Porozumienie gazowe Ukraina - Moskwa

W piątek 25 września Ukraina i Rosja porozumiały się w sprawie zakupów gazu na potrzeby wzmożonej konsumpcji w miesiącach zimowych. Porozumienie, niezwykle istotne także dla Unii Europejskiej, która otrzymuje około 10% potrzebnego jej gazu tranzytem przez terytorium Ukrainy, obejmuje ustalenie ceny zakupu na okres październik 2015 - marzec 2016. Minister Energii Federacji Rosyjskiej Alexander Novak ujawnił, że zaoferowana Ukrainie cena zakupu gazu wynosi 227$ za 1.000 m3 i jest zbliżona do ceny jaką płaci Polska. W cenie tej zawarty jest specjalny rabat rządowy w wysokości 25$ za 1.000 m3. Jednym z celów porozumienia jest uzupełnienie przez Ukrainę rezerw strategicznych gazu, które w dużej mierze zostały skonsumowane w związku z toczącym się między tymi państwami sporem dotyczącym właśnie ustalenia stałych cen na eksport tego surowca. Porozumienie osiągnięte w piątek wymaga jeszcze akceptacji zarówno przez władze Rosji jak i Ukrainy.

Więcej informacji tutaj i tutaj

Międzynarodowy Trybunał Karny - powakacyjna aktywność

 Po okresie wakacyjnej posuchy MTK ze wzmożoną aktywnością rozpoczął swój "rok zadaniowy". Od razu pojawiło się kilka nowych spraw, które pokrótce tu zreferujemy:

Po pierwsze, niedawno informowaliśmy o kolejnej deklaracji Ukrainy, która w końcu dotarła do Trybunału (zobacz tu), zaś wczoraj na stronie Trybunału pojawiła się informacja, że Prokurator rozszerzyła postępowanie wobec Ukrainy, które do tej pory dotyczyło jedynie wydarzeń na Euromajdanie, a od tej pory dotyczyć będzie także wydarzeń, które miały miejsce po 20 lutego 2014 roku (zobacz tu).

Lista państw, w których może dojść do masowych mordów

Kilka dni temu Early Warning Project (Center for the Prevention of Genocide) opublikował najnowszą mapę ryzyka, która pokazuje, gdzie ich zdaniem może dojść do masowych zabójstw.
Otóż na liście państw największego ryzyka znalazły się:

1. Mianma (d. Birma)
2. Nigeria
3. Sudan
4. Egipt
5. Republika Środkowej Afryki
6. Południowy Sudan
7. Demokratyczna Republika Konga
8. Afganistan
9. Pakistan
10. Jemen

W szczególności w Mjanma istnieją sygnały, że może dojść do ludobójstwa (spełniającego przesłanki konwencyjne), gdyż jak twierdzi Cameron Hudson, sytuacja w tym państwie przypomina sytuację w Niemczech w latach 30 tych XX wieku lub w Rwandzie w latach 90 tych XX wieku, chodzi o zagrożenie dla ludu Rohingja (muzułmańska grupa etniczna).

Jeśli chodzi o Europę, to w większości państw, w tym w Polsce, ryzyko ocenione zostało na zaledwie 0,1%. Na mapie wyróżniono jednak Ukrainę, gdzie ryzyko jest na poziomie 1,7% (a w Rosji przykładowo zdaniem Early Project jest na poziomie 0,9%).

Charakterystyczne, że sytuacje z wymienionych wyżej 10 państw, w większości są przedmiotem rezolucji RB (i to od lat). Osobnych rezolucji póki co nie ma w sprawie Pakistanu, Egiptu czy Nigerii, czy Mjanma - każde z tych państw utrzymuje, że świetnie sobie radzi z problemami na ich terenie, a RB - choć sytuacje w tych państwach omawiała - uznaje, że nie można mówić jeszcze o zagrożeniu dla pokoju w ich przypadku.

Powraca debata w sprawie reformy Rady Bezpieczeństwa, jak zawsze pełna hipokryzji

70-lecie Narodów Zjednoczonych skłania do refleksji nad kondycją organizacji i jak mantra powraca kwestia weta stałych członków Rady Bezpieczeństwa. Stany Zjednoczone w osobie Samanthy Power (ambasador USA przy Narodach Zjednoczonych) nie marnują żadnej okazji, aby wypomnieć Rosji nie tylko blokowanie rezolucji w sprawie Ukrainy, ale także w sprawie Syrii (aż 4 weta!). Podkreślają również, że gdy RB nie może odpowiedzieć na zagrożenia dla pokoju, USA i inne państwa zwracają się w inną stronę, aby odpowiedzieć na zbrodnie. Stany Zjednoczone zapominają jednak, że również używają weta, gdy w grę wchodzą interesy ich sojuszników - tak się dzieje, gdy chodzi choćby przyjęcie rezolucji potępiającej działania Izraela na terytoriach palestyńskich znajdujących się pod izraelską okupacją.

