Decyzja Komitetu CEDAW w sprawie przemocy położniczej

 

27 czerwca br. Komitet do spraw Likwidacji Dyskryminacji Kobiet (Komitet CEDAW), organ ekspercki powołany do monitorowania realizacji przez państwa-strony Konwencji w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet (Konwencja CEDAW) ogłosił decyzję w sprawie skargi indywidualnej dotyczącej traktowania kobiety w czasie porodu.

Sprawa N.A.E p. Hiszpanii dotyczyła nadmiernej medykalizacji porodu i paternalistycznego traktowania rodzącej, która pomimo prawidłowego przebiegu akcji porodowej została poddana cesarskiemu cięciu i innym procedurom medycznym bez swojej zgody, zmuszona do rodzenia ze związanymi rękami i w gronie praktykantów, a także pozbawiona możliwości porodu w obecności partnera oraz kontaktu zaraz po porodzie „skóra do skóry” z dzieckiem. Sytuacja ta wywołała u niej zespół stresu pourazowego. W skardze do Komitetu CEDAW zarzuciła naruszenie m.in. art. 12 Konwencji CEDAW, który zobowiązuje państwa-strony do zapewnienia kobietom odpowiedniej opieki zdrowotnej, w tym w trakcie porodu, a także art. 5 Konwencji CEDAW.

Komitet CEDAW przychylił się do zarzutów skarżącej. Jest to kolejna decyzja, po rozstrzygniętej dwa lata temu, podobnej sprawie (S.F.M p. Hiszpanii), w której organ ten uznał że tzw. przemoc położnicza (obstetric violence) stanowi naruszenie Konwencji CEDAW. Terminem tym określa się przemoc będącą udziałem kobiet w czasie porodu szpitalnego lub w innego rodzaju placówkach. Jak wskazała Specjalna Sprawozdawczyni ds. przemocy wobec kobiet w swoim raporcie z 2019 r., przemoc położnicza ma charakter powszechny i systemowy, skutkując naruszeniami praw człowieka, takich jak prawo do prywatności czy zakaz nieludzkiego lub poniżającego traktowania. Przemoc ta przybiera różne formy, od braku zabezpieczenia podstawowych warunków sanitarnych, przez poniżanie pacjentek, nieudzielanie informacji czy nadużywanie ingerencji chirurgicznych takich jak nacięcie krocza lub cesarskie cięcie. Ma charakter globalny i doświadczają jej kobiety w biednych, jak i zamożnych krajach, gdzie służba zdrowia stoi na relatywnie wysokim poziomie, o czym świadczą przytoczone hiszpańskie sprawy. Przemoc położnicza jest głęboko zakorzeniona w paternalistycznym schemacie relacji „lekarz-pacjent/ka” oraz przekonaniach dotyczących roli kobiety i macierzyństwa – że wymaga ono poświęceń, że poród „musi boleć” oraz że potrzeby i odczucia kobiety mają charakter podrzędny.

Równi czy różni? Book launch i dyskusja ekspertów o środkach wspierających równość płci - 21 czerwca, godz. 16.30

W imieniu organizatorów serdecznie zapraszamy na jutrzejszą (wtorek, 21 czerwca, godz. 16.30) dyskusję na temat wyrównawczych działań prawa na rzecz kobiet oraz ich roli jako elementu realizacji zasady równości i niedyskryminacji, na podstawie publikacji dr Katarzyny Sękowskiej-Kozłowskiej "Między obowiązkiem a przyzwoleniem. Środki wyrównawcze na rzecz kobiet jako instrument realizacji praw człowieka". 

W dyskusji udział wezmą:

dr Katarzyna Sękowska-Kozłowska

prof. Magdalena Tabernacka

prof. Przemysław Żukiewicz

moderacja: prof. Anna Śledzińska-Simon

Wydarzenie będzie odbywało się w formule hybrydowej: stacjonarnie na Wydziale Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego w sali 418A oraz za pośrednictwem Platformy Teams:

https://teams.microsoft.com/l/meetup-join/19%3aeeKrarmNyP9oBvs3oppWT3T1DNwIC1kF3PaYpRH_EJg1%40thread.tacv2/1654773073680?context=%7b%22Tid%22%3a%222b71bef9-3b13-4432-b5f4-1f5ac2278d0c%22%2c%22Oid%22%3a%228d9165dd-2b42-40ec-bf09-049ea85c19b9%22%7d

