Ogłoszenia 15.07.2022 r.

1. Zachęcamy do udziału w seminarium “Pushbacks or collective expulsions? Illegal, harmful and hurtful practice of EU border management”, które odbędzie się 28 lipca w godz. 12:00-16:00 za pośrednictwem Zooma.

Poniżej opis wydarzenia:

“The aim of the seminar is to take a closer look at illegal collective expulsions in Europe by taking into account different perspectives, including legal, political and personal ones, and by discussing potential solutions how to make EU borders less violent and more human rights-oriented.

The program will consist of three panels gathering varied discussants: representatives of academia, international and non-governmental organisations, and persons who experienced pushbacks in practice. The first panel will offer a general overview of the ‘pushbacks’ phenomenon – both globally and on the European level. During this panel, people who suffered from illegal expulsions will be also given a floor to present their perspectives on this practice and explain how it affected their lives. The second panel will focus on political backgrounds and legal assessment of pushbacks, including international judiciary responses to those practices. Finally, during the third panel, possible solutions on tackling pushbacks by international organisations and civil society will be discussed. The final program of the seminar will be available soon.”

Rejestracja na seminarium: https://forms.gle/6xHC38mykyUbM77v7

ETPC: piąta opinia doradcza na podstawie Protokołu nr 16 (Francuska Rada Stanu) oraz drugi wyrok w trybie art. 46 ust. 4 czyli stwierdzenie niewykonania wyroku (Kavala p. Turcji)

ETPC nie zwalnia tempa pracy pomimo miesięcy wakacyjnych.

11 lipca br. Trybunał wydał drugi w historii (o pierwszym wyroku ETPC wydanym w trybie art. 46 Konwencji w sprawie Mammadov p. Azerbejdżanowi pisaliśmy tu) wyrok na podstawie art. 46 ust. 4. Na wniosek Komitetu Ministrów stwierdził, że Turcja nie wykonała wyroku w sprawie Kavala p. Tucji (o wniosku KM pisaliśmy tu). Jest to dopiero drugi wyrok wydany w tej procedurze, dlatego też w trakcie jego realizacji pojawi się z pewnością wiele nowych problemów prawnych. Już teraz trzeba jednak zwrócić uwagę na okoliczności, którymi ETPC uzasadnił swoją decyzję.

Sąd krajowy doprowadził 18 lutego 2022 r. do uniewinnienia skarżącego od zarzutów, które w pierwotnym wyroku ETPC z 2019 r. zostały ocenione jako bezpodstawne, co miało prowadzić do wypuszczenia go z więzienia i wykonania wyroku Trybunału. W tym samym dniu, kiedy skarżący miał opuścić areszt dokonano jednak jego ponownego zatrzymania i w kolejnych dniach przedstawiono mu nowe zarzuty. Trybunał krytycznie ocenił te okoliczności. Jako brak wykonania wyroku z 2019 r. ocenił kontynuację pozbawienia wolności skarżącego bez wystarczająco dobrze uzasadnionych powodów i na podstawie tych samych okoliczności faktycznych, jedynie po ich "reklasyfikacji", które doprowadziły do pierwotnego pozbawienia wolności i w konsekwencji wydania wyroku ETPC z 2019 r. Teraz "piłeczka" w zakresie wykonania orzeczenia ETPC leży po stronie Turcji.

Z kolei 13 lipca br. Trybunał wydał swoją piątą już opinię doradczą w trybie Protokołu nr 16 do EKPC. Inicjatorem postępowania była ponownie (już drugi raz) francuska Rada Stanu. Treść opinii dostępna jest tu.

Kolejny raz ETPC nakłada na Polskę środki tymczasowe w związku z postępowaniem przed Izbą Dyscyplinarną SN – Raczkowski p. Polsce

12 lipca 2022 r. ETPC poinformował o nałożeniu w dniu 8 lipca br. na władze polskie kolejny raz środków tymczasowych zmierzających do wstrzymania rozpatrywania sprawy przed Izbą Dyscyplinarną SN o uchylenie immunitetu sędziego, przeciwko któremu wszczęte zostało postępowanie dyscyplinarne w związku z krytyką reform wymiaru sądownictwa. Trybunał zwrócił się do władz w sprawie Raczkowski p. Polsce (skarga nr 33082/22) o zapewnienie, że postępowanie dotyczące uchylenia immunitetu sędziowskiego skarżącego będzie spełniało wymogi „rzetelnego procesu” w świetle art. 6 EKPC, w szczególności wymóg „sądu ustanowionego ustawą” – tak jak został ten wymóg zinterpretowany przez Trybunał w sprawie Reczkowicz p. Polsce (skarga nr 43447/19, wyrok z 22 lipca 2021 r.) i że żadna ostateczna decyzja nie zostanie wydana w jego sprawie do czasu zakończenia postępowania przed ETPC (komunikat ETPC dostępny tu).

