Rosyjsko-ukraiński spór o koszulki piłkarzy podczas Euro 2020

Wszystko zaczęło się 6 czerwca, kiedy Andriy Pavelko, prezes Ukraińskiego Związku Piłki Nożnej, na swoim profilu na Facebooku udostępnił zdjęcia i film promocyjny prezentujące stroje, które podczas Euro 2020 będą nosić ukraińscy zawodnicy. Uwagę zwróciły trzy elementy: mapa Ukrainy wyszyta na przedniej części koszulek zawodników, w której granice został włączony Krym, jak również dwa hasła: “Слава Україні!”(Slava Ukrayini, Sława Ukrainie) oraz “Героям слава!" (Heroyam slava, Chwała Bohaterom). 

Napis "Chwała Bohaterom" w pierwszej
wersji strojów ukraińskich piłkarzy
Źródło: profil FB Andriya Pavelko

UEFA wymierza karę dla Legii za skandal w Dortmundzie

Na początku miesiąca krajowe media zdominowały doniesienia o blamażu Legii Warszawy w meczu powrotu do Ligi Mistrzów z Borussią Dortmund, który przegrała 0:6. Jedyna wiadomość, która zdołała przyćmić krytykę wyniku sportowego, dotyczyła skandalicznego zachowania kibiców.

Pseudokibic Legii używający gaz pieprzowy przeciwko ochronie stadionu.

Największe kontrowersje dotyczyły zarzutów antysemickich przyśpiewek. Jak jednak w pomeczowym komunikacie wyjaśniał klub, kibice nie śpiewali „Jude Jude [Borussia]”, ale „Nutte Nutte [Borussia]” ("K.., k... Borussia").

Suwerenność Kosowa w UEFA

Jak wyraził się Sekretarz Generalny ad interim UEFA Theodore Theodoridis, po "otwartej dyskusji i bardzo demokratycznej procedurze" stowarzyszenie przyjęło uchwałę o przyjęciu w poczet członków 55. stowarzyszenia, Kosowski związek piłki nożnej. Decyzja ze skutkiem natychmiastowym została przyjęta stosunkiem głosów 28 do 24, przy 2 głosach nieważnych (UEFA, Football Federation of Kosovo joins UEFA). W tej sytuacji możliwe stało się nawet przyspieszone dopuszczenie Kosowa do eliminacji do MŚ 2018.

Serbia and Albania have a history of turbulent relations, predominantly in relation to Kosovo.
Źródło: BBC

Wściekłością na decyzję UEFA zareagowała Serbia, która nie uznaje secesji z 1998 roku, ani państwowości Kosowa.

Piłkarski poker w Panamie

Wczoraj wskazywaliśmy na prawnomiędzynarodowe aspekty skandalu z transgranicznym uchylaniem się od opodatkowania, Panama Papers. Obok najważniejszych światowych polityków z usług prania pieniędzy korzystali również czołowi sportowcy m.in. 20 obecnych lub byłych graczy drużyn takich jak FC Barcelona, Manchester United czy Real Madrid (The Star, Panama Papers show how elite soccer players used offshore finance). 

Pozostając jednak przy wątkach interesujących dla czytelników PPM, nikogo nie zaskoczy, że z usług panamskiej kancelarii korzystali także działacze wielokrotnie przez nas opisywanych stowarzyszeń piłkarskich. Doniesienia te są o tyle niefortunne, że przed niespełna miesiącem przybliżyliśmy stanowisko FIFA, która w prowadzonym w USA postępowaniu ws. korupcji m.in. przy wyborze państw-organizatorów piłkarskich Mistrzostw Świata wystąpiła o przyznanie statusu "instytucjonalnej ofiary" procederu. Ten intrygujący ruch, wybranego 3 tygodnie wcześniej, prezesa Gianni Infantino miał odnowić wizerunek organizacji. Niestety, właśnie okazało się, że udział w nieetycznych działaniach miało również ciało powołane do zwalczania takich patologii.

