadzie" oznaczały również zamknięcie przestrzeni powietrznej dla Qatar Airlines; z czasem pojawiły się nawet groźby pod adresem samolotów pasażerskich tej linii lotniczej (pisaliśmy o tym tutaj). Na szczęście nie doszło do żadnych poważnych incydentów. 

Warunkiem cofnięcia „blokady” było spełnienie przez Katar trzynastu żądań wysuniętych przez ZEA i ich sojusznikóww tym zamknięcie telewizji Al Jazeera i tureckiej bazy wojskowej w Katarze oraz zerwanie stosunków dyplomatycznych z Iranem. Katar od razu ogłosił, że żądania stanowią naruszenie suwerenności tego państwa i próbę sterowania jego polityką zagraniczną. 

czwartek, 14 stycznia 2021

ETPC uznaje za dopuszczalną skargę Ukraina przeciwko Rosji w zakresie zarzutów dotyczących wydarzeń na Krymie

ETPC uznał dziś za dopuszczalną skargę Ukrainy p. Rosji (20958/14 and 38334/18) dotyczącą naruszeń praw człowieka mających miejsce w okresie od 24 lutego 2014 r. do 26 sierpnia 2015 r. na obszarze Krymu.

Nie przesądzając winy Federacji Rosyjskiej za zarzucane naruszenia praw człowieka, Trybunał uznał, że skarga może być rozpatrywana przeciwko Federacji Rosyjskiej, ponieważ wykonywała ona jurysdykcję na spornym terytorium spełniając kryterium efektywnej kontroli. Oceniając spełnienie tego kryterium ETPC wziął pod uwagę wielkość obecności wojskowej Rosji na Krymie oraz spójne, całościowe i dobrze udokumentowane wyjaśnienia złożone przez władze ukraińskie dowodzące, iż wojska rosyjskie nie były jedynie biernymi obserwatorami wydarzeń, ale były bezpośrednio i aktywnie zaangażowane we wszystkie wydarzenia, które stanowiły źródło skargi. Tym samym ETPC nie uznał za uzasadniony argumentu FR, iż zwiększona obecność wojskowa uzasadniona była zagrożeniem dla stacjonujących tam wojsk rosyjskich. Oceniając faktyczną sytuację Trybunał wziął też pod uwagę polityczne oświadczenia władz rosyjskich co do charakteru prowadzonej operacji militarnej, uwzględniając min. pełne wojennej retoryki przemówienia Prezydenta FR. 

W konsekwencji Trybunał uznał za dopuszczalne zarzuty dotyczące usystematyzowanych praktyk administracyjnych władz rosyjskich (czyli działań, które charakteryzowały się powtarzalnością i oficjalnym przyzwoleniem na ich dokonywanie) w odniesieniu do następujących zarzutów:

  1. wymuszonych zaginięć i braku adekwatnych śledztw - art. 2 Konwencji,
  2. nieludzkiego traktowania i bezprawnych pozbawień wolności - art. 3 i 5 Konwencji,
  3. rozciągnięcia zastosowania prawa rosyjskiego na obszar Krymu, w konsekwencji czego sądy nie mogą być dłużej traktowane jako funkcjonujące na "podstawie prawa", w rozumieniu art. 6 Konwencji,
  4. automatycznego przyznawania obywatelstwa rosyjskiego i "nalotów" na mieszkania prywatne - art. 8 Konwencji,
  5. prześladowania i zastraszania przywódców religijnych nie należących do rosyjskiego Kościoła Prawosławnego, niszczenia miejsc kultu religijnego - art. 9 Konwencji,
  6. utrudniania funkcjonowania nierosyjskim mediom - art. 10,
  7. ograniczenia wolności zgromadzeń, zastraszania i arbitralnego zatrzymywania organizatorów manifestacji wspierających władze ukraińskie - art. 11,
  8. wywłaszczania bez odszkodowania osób prywatnych i spółek - art. 1 Protokołu nr 1,
  9. wprowadzenia zakazów posługiwania się językiem ukraińskim w szkołach i prześladowania dzieci mówiących po ukraińsku - art. 2 Protokołu nr 2,
  10. ograniczenie swobody przemieszczania się pomiędzy Krymem a Ukrainą, w wyniku wprowadzenia granicy - art. 2 Protokołu nr 4,
  11. a także szereg zarzutów dotyczących działań wymierzonych w Tatarów Krymskich na podstawie art. 14 Konwencji w związku z art. 8, 9, 10 i 11 oraz 2 Protokołu nr 4. 