“On the Rule of Law and Gender Equality in Law”. Zaproszenie na wykład prof. Susanne Baer (4 marca 2022 r. o godz. 17.00)

 Wykład otwarty pamięci dr Leny Kondratiewej-Bryzik

 

Poznańskie Centrum Praw Człowieka INP PAN, Katedra Prawa Konstytucyjnego WPAiE UWr oraz Uniwersytet SWPS serdecznie zapraszają na doroczny wykład otwarty pamięci dr Leny Kondratiewej-Bryzik, który odbędzie się w dniu 4 marca 2022 o godz. 17.00 za pośrednictwem platformy ZOOM.

Wykład pt. “On the Rule of Law and Gender Equality in Law” wygłosi Profesor Susanne Baer, sędzia niemieckiego Federalnego Trybunału Konstytucyjnego oraz Profesor prawa na Uniwersytecie Humboldta.

Część wprowadzającą do wykładu wygłosi dr hab., prof. Uniwersytetu SWPS Adam Bodnar.

Link do wydarzenia: ZOOM:https://zoom.us/j/96456932439

 

***

Dr Lena Kondratiewa-Bryzik jako osoba obdarzona wyjątkowymi przymiotami – mądrością, pracowitością i empatią była inspiracją dla innych. Jej wybitne osiągnięcia naukowe, niespożyta energia i zaangażowanie w działalność wielu organizacji były wzorem dla nas wszystkich. W swojej pracy badawczej, w ramach szeroko pojętej problematyki międzynarodowej ochrony praw człowieka, Lena zajmowała się m.in. zagadnieniami ochrony praw kobiet, ochrony przed dyskryminacją i przemocą wobec kobiet, problemami bioetycznymi. 3 marca 2012 r. Lena zginęła w katastrofie kolejowej pod Szczekocinami, wracając z seminarium naukowego, które prowadziła na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Chcielibyśmy, aby doroczne wykłady otwarte poświęcone Jej pamięci były okazją do naukowej dyskusji nad tematami, które były ważne dla Leny, jak również miejscem spotkania tych, dla których ważna była Lena.

***

Profesor Susanne Baer jest sędzią Pierwszego Senatu (Pierwszej Izby) Federalnego Trybunału Konstytucyjnego Niemiec. Jest również profesorem prawa publicznego i gender studies na Uniwersytecie Humboldta w Berlinie oraz profesorem nowej odmiany prawa międzynarodowego (Global Law) na Wydziale Prawa Uniwersytetu Michigan, wykładała również na Uniwersytecie Środkowoeuropejskim w Budapeszcie, w Austrii, Szwajcarii oraz Kanadzie. Otrzymała tytuły doktorów honoris causa uniwersytetów w Michigan, Hasselt i Lucernie oraz jest stypendystką Akademii Brytyjskiej. Sędzia Baer studiowała prawo i nauki polityczne, działała w ruchach przeciwko dyskryminacji i przemocy domowej, kierowała Ośrodkiem Kompetencji na rzecz Równości Płci (Gender Competence Centre) doradzając rządowi niemieckiemu w zakresie upowszechniania aspektu płci w latach 2003-2010 oraz współtworzyła niemieckie standardy równości w obszarze badań naukowych. Na Uniwersytecie Humboldta pełniła funkcję wiceprzewodniczącej, prodziekana i dyrektora studiów i badań nad społeczną i kulturową tożsamością płci, założyła Instytut Prawa i Społeczeństwa w Berlinie oraz Humboldt Klinikę Prawa w zakresie Praw Podstawowych i Praw Człowieka.

 

Zapraszamy do śledzenia szczegółów wydarzenia na stronie: On the Rule of Law and Gender Equality in Law

 

40 lat obowiązywania Konwencji CEDAW

3 września br. upłynęło 40 lat od dnia wejścia w życie Konwencji w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet (ang. Convention on the Elimination of All Forms of Discrimination against Women, dalej: Konwencja CEDAW)  uchwalonej pod auspicjami ONZ  w 1979 r. Od ponad 40 lat jest ona także elementem polskiego porządku prawnego.

