ETPC o potrzebie ochrony praw osób LBGT i granicach krytyki działalności Trybunału

Nie od dziś ETPC stoi na stanowisku o potrzebie ochrony praw osób LGBT w różnych aspektach życia, m.in. w zakresie swobodnego wyrażania poglądów i prawa do stowarzyszania się. Ostatnią okazją do wypowiedzi Trybunału w tej problematyce była sprawa Zhdanov i inni p. Rosji. Skarżący indywidualni oraz kilka stowarzyszeń próbowali w latach 2006–2011 zarejestrować szereg stowarzyszeń mających za cel ochronę praw osób LGBT. Jednakże wszystkie organy i sądy krajowe odmówiły rejestracji wniosków wskazując, że ich celem było promowanie praw LGBT. W szczególności w decyzjach odmownych znalazły się takie argumenty jak to, że cele organizacji mogą „zniszczyć moralne wartości społeczeństwa”, doprowadzić do spadku liczby urodzeń, kolidować z prawami większości Rosjan, którzy mieli traktować pokazywanie relacji z osobami tej samej płci jako obraźliwe oraz powodować wrogość społeczną lub religijną.

Wolność zgromadzeń po rosyjsku ... wyrok ETPCz w sprawie Lashmankin i 22 innych przeciwko Rosji

Trybunał strasburski znów musiał pochylić się nad licznymi skargami z Rosji, tym razem dotyczącymi swobody zgromadzeń. W sprawie Lashmankin i 22 innych przeciwko Rosji skarżący pomimo złożenia formalnych zawiadomień informujących o woli przeprowadzenia zgromadzeń nie uzyskali zgód władz, które kwestionowały bądź to miejsce, bądź czas, czy nawet sposób organizacji zgromadzenia. Równocześnie, chyba na wzór białoruski, jako alternatywne miejsce manifestacji proponowano skarżącym obszary położone poza centrum miast, co zapewniało, że skarżący nie byliby specjalnie widoczni. W niektórych miastach stosowano politykę całkowitego zakazu manifestacji w pobliżu budynków sądów, w innych w taki sposób wydawano decyzje, aby skarżący nie mieli możliwości dowiedzenia się z minimalnym wyprzedzeniem o ich treści. W kilku innych przypadkach skarżący wskazywali na zastosowanie drastycznych środków bezpieczeństwa poprzez odgrodzenie kordonem samochodów policyjnych placu, na którym odbywała się demonstracja, aby uniemożliwić osobom postronnym obserwowanie wydarzenia. Dość powiedzieć, że przedmiotem zgromadzeń miało być sygnalizowanie nieprawidłowości w działaniu sądownictwa, poparcie dla walki z korupcją, reformy policji czy eliminowania bezkarności.

Garri Kasparow znów wygrywa z Rosją w postępowaniu przed ETPCz, a Trybunał oddala skargę nauczyciela zwolnionego w konsekwencji nieudanego zamachu stanu w Turcji latem 2016 r.

Wielkimi krokami zbliżają się Święta Bożego Narodzenia i Trybunał tradycyjnie wydaje interesujące orzeczenia. Tym razem - chyba już tytułem utrwalenia złego wizerunku Rosji w zakresie poszanowania wolności obywatelskich - rozstrzygnął na niekorzyść Rosji skargę Garriego Kasparowa, byłego arcymistrza szachowego, a obecnie aktywisty politycznego. Trybunał stwierdził naruszenie art. 6 i 11 Konwencji w kontekście rozbicia pokojowego zgromadzenia oraz nierzetelności prowadzonego następnie przeciwko skarżącemu postępowania administracyjnego w zakresie zarzutu naruszenia porządku publicznego. Trybunał podkreślił, że jest to niestety kolejna skarga przeciwko Rosji dotycząca tej problematyki. Biorąc pod uwagę, że wydarzenia, które stanowiły tło skargi miały miejsce w 2007 r., a orzecznictwo ETPCz w tego typu sprawach jest utrwalone, wydaje się, że nic nie stało na przeszkodzie ugodowemu zakończeniu postępowania. Tak się nie stało, choć należy raczej wątpić, że z inicjatywy Trybunału. Niestety skarga po raz kolejny pokazuje niewydolność rosyjskiego wymiaru sprawiedliwości i opresyjność władz, a dobrze znane nazwisko skarżącego przyciąga uwagę opinii publicznej.

Apel Komisarza Praw Człowieka do polskiego Senatu w sprawie zmian w ustawie o zgromadzeniach

Komisarz Praw Człowieka zaapelował do polskiego Senatu o nieprzyjmowanie zmian uchwalonych przez Sejm do ustawy o zgromadzenia uznając je za zbyt restrykcyjne i ograniczające prawo do wolności zgromadzeń. Komisarz uznał, że nowe przepisy w sposób niepotrzebny i nieproporcjonalny będą ograniczały prawo do wolności zgromadzeń dużej części populacji w sprzeczności z art. 11 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Równocześnie jednak zwrócił się do władz polskich z apelem o spowolnienie tempa zmian przepisów dotyczących korzystania przez obywateli z podstawowych praw człowieka. 

