Krótka historia o roszczeniach irackich obywateli w związku z działaniami wojsk koalicyjnych

Oddziaływanie pomiędzy międzynarodowym prawem prywatnym i międzynarodowym prawem publicznym jest zawsze fascynujące. Tak jest i tym razem. Obecnie przed brytyjskie sądy wpływa coraz więcej pozwów związanych z działaniami wojsk Wielkiej Brytanii rozpoczętymi w 2003 r. w Iraku. Czy powództwa Irakijczyków mają szansę powodzenia?

Jaka jest przyszłość arbitrażu?

Mijają dwa lata od opublikowania ostatniej ankiety „International Arbitration survey” przez Uniwersytet Queen Mary w Londynie. Tegoroczne badanie zostało przeprowadzone przy współpracy z kancelarią White&Case i dotyczyło możliwości udoskonalania arbitrażu oraz wprowadzania do niego innowacji. O poprzedniej ankiecie – arbitrażu z perspektywy przedsiębiorców - pisaliśmy tutaj, w tegorocznej brali udział prawnicy – pełnomocnicy stron, akademicy oraz arbitrzy. Przebadano grupę ponad 700 respondentów z całego świata. Co powiedzieli? 

Zgodnie z przeprowadzonym badaniem do 5 najczęściej wybieranych miejsc arbitrażu należą Londyn, Paryż, Hong Kong, Singapur i Genewa. Instytucjami cieszącymi się największą popularnością jest Sąd Arbitrażowy przy Międzynarodowej Izbie Handlowej w Paryżu (ICC), Londyński Międzynarodowy Trybunał Arbitrażowy (LCIA), Międzynarodowe Centrum Arbitrażowe w Hong Kongu (HKIAC), Międzynarodowe Centrum Arbitrażowe w Singapurze (SIAC) oraz Instytut Arbitrażowy przy Izbie Handlowej w Sztokholmie (SCC). W ocenie pytanych o wyborze miejsca decyduje opinia oraz rozpoznawalność instytucji a także efektywność jej funkcjonowania.

Haska Konwencja dot. właściwości sądu w końcu weszła w życie!

Konwencja o umowach dotyczących właściwości sądu (ang. Convention on Choice of Court Agreements) po 10 latach od podpisania weszła w życie 1 października 2015 r. Konwencja została podpisana 30 czerwca 2005 r. w ramach Haskiej Konferencji Prawa Prywatnego Międzynarodowego. 

Czy klauzula arbitrażowa obejmuje spór wynikający z naruszenia zakazu kartelowego?

Pytanie to zostało skierowane w trybie prejducyjalnym do Trybunału Sprawiedliwości UE przez niemiecki sąd (Landgericht Dortmund) w połowie 2013 r. W zeszłym tygodniu pojawiło się rozstrzygnięcie w tej sprawie. W ocenie Trybunału decydujące jest brzmienie klauzuli. 

Spór o cenę gazu: PGNiG v. Gazprom

Sąd Arbitrażowy w Sztokholmie będzie rozstrzygał spór pomiędzy Polskim Górnictwem Naftowym i Gazownictwem SA a spółkami OAO Gazprom i OOO Gazprom Export. Przedmiotem sporu jest zmiana warunków cenowych kontraktu długoterminowego na zakup gazu ziemnego z dnia 25 września 1996 r. PGNiG płaci obecnie za gaz więcej niż inni europejscy odbiorcy. 

Przez ostatnich 6 miesięcy prowadzone były negocjacje celem dostosowania cen gazu do realiów rynku. W ocenie zarządu PGNiG wyniki negocjacji nie są jednak w pełni satysfakcjonujące. Uważa się, że skierowanie sporu na drogę sądową wzmocni pozycję negocjacyjną strony polskiej. Działania podjęte przez PGNiG nie wykluczają zawarcia porozumienia przez strony, które niezależnie od toczącego się postępowania arbitrażowego mogą cały czas prowadzić negocjacje. PGNiG wydał oświadczenie w tej sprawie oświadczenie. Więcej na ten temat można przeczytać tutaj i tutaj.

Prawo konkurencji a arbitraż sportowy?

Jest kolejne rozstrzygnięcie w sporze niemieckiej łyżwiarki szybkiej i wielokrotnej medalistki olimpijskiej Claudii Pechstein oraz Międzynarodowej Unii Łyżwiarskiej (ISU). Wyższy Sąd Krajowy w Monachium dopuścił możliwość dochodzenia przez łyżwiarkę odszkodowania. 

Sprawa zaczęła się w 2009 r. kiedy badanie krwi sportsmenki wykazało stosowanie przez nią dopingu. ISU zawiesił w związku z tym jej udział w konkursach na 2 lata. W odpowiedzi na to Niemka, w oparciu o klauzulę rozstrzygania sporów zawartą w formularzu rejestracyjnym mistrzostw przed Sportowym Sądem Arbitrażowym (CAS) w Lozannie zakwestionowała swoje zawieszenie. Sąd Arbitrażowy nie przyznał jej jednak racji. Próby uchylenia wyroku także zakończyły się niepowodzeniem. 