Konwencja CEDAW należy do rdzenia traktatów ONZ z dziedziny praw człowieka, uszczegóławiając obowiązki państw wynikające z zakazu dyskryminacji ze względu na płeć wyrażonego m.in. w Paktach Praw Człowieka. Warto przy tym zauważyć, że Pakty, podobnie jak i Europejska Konwencja Praw Człowieka opierają się na symetrycznym podejściu do równości kobiet i mężczyzn, zredukowanym do „neutralnego” zakazu dyskryminacji ze względu na płeć. Konwencja CEDAW jest natomiast efektem globalnego aktywizmu na rzecz kobiet w latach 60 i 70 ubiegłego wieku, w tym tzw. feminizmu drugiej fali. Po epoce walki o równouprawnienie, która rozegrała się w XIX i pierwszej połowie XX wieku (feminizm pierwszej fali), okazało się że sama likwidacja dyskryminujących kobiety norm prawnych nie wystarczy dla osiągnięcia rzeczywistej równości.

Celem Konwencji CEDAW nie jest zatem wykreowanie nowych praw dla kobiet, tylko doprowadzenie do sytuacji, w której będą one mogły korzystać z praw i wolności człowieka na równym poziomie co mężczyźni. Nakłada ona na państwa-strony kompleksowe obowiązki dotyczące działań, które powinny zostać podjęte na rzecz realizacji tego celu w różnych dziedzinach: od życia publicznego, poprzez zatrudnienie i edukację po życie rodzinne. Część postanowień nawet dzisiaj ma wciąż nowatorski charakter, jak chociażby te dotyczące stosowania środków wyrównawczych takich jak kwoty w polityce czy biznesie lub zwalczania stereotypów i uprzedzeń będących źródłem nierówności płci.

Dorobek organu monitorującego wykonywanie Konwencji CEDAW przez państwa-strony, tj. Komitetu do spraw likwidacji dyskryminacji kobiet to globalna kronika nierówności doświadczanych przez kobiety na całym świecie. A także zbiór standardów i wytycznych jak owe nierówności pokonywać. Jednym z najważniejszych osiągnięć Komitetu jest wprowadzenie na agendę międzynarodową problemu przemocy wobec kobiet jako przyczyny naruszeń praw człowieka. Wykładania dokonana przez Komitet znalazła rozwinięcie m.in. w Konwencji Stambulskiej. To tylko jeden z przykładów oddziaływania Konwencji CEDAW na standardy krajowe, a także rozwój prawa międzynarodowego. Warto pamiętać o tym traktacie, zwłaszcza teraz gdy mamy do czynienia z coraz częstszym negowaniem problematyki równości płci i kontestowaniem międzynarodowych standardów w imię walki z rzekomą „ideologią gender”. Prawa kobiet to prawa człowieka, niekwestionowany element międzynarodowego i polskiego porządku prawnego od wielu dekad.

 

 

 

Wynik referendum aborcyjnego w Irlandii otwiera drogę do liberalizacji krajowych przepisów

W piątek (25 maja) odbyło się referendum aborcyjne w Irlandii. Większością dwóch trzecich głosów (66.4% do 33.6%) zwyciężyli zwolennicy zmiany restrykcyjnego prawa aborcyjnego. Samo zwycięstwo zwolenników zmian nie zaskakuje, ponieważ potwierdza wcześniejsze sondaże z okresu kampanii referendalnej. Jednak jego rozmiar już tak. Przewidywania wskazywały na stosunkowo niewielką większość głosów na tak. 

Jak już pisaliśmy wcześniej referendum było związane z propozycją rządowej poprawki do irlandzkiej konstytucji. Jej wprowadzenie było konieczne w związku z planowaną przez rząd liberalizacją prawa w tym zakresie (m.in. planowany jest pełny dostęp do aborcji w pierwszych 12 tygodniach ciąży). W tle decyzji rządu znajdują się m.in. głośne wyroki Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (m.in. sprawa A., B. i C. p. Irlandii), decyzje (Mellet p. Irlandii oraz Whelan p. Irlandii) oraz stanowisko Komitetu Praw Człowieka ONZ, a także innych Komitetów ONZ-owskich (m.in. Komitetu ds. Likwidacji Dyskryminacji Kobiet ONZ).

