Nowe stałe oddziały Stałego Trybunału Arbitrażowego

W 2017 r. zwracaliśmy uwagę na wzrastającą aktywność Stałego Trybunału Arbitrażowego (STA) w  zakresie zawierania porozumień pozwalających prowadzenie arbitrażu, mediacji, koncyliacji, czy tworzenia komisji dochodzeniowych mogą być świadczone poza haską siedzibą Trybunału.

Szczególną kategorię współpracy stanowi tworzenie stałych zagranicznych oddziałów STA. Od 2010 r. jedynym takim miejscem był Mauritius, jednak zaledwie w ciągu miesiąca lista do wydłużyła się o dwie lokalizacje. W październiku b.r. podpisano porozumienie o powołaniu oddziału w Buenos Aires. Teraz zaś Trybunał poinformował o utworzeniu oddziału w Singapurze.

Rozszerzenie obecności STA niewątpliwie uświetni przypadające w tym roku 120-lecie powołania Trybunału.

Wielka Brytania przegrywa głosowanie w Zgromadzeniu Ogólnym ONZ dotyczące archipelagu Czagos

W lutym br. pisaliśmy na Blogu o opinii doradczej MTS w sprawie konsekwencji prawnych oddzielenia archipelagu Czagos od Mauritiusa w 1965 r. Przypomnijmy, że MTS stwierdził, iż w wyniku niezgodnego z prawem odłączenia archipelagu Czagos od Mauritiusa i włączenia go do nowej brytyjskiej kolonii, proces dekolonizacji Mauritiusa nie został zakończony zgodnie z prawem. W konsekwencji, sprawowanie przez Wielką Brytanię administracji nad archipelagiem Czagos jest aktem międzynarodowo bezprawnym, który pociąga za sobą odpowiedzialność międzynarodową Wielkiej Brytanii. Wielka Brytania ma więc obowiązek zaprzestać administrowania archipelagiem najszybciej jak to możliwe, umożliwiając tym samym Mauritiusowi dokończenie dekolonizacji swojego terytorium w sposób zgodny z prawem do samostanowienia.

W zeszłym tygodniu Zgromadzenia Ogólne ONZ uchwaliło rezolucję 73/295 (oficjalny tekst rezolucji nie jeszcze dostępny; projekt o sygn. A/73/L.84/Rev.1 można znaleźć tutaj), która realizuje wnioski Trybunału zawarte w opinii doradczej. Rezolucja potwierdza ustalenia opinii, jak również żąda od Wielkiej Brytanii wycofania administracji kolonialnej z archipelagu Czagos w ciągu 6 miesięcy od uchwalenia rezolucji, tak, aby umożliwić Mauritiusowi dokończenie procesu dekolonizacji. Wzywa także Wielką Brytanię do współpracy z Mauritiusem w kwestii przesiedlenia dawnych mieszkańców archipelagu Czagos z powrotem na wyspy. Rezolucja jest skierowana również do pozostałych państw członkowskich ONZ, aby umożliwiły ukończenie dekolonizacji Mauritiusa jak najszybciej to możliwe. Wymaga też od ONZ, jej agencji wyspecjalizowanych, jak i międzynarodowych, regionalnych i międzyrządowych organizacji uznania archipelagu Czagos za integralną część Mauritiusa.

Opinia doradcza MTS ws. prawnych konsekwencji oddzielenia archipelagu Czagos od Mauritiusa w 1965 r.

W poniedziałek Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości (MTS) wydał opinię doradczą w sprawie konsekwencji prawnych oddzielenia archipelagu Czagos od Mauritiusa w 1965 r. (dokumenty dotyczące sprawy można znaleźć tutaj; opinia doradcza dostępna jest tu). O sprawie pisaliśmy już w 2017 r., kiedy Zgromadzenie Ogólne ONZ (ZO ONZ) zwróciło się do MTS z prośbą o wydanie opinii doradczej, zadając dwa pytania dotyczące procesu dekolonizacji Mauritiusa i konsekwencji prawnych wynikających z kontynuowania przez Wielką Brytanię sprawowania administracji nad archipelagiem Czagos. Opowiadając na pytania Zgromadzenia, MTS wypowiedział się na temat prawa do samostanowienia, norm prawa zwyczajowego, odpowiedzialności Wielkiej Brytanii, znaczenia zgody przy zawieraniu umów międzynarodowych i roli ZO ONZ w procesie dekolonizacji. Argumentację MTS nie sposób jednak uznać za wystarczającą. 