Przepisy przepisami, pozostaje poczekać, jak stosowane będą one w praktyce, ponieważ nie zapominajmy, że ETPCz nie zajmuje się skargami o charakterze actio popularis, a ocenia zachowania władz w relacji do poszczególnych wydarzeń i ich wpływu na możliwość korzystania przez jednostki z przysługujących im praw. 

ETPCz odrzuca skargę Narodowosocjalistycznej Partii Niemiec

ETPCz uznał za niedopuszczalną skargę Narodowosocjalistycznej Partii Niemiec, która na podstawie art. 13 (prawo do skutecznego środka odwoławczego) w zw. z art. 10 (swoboda wypowiedzi) oraz art. 11 (swoboda stowarzyszania się) Konwencji i art. 3 Protokołu nr 1 do EKPCz (prawo do wolnych wyborów) podnosiła, iż jest stygmatyzowana poprzez wskazywanie przez osoby biorące udział w życiu publicznym, że działa niezgodnie z Konstytucją. W praktyce skutkuje to zdaniem skarżącej partii trudnościami w funkcjonowaniu, które osiągają poziom praktycznego zakazu funkcjonowania, a w prawie krajowym brak jest środków prawnych, którymi można by zaradzić takiej sytuacji. Warto przypomnieć, że tłem do złożenia skargi były nieustające dyskusje i wypowiedzi polityków dwóch głównych partii rządzących (przede wszystkim SPD) w Niemczech co do konieczności delegalizacji skarżącej partii. Głównym powodem skargi było niezadowolenie członków partii z rozstrzygnięć organów administracyjnych, czy sądów krajowych w zakresie poszczególnych wytaczanych sporów, które dotyczyły m.in. zwalania z pracy osób deklarujących przynależność do NPD. Trybunał uznał jednak, że niemiecki system prawny gwarantuje cały szereg środków prawnych, które mogą być wykorzystane przez członków partii, a brak uzyskania zadowalających ich rozstrzygnięć, nie dowodzi jego nieskuteczności. 

Hiszpania ogranicza prawo do zgromadzeń publicznych

Podczas gdy pierwsze wyniki referendum w Grecji (zob. nasz post tutaj) sugerują, że tamtejsi populiści zdołali przekonać większość obywateli do odrzucenia "dyktatu troiki", a Europa w obawie przed wzmocnieniem m.in. włoskich populistów (Le Monde, Ce drôle de contingent italien à Athènes pour soutenir Tsipras) szykuje się do przykładowego potraktowania Grecji, w Hiszpanii wdrożono środki mające ograniczyć możliwość publicznego kontestowania rządowej polityki. 

Źródło: Euronews, La loi du bâillon révulse l’Espagne.

Z początkiem miesiąca weszła w życie kontrowersyjna ustawa ograniczająca prawo do udziału w zgromadzeniach publicznych; tylko w ostatnich dniach w 60 hiszpańskich miastach odbyło się przeszło 80 protestów przeciwko nowemu "prawu o bezpieczeństwie obywatelskim" (Le Monde, En Espagne, une loi bâillon pour faire taire la contestation sociale). Ustawa cieszy się 7% poparciem społecznym.

Homofobiczna retoryka przeciwników manifestacji LGBTI naruszeniem art. 3 EKPCz

W mijającym tygodniu na uwagę wśród orzeczeń ETPCz zasługuje przede wszystkim sprawa Identoba i inni p. Gruzji (skarga nr 73235/12). Dotyczyła on wydarzeń związanych z organizacją w maju 2012 r. pokojowej manifestacji z okazji Międzynarodowego Dnia przeciwko Homofobii. Uczestnicy manifestacji zorganizowanej przez skarżących zostali brutalnie zaatakowani - choć głównie w formie słownej - przez przeciwników organizowania tego typu zgromadzeń, zaś władze zrobiły niewiele, czy wręcz nic, żeby aktom przemocy zapobiec.

Taranenko p. Rosji – nadmierne sankcje nałożone na oponentów Prezydenta Putina w trakcie demonstracji w 2004 r.

W dzisiejszym wyroku w sprawie Taranenko p. Rosji Trybunał strasburski negatywnie ocenił działania władz rosyjskich związane z protestami przeciwko polityce Prezydenta Putina … w 2004 r. Jest to kolejny wyrok dotyczący kar wymierzonym protestującym, którzy w grudniu 2004r. okupowali budynek administracji Prezydenta. Demonstranci wznosili okrzyki, prezentowali hasła na plakatach, które wywieszali przez okno budynku, rozdawali ulotki. Celem ich protestu było zmuszenie Prezydenta do rezygnacji z urzędu. Zdaniem skarżącej nie była ona członkiem Partii Bolszewickiej, która protest prowadziła, a jej obecność na miejscu protestu wynikała z tego, że zbierała materiały do swojej pracy magisterskiej. Pani Taranenko została tymczasowo aresztowana i w osadzeniu spędziła prawie roku. Następnie została skazana za udział w masowych zamieszkach na karę pozbawienia wolności na okres trzech lat w zawieszeniu.