Choć lista dopuszczonych do dalszego rozstrzygnięcia zarzutów jest bardzo długa, trzeba jednak zauważyć, że nie obejmuje ona wszystkich zarzutów strony ukraińskiej. Trybunał nie uznał za dopuszczalne kilku innych zarzutów mających również  - zdaniem władz ukraińskich - mieć charakter systemowy, a dotyczących pozbawiania życia w wyniku celowych egzekucji, niewłaściwego traktowania dziennikarzy, czy wywłaszczania żołnierzy ukraińskich. Te zarzuty zostały oddalone.

Swoją decyzją Trybunał nie tylko wyselekcjonował problemy, w przypadku których strona ukraińska zdołała udowodnić z odpowiednią dozą prawdopodobieństwa zaistnienie czynów niezgodnych z Konwencją, ale też posłużył się nią do "uporządkowania" innych skarg dotyczących tej samej problematyki. Trybunał postanowił bowiem "dokomunikować" rządowi rosyjskiemu kolejny zarzut, który został podniesiony przez stronę ukraińską dopiero w trakcie rozprawy w 2018 r. i nie mógł w związku z tym być przedmiotem rozstrzygnięcia - a mianowicie zarzut transferu osób skazanych do zakładów karnych na terytorium Rosji. Ponieważ zarzut ten został podniesiony w skardze międzypaństwowej nr 38334/18, skarga ta została połączona ze skargą, w której Trybunał wydał dziś orzeczenia.     


wtorek, 12 stycznia 2021

Reminder: Zaproszenie na webinarium o języku władzy i pojęciu suwerenności

Szanowni Państwo

Zespół Bloga PPM przypomina, że jutro odbędzie się interdyscyplinarne webinarium dotyczące tego, jak językoznawca bada dyskursy polityczne i co z tego (na przykładzie języka "dobrej zmiany") wynika, i jak język władzy, używany w odniesieniu do pojęcia suwerenności, jest oceniany przez prawników.

Naszymi gośćmi będą:

- dr hab. Katarzyna Kłosińska - językoznawczyni, wykładowczyni Uniwersytetu Warszawskiego, a także przewodnicząca Rady Języka Polskiego przy Prezydium PAN, autorka m.in. książki: Dobra zmiana* czyli jak się rządzi światem za pomocą słów, Znak 2019 (współautor: Michał Rusinek).

- dr hab. Jerzy Kranz - prawnik, dyplomata, profesor Akademii Leona Koźmińskiego, autor m.in. książki: Pojęcie suwerenności we współczesnym prawie międzynarodowym, Elipsa 2015.

 

Webinarium odbędzie się w godzinach 18.00 – 20.00. Link do spotkania na platformie ZOOM: https://us02web.zoom.us/j/86350868830?pwd=b2NVVXBjaW4vcHZUdks3UWhZeXpxUT09 Meeting ID: 863 5086 8830 Passcode: 155970  

Serdecznie Państwa zapraszamy do wysłuchania i dyskusji

Zespół bloga PPM

poniedziałek, 11 stycznia 2021

Południowokoreański sąd zasądza odszkodowania dla seksualnych niewolnic żołnierzy japońskich w trakcie II wojny światowej