Świąteczne porządki w FIFA i UEFA

Niespełna dwa tygodnie po tym jak Trybunał Arbitrażowy ds. Sportu (CAS) zapowiedział, że środki tymczasowe zastosowane wobec szefów federacji piłkarskich FIFA (Sepp Blatter) i UEFA (Michel Platini) w postaci zawieszenia w pełnieniu funkcji związanych z piłką nożną są ważne, ale termin ich obowiązywanie nie może zostać wydłużony (nasz post tutaj), ostateczną decyzję w postępowaniu przeciwko obu działaczom przyjęła izba orzekająca Komitetu etyki FIFA.

Szef światowej federacji (Blatter) oraz w-ce szef, członek Komitetu Wykonawczego FIFA a przede wszystkim niedoszły następca tego pierwszego (Platini) zostali odsunięci od wszelkich prac związanych z piłką nożną na 8 lat na poziomie krajowym lub międzynarodowym. Ponadto Blattera i Platiniego ukarano grzywnami w wysokości odpowiednio 50 tyś. i 80 tyś. CHF.

CAS utrzymuje w mocy zakaz pełnienia funkcji dla przewodniczącego UEFA

Kilka dni temu w kontekście korupcyjnego skandalu w FIFA wspominaliśmy, że nie tylko Sekretarz Generalny tej organizacji (Sepp Blatter) został zawieszony, ale że Komitet ds. etyki zawiesiła również w pełnieniu wszelkich funkcji związanych z piłką nożną Michel Platiniego, tj. szykowanego na następcę Blattera aktualnego przewodniczącego UEFA.

20 listopada Michel Platini złożył odwołanie do Trybunału Arbitrażowego ds. Sportu (CAS) od decyzji Komitetu apelacyjnego FIFA z 18 listopada o utrzymaniu w mocy październikowego 90 dniowego zakazu pełnienia funkcji, ponieważ mogłoby to kolidować z jego kandydaturą na stanowiska szefa FIFA.

Skandal w FIFA zatacza coraz szersze kręgi

Mimo że dla zapytania FIFA corruption scandal wyszukiwarki internetowe oferują spektrum zagadnień z wielu lat, początek najświeższego skandalu można datować na maj b.r., kiedy to na wniosek amerykańskich organów ścigania w luksusowym hotelu w Zurichu zatrzymano 7 wysokich funkcjonariuszy FIFA. W USA 14 byłym lub pracującym urzędnikom postawiono zaś zarzuty "rażącej, systematycznej i głęboko zakorzenionej korupcji" (BBC, Fifa corruption crisis: Key questions answered). 

Teraz ten sam 5 gwiazdkowy Baur au Lac hotel stanowił scenerię zatrzymania kolejnych oficjeli spośród 16 osób, którym USA stawiają zarzuty "trwałego nadużywania stanowiska celem czerpania korzyści finansowych". Równocześnie rozszerzono listę zarzutów korupcyjnych i łapownictwa wobec wcześniej zatrzymanych (FT, Fifa corruption scandal: US unveils charges against 16). Tym razem Szwajcaria na wniosek USA zatrzymała panów Alfredo Hawita, pochodzącego z Hondurasu przewodniczącego Concacaf (federacji piłkarskiej Ameryki Północnej i Środkowej oraz Karaibów), oraz Juan Angel Napoutę, paragwajskiego przewodniczącego latynoamerykańskiej konfederacji Conmebol. Dochodzenie w sprawie powiązań biznesu i sportu objęło już wszystkie (piłkarskie) kontynenty.

Aneksja Krymu a piłka nożna

W przeciwieństwie do ostatnich postów nt. piłki nożnej sytuujących federacje piłkarskie w niekorzystnym świetle (choćby wczorajszy post) z uznaniem można przyjąć wydanie wobec 3 klubów z Krymu zakazu udziału w rozgrywkach ligi rosyjskiej. UEFA, której regulacje zabraniają zmiany federacji piłkarskiej bez konsultacji, na razie będzie traktować Krym jako "strefę specjalną" (BBC, Crimea clubs banned from playing in Russian league by Uefa). Decyzję podjęto w reakcji na skargę wniesioną do UEFA i FIFA przez federację ukraińską, mimo że formalnie kluby TSK Symferopol, SKCZF Sewastopol i Żemczużyna Jałta rozwiązano, a w ich miejsce powołano nowe, zarejestrowane w Rosji (Sport.pl, UEFA zabroniła klubom z Krymu występów w rosyjskich rozgrywkach). W razie naruszenia zakazu federacja zapowiedziała zastosowanie, bliżej nieokreślonych, sankcji.