Sprawa jest identyczna z wcześniejszymi sprawami sędziego Andrzeja Wróbla, w której środki tymczasowe zostały nałożone w dniu 8 lutego br. (na blogu pisaliśmy tu) oraz sędziego Andrzeja Stępki – środki tymczasowe nałożone 14 kwietnia br.

 

W doniesieniach medialnych brak jest informacji, czy posiedzenie zaplanowane na 11 lipca odbyło się, raczej należy w to wątpić, choć pewnie nie ze względu na decyzję ETPC, a fakt, że 15 lipca br., wchodzi w życie nowelizacja przepisów likwidująca ID. Natomiast trzeba zauważyć, że pod względem proceduralnym wykonanie zarządzenia byłoby dość karkołomnym zadaniem. 

Przypomnijmy, że we wskazanym przez Trybunał wyroku w sprawie Reczkowicz p. Polsce, Trybunał stwierdził naruszenie prawa do sądu poprzez prowadzenie postępowania dyscyplinarnego przed Izbą Dyscyplinarną SN, kwestionując jej status jako sądu ustanowionego ustawą. Jednakże TK w wyroku z 10 marca 2022 r. (sygn. akt K 7/21), w którym uznał on niekonstytucyjność art. 6 Konwencji w określonych okolicznościach (właśnie mając na względzie orzeczenia wydawane przez ETPC)  wskazał, że skutkiem jego wyroku jest brak obowiązku po stronie władz polskich wykonania rozstrzygnięć wydanych przez ETPC na podstawie art. 6 EKPC dot. problematyki praworządności, m.in. wyroku w sprawie Reczkowicz p. Polsce. Można więc domniemywać, że intencją TK byłoby pewnie również objęcie takich decyzji Trybunału, jak ta z 8 lipca br. 

Niestety konkluzja , która nasuwa się patrząc na tę sprawę jest jedna: sytuacja prawna w Polsce w zakresie funkcjonowania w europejskim systemie prawnym (czy to strasburskim, czy luksemburskim) staje się z miesiąca na miesiąc coraz bardziej skomplikowana.   

Ogłoszenia 8.07.2022 r.

1. Call for papers: EP-JMN Conference - "Are the EU Member States Still Sovereign States Under International Law?" (Rzym, grudzień 2022 r.)

W dniach 15-16 grudnia br. na Uniwersytecie Sapienza w Rzymie odbędzie się konferencja "Are the EU Member States Still Sovereign States Under International Law?"

Propozycje wystąpień mogą dotyczyć następujących tematów:

1. EU and Member States in international law making: competition or cooperation?

2. Inter-state international law as an alternative to EU law in the process of European integration.

3. Domaine réservé of the Member States and limits from EU law (e.g.: attribution and withdrawal of citizenship, internal organisation of the judiciary).

4. EU and Member States in the maintenance of international peace and security.

5. The implementation of international law through the action of the EU and the Member States.

6. The outside looking in: the EU and the Member States regarded from an international law perspective.

Zgłoszenia (abstrakt 700-1200 słów wraz z krótką notką biograficzną lub resumé) należy przesyłać do 5 września br.

Planowana jest publikacja pokonferencyjna.

Organizatorzy pokrywają koszty zakwaterowania i podróży.

Więcej informacji można znaleźć tutaj.

Dr Grażyna Baranowska członkinią Grupy Roboczej Rady Praw Człowieka ds. Wymuszonych Zaginięć

 

Miło nam poinformować, że w dn. 8 lipca br. podczas 50 sesji Rady Praw Człowieka ONZ  dr Grażyna Baranowska została powołana na stanowisko członkini Grupy Roboczej ds. Wymuszonych Zaginięć.

Powołana w 1980 r., Grupa funkcjonuje jako mandat tematyczny w ramach mechanizmu specjalnych procedur Rady Praw Człowieka ONZ. W grupie zasiada 5 niezależnych ekspertek i ekspertów o uznanej międzynarodowej renomie i doświadczeniu związanym z pracami grupy.

Dr Grażyna Baranowska jest adiunktem w Poznańskim Centrum Praw Człowieka INP PAN. W 2016 r. obroniła rozprawę doktorską na temat międzynarodowych standardów w zakresie wymuszonych zaginięć, na podstawie której w 2021 r. opublikowała w Intersentia monografię Rights of Families of Disappeared Persons. Jest także znana czytelnikom naszego bloga jako inicjatorka i autorka postów dotyczących metod badawczych w naukach prawnych. Od 2021 r. dr Baranowska przebywa jako stypendystka Marie Skłodowska-Curie Postdoctoral Fellowship w Hertie School w Berlinie, gdzie realizuje projekt badawczy dotyczący zaginionych migrantów. 