Wkrótce referendum aborcyjne w Irlandii

Końcem maja lub na początku czerwca br. odbędzie się referendum aborcyjne w Irlandii. Rząd przygotował poprawkę do irlandzkiej konstytucji, która- jeśli zostanie przyjęta w referendum - otworzy drogę do przyjęcia zliberalizowanego prawa dopuszczającego aborcję.

Poprawka zakłada wykreślenie art. 40.3.3., wprowadzonego w 1983 r. ósmą poprawką do konstytucji. Przepis ten brzmi:

The State acknowledges the right to life of the unborn and, with due regard to the equal right to life of the mother, guarantees in its laws to respect, and, as far as practicable, by its laws to defend and vindicate that right.

This subsection shall not limit freedom to travel between the State and another state.

This subsection shall not limit freedom to obtain or make available, in the State, subject to such conditions as may be laid down by law, information relating to services lawfully available in another state.

Planowany jest m.in. pełny dostęp do aborcji w pierwszych 12 tygodniach ciąży. Aktualnie w Irlandii obowiązują rygorystyczne przepisy w tym zakresie. Aborcja jest dopuszczalna jedynie w przypadku poważnego zagrożenia życia kobiety.

Dziś Międzynarodowy dzień kobiet i dziewcząt w nauce!!!

Szanowni Państwo! 

Codziennie mamy do czynienia z dyskryminacją kobiet w świecie nauki. Konferencje bez kobiet, ba konferencje o prawach kobiet bez udziału kobiet; seminaria w gronie jedynie męskich ekspertów to ciągle zupełnie zwyczajna codzienność. Na każdym szczeblu kariery naukowej zwiększa się ilość mężczyzn w stosunku do kobiet, co doskonale oddaje cytat ze strony ONZ: the probability for female students of graduating with a Bachelor’s degree, Master’s degree and Doctor’s degree in science-related field are 18%, 8% and 2% respectively, while the percentages of male students are 37%, 18% and 6% (zob. tu)

Nie ma równości płac. Nie ma równych szans. Potwierdza to treść rezolucji przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne w 2015 roku (zobacz tu), w której przypomina się państwom o konieczności zapewnienia równego udziału kobiet w nauce i wyeliminowania ich dyskryminacji. 

Dziś międzynarodowy dzień kobiet i dziewcząt w nauce. Warto pamiętać, o tym, że dyskryminacja, o której piszemy dotyczy połowy ludzkości, co oznacza, że wiedzy i umiejętności tej połowy nie wykorzystujemy w pełni.

Kandydat na Sekretarza Stanu USA Rex Tillerson przed senacką komisją

11 stycznia odbyło się przesłuchanie Rexa Tillersona, byłego CEO Exxon Mobil, w związku z jego nominacją na stanowisko Sekretarza Stanu przez prezydenta-elekta Donalda Trumpa. Przesłuchanie było nader drobiazgowe, a jednym z najtwardszych przesłuchujących okazał się Republikanin Marco Rubio z Florydy. Jest to o tyle istotne, że Tillerson na poparcie Demokratów liczyć nie powinien, natomiast Republikanie mają w senackiej Komisji ds. zagranicznych przewagę właśnie jednego głosu. Może się zatem okazać, że zatwierdzenie nominacji - jak stwierdził Rubio - "bez urazy dla wice-prezydenta, drugiej najważniejszej osoby w państwie" odbędzie się in fraude legem z pominięciem komisji.

Senate Confirmation Hearing of Rex Tillerson

Z wielogodzinnego wystąpienia, referowanego przez szereg gazet i telewizji (CNN, Politifact) z pewnością warto zwrócić uwagę na punkty, w których stanowiska Tillersona różnią się od Trumpa, w tym:

• ocena, że (amerykańska) reakcja na zajęcie Krymu przez Rosją była niedostateczna i określenie explicite inwazji na Ukrainie mianem bezprawnej,
• uznanie zmiany klimatu za faktyczny problem (aczkolwiek niekoniecznie zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego, jak został zakwalifikowany przez administrację ustępującego prezydenta Baracka Obamy),
• uznanie manipulacji wyników wyborów przez rosyjski wywiad (co nastąpiło jeszcze zanim ostatecznie uczynił to sam Trump),
• brak sprzeciwu wobec Partnerstwa Transpacyficznego (TPP), stanowiącego jeden z symboli dylematu dalszej integracji gospodarczej albo powrotu protekcjonizmu,