Kolejny upadły magnat walczy z Moskwą o odszkodowanie

Zanosi się na kolejną odsłonę arbitrażowych batalii między Rosją a magnatami, którzy wypadli z łask Kremla. W czerwcu pisaliśmy o inwestorach Jukosu podejmujących działania celem wykonania wyroku arbitrażowego przeciwko Rosji w państwach trzecich, odpowiedzią na co są trwające prace legislacyjne nad inicjatywą wywłaszczania mienia państw trzecich, które ograniczyły immunitet egzekucyjny Rosji bez pytania jej o zgodę (nasz post tutaj). Teraz postępowanie arbitrażowe przeciwko Rosji wszczął "bankier Putina" Siergiej Pugaczew.

ONZ przyjmuje nowe cele rozwojowe

Od wczoraj w Nowym Yorku trwa szczyt zrównoważonego rozwoju. Już wczoraj zostały też jednogłośnie przyjęte nowe onzetowskie cele rozwoju - Cele Zrównoważonego Rozwoju. W głosowaniu wzięły udział 193 państwa. Nowe cele zostały uchwalone w bardzo uroczystej atmosferze. Głosowanie poprzedziły występy wokalne (między innymi Shakiry) oraz przemówienia papieża Franciszka oraz Malala Yousafzai. Nowe cele rozwojowe uznawane są za krok naprzód w stosunku do poprzednich Millenijnych Celów Rozwoju. Składa się na to kilka elementów: po pierwsze sprawiają wrażenie bardziej kompleksowych. Wyraźnie widoczny jest w nich nacisk na ochronę środowiska, ale zgodną z zasadami zrównoważonego rozwoju takimi, jak pamiętamy jeszcze z czasów słynnego raportu Brundtland i konferencji z Rio. Cele ekonomiczne i społeczne mają być realizowane w sposób biorący pod uwagę konieczność ochrony środowiska. Ściśle wiąże się z tym drugi element - nowe cele skierowane są do wszystkich państw, a nie tylko rozwijających się.  

Tekst rezolucji, obejmujący nie tylko same cele, ale także ich szczegółowe rozwinięcie dostępny jest tu.

Guest Post: Bezumowne korzystanie z nieruchomości przez państwo obce ma charakter de iure gestionis

3 września 2015 r. Sąd Okręgowy w Warszawie wydał interesujący wyrok (sygn. akt III C 785/09) w głośnej sprawie z powództwa współużytkowników wieczystych gruntu i współwłaścicieli wzniesionego na nim budynku położonych w Al. Ujazdowskich 23 w Warszawie (w bezpośrednim sąsiedztwie reprezentacyjnych budynków rządowych i ambasad) przeciwko Republice Serbii, zasądzając od Republiki Serbii na rzecz powodów wielomilionowe wynagrodzenie za bezumowne korzystanie przez nią i przez jej poprzednika (istniejący do 2006 r. Związek Serbii i Czarnogóry) z tego budynku.

Willa Gawrońskich. Źródło: Wikipedia

Sprawa miała swoje źródło w zajmowaniu od 1947 r. przez Federacyjną Ludową Republikę Jugosławii, a potem kolejne państwa powstałe na bazie FLRJ, w tym ostatnio przez Republikę Serbii, wskazanej nieruchomości, która była wykorzystywana przez nie na cele dyplomatyczne (jako siedziba ich ambasad w Polsce). Na początku lat dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku prawa do nieruchomości zostały na powrót przyznane – w ramach procedur reprywatyzacyjnych – jej przedwojennej właścicielce (matce powodów), jednakże władze jugosłowiańskie, a potem serbskie, odmówiły wydania położonego na niej budynku, choć już w 2007 r. opuściły go przenosząc ambasadę w inne miejsce. Odtąd budynek stał nieużywany, ale jednocześnie pozostawał w gestii władz serbskich odmawiających jego zwrotu. Ta patowa sytuacja zmusiła w końcu powodów do wytoczenia powództwa o zasądzenie wynagrodzenia za korzystanie z budynku bez tytułu prawnego przez pozwaną i jej poprzednika.