Już w sierpniu UEFA podjęła decyzję o nieuznawaniu wyników rozgrywek z udziałem krymskich klubów w lidze rosyjskiej (UEFA, UEFA Emergency Panel decision on Crimean clubs). 

Szczególny kontekst zamieszaniu wobec rosyjskiej piłki nadaje fakt przyznania Rosji organizacji MŚ w roku 2018. To przy promocji właśnie tej imprezy FIFA musiała się tłumaczyć z opublikowania filmu promocyjnego z mapą Rosji, na której Krym oznaczono jaką jedno z terytoriów (The Guardian, Fifa apologises for video showing Crimea as part of Russia). Ani sprawa Krymu, ani wątpliwości dotyczące nieprawidłowości przy wyborze państwa-gospodarza nie stanowią zdaniem FIFA podstawy do ponownego zbadania tej decyzji; Federacja zapowiedziała za to stanowczą walkę z rasizmem w 2018 roku (The Guardian, Fifa anti-racism adviser: black players may boycott World Cup in Russia, Fifa chief says racism will be punished at 2018 World Cup in Russia). Doniosłość tego ostatniego protestu będzie najpewniej porównywalna do protestów dotyczących traktowania osób homoseksualnych przy okazji igrzysk w Soczi (BBC, Sochi 2014: Gay rights protests target Russia's games).

Czarne chmury wokół FIFA, czy przelotne zachmurzenie?

Miesiąc po tym, jak Komisja Europejska podpisała porozumienie o współpracy z europejską UEFĄ dotyczące wspólnej walki z korupcją, ustawianiem meczy, dopingiem, przemocą i rasizmem (Press Release, The European Commission and UEFA sign partnership agreement; Arrangement for Cooperation between the European Commission and the Union of European Football Associations), UE ponownie podejmuje działania na rzecz ukrócenia patologii piłkarskiego świata.

Źródło: Business Insider Australia

Okazją stało się oświadczenie FIFA z końca ubiegłego tygodnia, że po zapoznaniu się z raportem Izby śledczej (w ramach Komitetu etyki FIFA) organizacja pozostaje zadowolona z integralności wyborów gospodarzy piłkarskich Mistrzostw Świata w latach 2018 (Rosja) i 2022 (Katar). Sędzia FIFA ds. etyki Hans-Joachim Eckert publikując własne 42 stronicowe streszczenie dokumentu przyznał wprawdzie, że "zaszły pewne zdarzenia" godzące w wybór organizatorów, zastrzegając jednak, że miały one "bardzo ograniczony zakres" nie podważając prawomocności procedury (Statement of the Chairman of the Adjudicatory Chamber of the FIFA Ethics Committee on the Report on the Inquiry into the 2018/2022 FIFA World Cup Bidding Process, par. 8.2.). FIFA "z radością przyjęła do wiadomości fakt, że zasadniczo doszło do zamknięcia sprawy z przewodniczącym izby odwoławczej" (FIFA, FIFA responds to independent Ethics Committee statement).

CAS w sprawie Legii Warszawa jest nieubłagany..

15 sierpnia do Trybunału Arbitrażowego do spraw Sportu w Lozannie (CAS) wpłynęło odwołanie Legii Warszawa od decyzji UEFA uznającej, że Legia przegrała walkowerem mecz z Celtic Glasgow. Polski klub wniósł także o zastosowanie środka zabezpieczającego w postaci tymczasowego dopuszczenia do IV rundy eliminacji Ligi Mistrzów. Dziś wiemy już, że nic z tego. 

18 sierpnia po południu CAS odrzucił wniosek o zastosowanie środka zabezpieczającego. Rozstrzygnięcie dotyczące odwołania zapadnie w ciągu najbliższych 3 miesięcy, niezależnie jednak od tego czy będzie ono przychylne dla Legii czy też nie, nie zagra ona w Lidze Mistrzów w tym sezonie.