9 stycznia 2021 południowokoreański sąd zasądził odszkodowania w procesie cywilnym zainicjowanym przez dwanaście tzw. pocieszycielek lub ich rodzin, czyli nazywanych w ten eufemistyczny sposób koreańskich kobiet, które przed i w trakcie II wojny światowej były wykorzystywane seksualnie przez żołnierzy japońskich. Jest to pierwsza, jak na razie, zakończona w ten sposób sprawa, a będzie ich więcej. Trauma koreańskich kobiet gwałconych systemowo w trakcie okupacji japońskiej nie znalazła jak dotąd zadośćuczynienia. Nie objęła jej umowa regulująca stosunki pomiędzy Koreą i Japonią z 1965 r., a porozumienie dwustronne z 2015 r., na podstawie którego ofiary miały uzyskać odszkodowania w łącznej wysokości 91 mln USD a Japonia zobowiązała się do oficjalnych przeprosin, nie zostało praktycznie zrealizowane z powodu protestów społecznych w Korei. Stąd też ofiary uznały, że jedyną drogą uzyskania rekompensaty będą postępowania cywilne przeciwko Japonii przed sądami koreańskimi. Władze japońskie nie brały udziału w postępowaniu, opierając się przede wszystkim na argumencie immunitetu jurysdykcyjnego Japonii przed sądami koreańskimi. Rozstrzygając kwestię immunitetu sąd uznał jednak, że nie ma on zastosowania w sprawie, ponieważ dotyczyła ona "nieludzkich działań, zaplanowanych systemowo i dokonanych przez pozwanego". Immunitet został więc ograniczony ze względu na rażące naruszenia praw człowieka. 

Warto przypomnieć, że nie jest to pierwszy wyrok sądów południowokoreańskich dotyczący japońskiej okupacji. W 2018 r. Sąd Najwyższy orzekł, że japońskie koncerny muszą wypłacić odszkodowania mężczyznom świadczącym na ich rzecz pracę przymusową w trakcie II wojny światowej.

Japonia już zareagowała bardzo negatywnie na najnowszy wyrok zasądzający odszkodowania, co świadczy o dalszym pogorszeniu i tak już napiętych relacji dwustronnych.      

niedziela, 10 stycznia 2021

Londyński sąd oddala wniosek o ekstradycję Assange'a do USA

W lutym 2020 r. informowaliśmy o rozpoczęciu w Londynie procesu ekstradycyjnego twórcy Wikileaks, Juliana Assange'a. Sędzia Vanessa Baraitser oddaliła większość zarzutów obrony, w tym argumenty dotyczące zagrożenia dla wolności słowa jakie stwarzałoby wydanie Assangea w ręce USA. Sąd uznał natomiast, że w związku z depresją na którą cierpi oskarżony, ekstradycja rodzi wysokie ryzyko samobójstwa i na tej podstawie wniosek oddaliła.


Reminder: Zaproszenie na webinarium o języku władzy i pojęciu suwerenności

  Szanowni Państwo

Zespół Bloga PPM ma zaszczyt zaprosić Was na interdyscyplinarne webinarium dotyczące tego, jak językoznawca bada dyskursy polityczne i co z tego (na przykładzie języka "dobrej zmiany") wynika, i jak język władzy, używany w odniesieniu do pojęcia suwerenności, jest oceniany przez prawników.

Naszymi gośćmi będą:

- dr hab. Katarzyna Kłosińska - językoznawczyni, wykładowczyni Uniwersytetu Warszawskiego, a także przewodnicząca Rady Języka Polskiego przy Prezydium PAN, autorka m.in. książki: Dobra zmiana* czyli jak się rządzi światem za pomocą słów, Znak 2019 (współautor: Michał Rusinek).

- dr hab. Jerzy Kranz - prawnik, dyplomata, profesor Akademii Leona Koźmińskiego, autor m.in. książki: Pojęcie suwerenności we współczesnym prawie międzynarodowym, Elipsa 2015.

 

Webinarium odbędzie się 13 stycznia (środa) w godzinach 18.00 – 20.00. Link do spotkania na platformie Zoom zostanie zamieszczony na blogu przegladpm.blogspot.com na dzień przed webinarium

Serdecznie Państwa zapraszamy do wysłuchania i dyskusji

Zespół bloga PPM

piątek, 8 stycznia 2021

Irak i Iran wydają nakaz aresztowania Donalda Trumpa

 Sąd w Bagdadzie wydał nakaz aresztowania prezydenta USA Donalda Trumpa (The Guardian, Iraq issues arrest warrant for Trump over Soleimani killing, CNN, Iraqi judge issues arrest warrant for Donald Trump). Nakaz wydano w postępowaniu dotyczącym ataku amerykańskich dronów w którym zginęli Abu Mahdi al-Muhandis, jeden z dowódców szyickich Sił Mobilizacji Ludowej w Iraku, oraz irański gen. Kasem Solejmani rok temu (zob. nasze posty tu i tu). Iracki sąd ma teraz sprawdzać zaangażowanie w morderstwo innych osób.