W sprawie, a także w towarzyszących jej innych postępowaniach prowadzonych nie tylko przed sądami cywilnymi, jak sprawa o zasiedzenie przez Republikę Serbii wskazanej nieruchomości, ale także przed sądami administracyjnymi, jak sprawa o wydanie zezwolenia na nabycie nieruchomości wymaganego przez przepisy ustawy z 1920 o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców, pojawiło się wiele interesujących zagadnień prawnych, którym można byłoby poświęcić co najmniej kilka osobnych artykułów. Dla czytelników Przeglądu Prawa Międzynarodowego najciekawszym będzie jednakże pytanie, które pojawiło się już w początkowej fazie omawianego postępowania sądowego i następnie towarzyszyło mu do chwili wydania wyroku przez Sąd Okręgowy, czy Republika Serbii może skutecznie powoływać się na przysługiwanie jej immunitetu państwowego i tym samym domagać się z tej przyczyny odrzucenia pozwu.

Rzecznik generalny TS UE: zawieszenie przekazywania danych do amerykańskich serwerów Facebooka jest dopuszczalne

Zdaniem rzecznika generalnego Yvesa Bota decyzja Komisji stwierdzająca odpowiedni stopień ochrony danych osobowych w Stanach Zjednoczonych nie uniemożliwia organom krajowym zawieszenia przekazywania danych europejskich użytkowników Facebooka do serwerów znajdujących się w Stanach Zjednoczonych.

Dyrektywa 95/46/WE PE i Rady z 24 października 1995 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w zakresie przetwarzania danych osobowych i swobodnego przepływu tych danych stanowi w art. 25 ust. 1, że przekazywanie tego rodzaju danych do państwa trzeciego może nastąpić, gdy dane państwo trzecie zapewni odpowiedni stopień ochrony tych danych. Zgodnie z art. 25 ust. 6 dyrektywy, Komisja może stwierdzić, że państwo trzecie zapewnia odpowiedni stopień ochrony. Od momentu wydania przez Komisję takiej decyzji może nastąpić przekazywanie danych osobowych do danego państwa trzeciego.

Lubanga na razie posiedzi

O sprawie Thomasa Lubangi Dyilo pisaliśmy już kilkakrotnie, m.in. ostatnio tu.  Ostatnio 3 sędziów Izby Odwoławczej w składzie Silvia Fernández de Gurmendi,  Howard Morrison oraz Piotr Hofmański  jednogłośnie zdecydowało, że wyrok Lubangi nie zostanie skrócony. 

Przypomnijmy Lubanga został skazany przez Izbę Orzekającą 10 lipca 2012 roku na karę 14 lat pozbawienia wolności za zbrodnie wojenne polegające na werbowaniu dzieci poniżej 15 roku życia i wykorzystywanie ich czynnego udziału w trakcie walk zbrojnych w Demokratycznej Republice Konga na przełomie 2002 i 2003 roku. Wyrok ten został potwierdzony przez Izbę Odwoławczą 1 grudnia 2014 roku. Lubanga przebywa w Hadze od 2006 roku. 

Czy powstanie kolejny sąd hybrydowy, tym razem na Sri Lance?

Kilka dni temu Komisarz Narodów Zjednoczonych ds. Praw Człowieka ogłosił raport w sprawie Sri Lanki, gdzie stwierdził, że w latach 2002-2011 r. dochodziło do licznych zbrodni przeciwko ludzkości i zbrodni wojennych, dokonywanych przez obie strony konfliktu - stronę rządową oraz Tygrysy Wyzwolenia Tamilskiego Ilamu. 

W związku z czym NZ zaapelowały do Sri Lanki, aby utworzyła specjalny sąd, który zająłby się tego typu zbrodniami. Miałby to być sąd hybrydowy, a więc taki, w którym zasiadaliby zarówno sędziowie krajowi, jak i międzynarodowi, także oskarżyciele byliby zarówno krajowi, jak i międzynarodowi, a jurysdykcja materialna obejmowałaby zbrodnie prawa krajowego i międzynarodowego. Władze Sri Lanki rozpoczęły rozmowy z NZ w sprawie utworzenia tego typu sądu, z pewnością jednak kluczową kwestią będzie określenie jurysdykcji czasowej, czy będzie ona obejmowała zbrodnie tylko jednej dekady (tej, której dotyczył raport), czy może okres ok. 30 lat (czyli od czasów utworzenia Tamilskich Tygrysów w latach 70tych do zakończenia konfliktu w 2009 r.) lub jeszcze dłuższy...