Pierwszy polski wpis na Listę reprezentatywną niematerialnego dziedzictwa kulturowego ludzkości UNESCO

Fot. Renata Markowska. 
Źródło: http://www.mkidn.gov.pl/pages/posts/szopkarstwo-krakowskie-na-liscie-unesco-9075.php

W czwartek, 29 listopada, Międzyrządowy Komitet ds. Ochrony Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO (Komitet), podczas w swojej 13. sesji w Port Louis na Mauritiusie (26 listopada - 1 grudnia), podjął decyzję o wpisie szopkarstwa krakowskiego na Listę reprezentatywną niematerialnego dziedzictwa kulturowego ludzkości (Lista) (zob. tu). To pierwszy polski wpis do tego rejestru prowadzonego przez UNESCO, na mocy postanowień Konwencji UNESCO z 2003 r. w sprawie ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego, w celu wyróżnienia na arenie światowej praktyk i zjawisk z całego świata, które pomagają ukazać różnorodność dziedzictwa niematerialnego i podnieść świadomość na temat jego znaczenia. Wpisów na Listę dokonuje Komitet  podczas corocznych obrad. Szopkarstwo krakowskie to tradycyjne rzemiosło znane od XIX w. oraz praktyki społeczne z nim związane - wiedza i umiejętności przekazywane są z pokolenia na pokolenie przez mieszkańców Krakowa. Nabywanie umiejętności wykonywania szopki krakowskiej odbywa się w oparciu o przekaz rodzinny, obserwację uczestniczącą i relację mistrz - uczeń. Grupę twórców szopek łączy udział w konkursie na najpiękniejszą szopkę krakowską, który odbywa się co roku w grudniu. 

Polska złożyła wniosek nominacyjny w marcu 2017 r. (zob. tu).

Czy Brexit to początek nowej dekolonizacji?

Diego García, największa z wysp archipelagu Czagos

źródło: https://www.ekologia.pl/srodowisko/ochrona-srodowiska/wyspy-czagos-najwiekszy-morski-rezerwat-swiata,12201.html

Koh-i-noor

źródło: https://www.samaa.tv/global/2016/04/indias-flipflop-on-koh-i-noor-diamond

W ostatnich miesiącach coraz częściej mówi się o wpływie Brexitu na stosunki międzynarodowe Wielkiej Brytanii z jej dawnymi koloniami. W czasie kwietniowego szczytu Wspólnoty Narodów (zob. tu) podnoszono, że relacje zarówno handlowe, jak polityczne, z pozostałymi 52 państwami tej organizacji zapewnią Londynowi nowe, wspaniałe perspektywy po rozstaniu z Unią Europejską. Wielu komentatorów uznaje jednak takie rozważania za czyste mrzonki, odwołujące się raczej do wspomnień o Imperium Brytyjskim, niż do realnej polityki. Faktycznie kraje Wspólnoty Narodów są odbiorcami jedynie 9% brytyjskiego eksportu, zaś państwa członkowskie UE aż 43 %. Ponadto, wydaje się, że wielu kwestiach państwa Wspólnoty Narodów mają odmienne, jeśli niesprzeczne z Wielką Brytanią interesy polityczne. Stosunki z Brukselą są często postrzegane jako ważniejsze niż te z Londynem. Warto także podkreślić, że wielu obszarach przeszłość kolonialna stwarza szereg problemów, o czym m.in. świadczy obecnie prowadzone postępowanie przed MTS o wydanie opinii doradczej (zob. tu) w sprawie międzynarodowego statusu wysp Czagos (obecnie terytorium brytyjskie), do których roszczenia zgłasza Mauritius. Inny problem relacji Wielkiej Brytanii z państwami Wspólnoty Narodów dotyczy kolonialnego wyzysku kulturowego, w tym grabieży najcenniejszych zabytków z krajów stanowiących dziś regionalne (Nigeria) lub globalne (Indie) potęgi. Rachunek za wzmocnione relacje z dawnymi koloniami może być zatem wysoki.

Kamerun ratyfikuje Konwencję o przejrzystości w arbitrażu inwestycyjnym

Po przeszło roku od wejścia w życie Konwencji z Mauritiusa o przejrzystości w arbitrażu inwestycyjnym (nasz post tutaj), Kamerun jako 4. państwo - po Mauritiusie, Kanadzie i Szwajcarii - złożyło dokument ratyfikacyjny. Tym samym traktat wejdzie wobec niego w życie w grudniu b.r.

19 państw pozostaje sygnatariuszami Konwencji (ostatnia Boliwia w kwietniu b.r.), a zatem międzynarodowe poparcie dla szeroko chwalonej reformy nadal pozostaje rozczarowujące.