Serdecznie gratulujemy i życzymy wiele satysfakcji z realizacji nowych wyzwań!

80. konferencja ILA

W ubiegły czwartek, 23 czerwca 2022 r., zakończyła się w Lizbonie 80. konferencja International Law Association (ILA), pt. "International Law: Our Common Good" (zob. tu). Siedem komitetów przyjęło finalne raporty z przeprowadzonych badań, z czego sześć z nich zostało zakończone rezolucjami ILA (zob. tu). Pracę ukończyły także dwie grupy badawcze (Study Groups). Oprócz sesji komitetów i grup odbyło się również szereg paneli tematycznych, m.in. ten poświęcony kwestii agresji Rosji na Ukrainę. Obrady dotyczyły również przyszłości prawa międzynarodowego w świetle uroczystości 150. rocznicy ILA, która będzie obchodzona w przyszłym roku w Paryżu.

Polska nauka prawa międzynarodowego oraz redakcja bloga była licznie reprezentowana w Lizbonie, m.in. 80 konferencja ILA przyjęła rezolucję oraz rekomendacje dotyczące uczestnictwa w globalnym zarządzaniu dziedzictwem kulturowym, przygotowaną przez Komitet ILA (Committee on Participation in Global Cultural Heritage Law), którego pracom przewodniczył piszący te słowa.  Komitet ten, liczący ponad 50 ekspertów i naukowców z 29 krajów świata, przeprowadził szeroko zakrojone badania i opracował obszerny raport, w którym przestudiowano zasady uczestnictwa podmiotów niepaństwowych, w tym społeczności lokalnych, mniejszości oraz ludów tubylczych, w zarządzaniu dziedzictwem kulturowym. Analizie poddano funkcjonowanie ponad 40 organizacji międzynarodowych na poziomie globalnym oraz ponad 30 systemów prawa krajowego. Wyniki badań stanowią podstawę rekomendacji, które mają służyć promocji takich rozwiązań prawnych i instytucjonalnych, które umożliwią bardziej skuteczną realizację partycypacyjnych modeli zarządzania sprawami kultury i dziedzictwa. Zostaną one teraz przekazane pod rozwagę globalnym międzyrządowym i pozarządowym organizacjom międzynarodowym, działającym w obszarze kultury i praw człowieka.

ILA jest globalną organizacją non-profit, która promuje badanie, rozwój i poszanowanie prawa międzynarodowego na świecie. Jest jedną z najstarszych na świecie organizacji działających w tej dziedzinie i jako międzynarodowa organizacja pozarządowa posiada status konsultacyjny przy wielu wyspecjalizowanych agencjach Organizacji Narodów Zjednoczonych. Na całym świecie jest około 4,4 tysiąca aktywnych członków ILA, skupionych w 64 krajowych i regionalnych oddziałach. Obecnie ILA posiada 20 aktywnych komitetów i 8 grup badawczych, które analizują poszczególne aspekty prywatnego i publicznego prawa międzynarodowego.

Równi czy różni? Book launch i dyskusja ekspertów o środkach wspierających równość płci - 21 czerwca, godz. 16.30

W imieniu organizatorów serdecznie zapraszamy na jutrzejszą (wtorek, 21 czerwca, godz. 16.30) dyskusję na temat wyrównawczych działań prawa na rzecz kobiet oraz ich roli jako elementu realizacji zasady równości i niedyskryminacji, na podstawie publikacji dr Katarzyny Sękowskiej-Kozłowskiej "Między obowiązkiem a przyzwoleniem. Środki wyrównawcze na rzecz kobiet jako instrument realizacji praw człowieka". 

W dyskusji udział wezmą:

dr Katarzyna Sękowska-Kozłowska

prof. Magdalena Tabernacka

prof. Przemysław Żukiewicz

moderacja: prof. Anna Śledzińska-Simon

Wydarzenie będzie odbywało się w formule hybrydowej: stacjonarnie na Wydziale Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego w sali 418A oraz za pośrednictwem Platformy Teams:

https://teams.microsoft.com/l/meetup-join/19%3aeeKrarmNyP9oBvs3oppWT3T1DNwIC1kF3PaYpRH_EJg1%40thread.tacv2/1654773073680?context=%7b%22Tid%22%3a%222b71bef9-3b13-4432-b5f4-1f5ac2278d0c%22%2c%22Oid%22%3a%228d9165dd-2b42-40ec-bf09-049ea85c19b9%22%7d

Rosja definitywnie odcina się od Europejskiego Trybunału Praw Człowieka

W ostatnich dniach Rosyjska Duma przyjęła pakiet ustaw odnoszących się do wygaszania członkostwa Rosji w systemie Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Zgodnie z przyjętymi przepisami FR nie będzie wykonywała rozstrzygnięć wydanych po 15 marca 2022 r., czyli po dniu kiedy Rosja rozpoczęła procedurę wyjścia z RE. Zasądzone do tego czasu kwoty słusznych zadośćuczynień będą wypłacane jedynie w rublach i to na konta w bankach rosyjskich. Kwoty będą wypłacane do 1 stycznia 2023 r. Przyjęte regulacje usuwają także możliwość wznowienia postępowania krajowego po wydaniu orzeczenia strasburskiego. 