Al Jazeera



Nakaz aresztowania Trumpa w zw. z ww. zamachem w czerwcu 2019 r. wydał już Iran (CNN, Iran issues arrest warrant for Trump over drone strike that killed Qasem Soleimani). Teraz jednak Iran wydał kolejny nakaz aresztowania i czerwoną notę Interpolu wobec Trumpa oraz 47 innych amerykańskich członków sił zbronych wysokiej rangi rzekomo współodpowiedzialnych za zabójstwo Sulejmaniego (Al Jazeera, Iran issues Interpol notice for 48 US officials including Trump). Poprzednia irańska czerwona nota została odrzucona przez Interpol w czerwcu 2020 r. (Times of Israel, Interpol rejects Iran’s request for arrest warrant on Trump).

czwartek, 7 stycznia 2021

Blokowanie niekonstytucyjnych sankcji przez sąd

 W październiku opisywaliśmy pozew, który Open Society Justice Initiative złożyło w sądzie w Nowym Jorku domagając się zniesienia sankcji nałożonych przez Trumpa i jego administrację na urzędników MTK (szerzej zobacz: tu, oraz szczegóły pozwu na stronie Justice initiative). Sędzia Katherine Failla wydała nakaz wstępny (preliminary injunction) uznając za zagrożoną wolność słowa. Podejmując tę decyzję, sędzia Failla stwierdziła, że powodom z dużym prawdopodobieństwem uda się wykazać, że zarządzenie Prezydenta Trumpa narusza ich wolność słowa chronioną postanowieniami Konstytucji. Uznając zainteresowanie rządu obroną swoich interesów w zakresie polityki zagranicznej, sędzia Failla argumentowała, że obawy o bezpieczeństwo państwa nie mogą stać się talizmanem używanym do odpierania niewygodnych roszczeń (zobacz tu). 

sobota, 2 stycznia 2021

Reminder: Zaproszenie na webinarium o języku władzy i pojęciu suwerenności

 Szanowni Państwo

Zespół Bloga PPM ma zaszczyt zaprosić Was na interdyscyplinarne webinarium dotyczące tego, jak językoznawca bada dyskursy polityczne i co z tego (na przykładzie języka "dobrej zmiany") wynika, i jak język władzy, używany w odniesieniu do pojęcia suwerenności, jest oceniany przez prawników.

Naszymi gośćmi będą:

- dr hab. Katarzyna Kłosińska - językoznawczyni, wykładowczyni Uniwersytetu Warszawskiego, a także przewodnicząca Rady Języka Polskiego przy Prezydium PAN, autorka m.in. książki: Dobra zmiana* czyli jak się rządzi światem za pomocą słów, Znak 2019 (współautor: Michał Rusinek).

- dr hab. Jerzy Kranz - prawnik, dyplomata, profesor Akademii Leona Koźmińskiego, autor m.in. książki: Pojęcie suwerenności we współczesnym prawie międzynarodowym, Elipsa 2015.

 

Webinarium odbędzie się 13 stycznia (środa) w godzinach 18.00 – 20.00. Link do spotkania na platformie Zoom zostanie zamieszczony na blogu przegladpm.blogspot.com na dzień przed webinarium

Serdecznie Państwa zapraszamy do wysłuchania i dyskusji

Zespół bloga PPM

środa, 30 grudnia 2020

Jednak bez twardego brexitu od 1 stycznia

24 grudnia, kiedy większość Europy przygotowywała się do świąt Bożego Narodzenia, negocjatorzy Unii Europejskiej i Wielkiej Brytanii ogłosiły, że po wielomiesięcznych negocjacjach udało się osiągnąć porozumienie w sprawie umowy o partnerstwie pomiędzy Wielką Brytanią i Unią Europejską. Wstępne informacje były bardzo oszczędne. Bo chociaż obie strony zadeklarowały wielki sukces, dopiero po dwóch dniach - 26 grudnia opublikowany został tekst umowy (i od tego czasu został już uaktualniony). Wczoraj (29.12) Rada jednomyślnie, w procedurze pisemnej, wyraziła zgodę na podpisanie umowy (decyzja), a dziś umowa została podpisana.