Uzasadniając przyjęte regulacje marszałek Dumy wskazał, że wiele dotychczas wydanych orzeczeń ETPC pozostawało w sprzeczności z rosyjską konstytucją, wartościami i tradycjami, na co władze rosyjskie dłużej nie zamierzają się godzić. Jako przykład takich rozstrzygnięć podano orzeczenia dotyczące związków jednopłciowych (za agencją TASS).

Na decyzję Dumy należy patrzeć przez pryzmat tego, iż Rosja przestanie być państwem stroną EKPC dopiero w dniu 16 września 2022 r,, tj. w terminie 6 miesięcy od daty wykluczenia jej z Rady Europy. Do tego dnia Trybunał pozostaje właściwy do rozpatrzenia skarg skierowanych przeciwko FR, dotyczących wszelkich działań i zaniechań władz rosyjskich, które będą miały miejsce do tej daty. Także Komitet Ministrów w dalszym ciągu będzie sprawował nadzór nad wykonaniem przez Rosję orzeczeń ETPC. W dniu 22 marca br. Trybunał podjął rozpatrywanie wszystkich spraw, które zostały tymczasowo zawieszone 16 marca br. W dalszym ciągu możliwe jest też kierowanie nowych skarg.  

Dr Grzegorz Wrona członkiem GREVIO

8 czerwca br. odbyło się spotkanie Komitetu Stron Konwencji Rady Europy o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej (tzw. Konwencja Stambulska) podczas którego wybrano nowych członków Grupy ekspertów do spraw przeciwdziałania przemocy wobec kobiet i przemocy domowej (GREVIO). W trakcie spotkania wybrano pięciu nowych członków GREVIO, wśród których znalazł się dr Grzegorz Wrona, adwokat specjalizujący się w problematyce przemocy domowej, współpracownik wielu organizacji pozarządowych oraz autor publikacji naukowych, w tym rozprawy doktorskiej: „Konflikt a przemoc. Zastosowanie art. 207 §1 kk w przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie”. Trwająca 4 lata kadencja rozpocznie się 1 września 2022. Dr Wrona jest pierwszym w historii GREVIO członkiem pochodzącym z Polski. W świetle problemów i kontrowersji związanych z realizacją Konwencji Stambulskiej w Polsce oraz wielokrotnymi zapowiedziami jej wypowiedzenia prze polski rząd (zob. min. tu), jest to bardzo dobra i dość nieoczekiwana wiadomość, tym bardziej że dr Wrona cieszy się opinią bezstronnego i poważanego eksperta związanego z NGOs.

GREVIO jest niezależnym organem eksperckim monitorującym realizację Konwencji Stambulskiej przez państwa-strony. Do jego głównych zadań należy rozpatrywanie cyklicznych sprawozdań rządów i przedstawianie rekomendacji. W zeszłym roku po raz pierwszy przeprowadzono taką ewaluację w stosunku do Polski, której efekty zostały przedstawione w kompleksowym raporcie, o którym pisaliśmy tutaj.

Gratulujemy wyboru i życzymy satysfakcji z pełnionej funkcji.

Ogłoszenia 3.06.2022 r.

1. Call for papers: Freedom of Religion or Belief in Times of Migration (Modena, październik 2022 r.)

W dniach 6-7 października w Modenie odbędzie się konferencja pt. „Freedom of Religion or Belief in Times of Migration”.

Wystąpienia mogą dotyczyć m.in. następujących tematów:

– The relationship between the freedom of religion or belief and religion-related persecution under the 1951 Refugee Convention;

– Freedom of religion or belief in asylum reception centres;

– Missionary work and conversion efforts targeting migrants;

– The role of religion in refugee status determination procedures;

– The role of majority churches in welfare services and legal counselling for migrants;

– Freedom of religion or belief and the non-refoulement principle;

– Residence and employment of foreigners and freedom of religion or belief;

-(Real or potential) tension between the rights of minorities and requirements of “living together”.

Zgłoszenia (abstrakt do 500 słów wraz z krótkim CV) należy przesyłać do 15 czerwca br.

Organizatorzy zapewniają zakwaterowanie wszystkim panelistom.

Więcej informacji można znaleźć tutaj.