CESL – co z nim dalej będzie?

Zgodnie z programem prac Komisji Europejskiej na rok 2015 Wspólne europejskie przepisy dotyczące sprzedaży znalazły się na liście wycofanych projektów. Nie oznacza to jednak, że przerwano prace nad tym projektem.

W październiku 2011 r. Komisja Europejska zaprezentowała instrument nazwany „Wspólne europejskie przepisy dotyczące sprzedaży” (Common European Sales Law). Wspólne dla całej Unii przepisy dotyczące sprzedaży miały pomóc zlikwidować pozostające na rynku bariery i zapewnić konsumentom większą możliwość wyboru towarów oraz wyższy poziom ochrony.

Program Komisji na najbliższy rok zakłada wycofanie i poprawę aż 80 propozycji – w tym także projektu rozporządzenia CESL. Jako oficjalną przyczynę podano potrzebę podjęcia dodatkowych prac w części odnoszącej się do jednolitego rynku cyfrowego. Nie wiadomo na czym dokładnie mają polegać zmiany. Należy założyć, że w szczególności będą one polegały na uwzględnieniu propozycji złożonych dotychczas przez Parlament Europejski. Więcej na ten temat można przeczytać także tutaj, tutaj i tutaj.

Konwencja Nowojorska już niedługo także w Palestynie

Jak donosi serwis informacyjny ONZ, Palestyna złożyła na początku tego roku dokument przystąpienia do Konwencji o uznawaniu i wykonywaniu zagranicznych orzeczeń arbitrażowych sporządzonej w Nowym Jorku 10 czerwca 1958 r. Tym samym Konwencja Nowojorska wejdzie w Palestynie w życie 2 kwietnia 2015 r. Palestyna jest 154 państwem – stroną Konwencji. Warto przypomnieć, że w Polsce Konwencja obowiązuje od 1 stycznia 1962 r.

CAS w sprawie Legii Warszawa jest nieubłagany..

15 sierpnia do Trybunału Arbitrażowego do spraw Sportu w Lozannie (CAS) wpłynęło odwołanie Legii Warszawa od decyzji UEFA uznającej, że Legia przegrała walkowerem mecz z Celtic Glasgow. Polski klub wniósł także o zastosowanie środka zabezpieczającego w postaci tymczasowego dopuszczenia do IV rundy eliminacji Ligi Mistrzów. Dziś wiemy już, że nic z tego. 

18 sierpnia po południu CAS odrzucił wniosek o zastosowanie środka zabezpieczającego. Rozstrzygnięcie dotyczące odwołania zapadnie w ciągu najbliższych 3 miesięcy, niezależnie jednak od tego czy będzie ono przychylne dla Legii czy też nie, nie zagra ona w Lidze Mistrzów w tym sezonie.

Soft law a postępowanie arbitrażowe

Jakiś czas temu zachęcaliśmy do wzięcia udziału w ankiecie dotyczącej stosowania tzw. miękkiego prawa w postępowaniach arbitrażowych. Niedawno Fondecyt (National Foundation for Scientific and Technological Development z Chile) opublikował jej wyniki. Respondenci odpowiadali na pytanie czy i jeśli, to jak często stosują Wytyczne IBA dotyczące Przeprowadzania Dowodów, Wytyczne IBA dotyczące Konfliktów Interesów, Wytyczne IBA dotyczące Reprezentacji Stron, Zasady UNIDROIT (zasady Międzynarodowych Umów Handlowych) oraz Lex Mercatoria.

Granica dobrego (prawniczego) smaku a katastrofa lotu Malaysia Airlines 370

8 Marca 2014 r. zaginął samolot Boeing 777-200 ER należący do Malaysia Airlines. Na pokładzie samolotu lecącego z Kuala Lumpur do Pekinu znajdowało się ponad 200 osób – pasażerów oraz załogi. Do teraz nie odnaleziono wraku samolotu ani też nie wiadomo co tak naprawdę się wydarzyło. Część ubezpieczycieli rozpoczęła już wypłacanie odszkodowań.

Jak donosi The New York Times rozpoczęła się właśnie prawnicza walka o potencjalnych klientów – krewnych pasażerów samolotu. Tylko czy tak powinno to wyglądać? Wielu krewnych wciąż nie dopuszcza do siebie myśli, że nikt nie przeżył katastrofy.

Czy polski sąd rozpozna wezwanie do ugody zagranicznych spółek?

Czy przepisy o jurysdykcji krajowej w procesie znajdują zastosowanie w postępowaniu z wniosku o zawezwanie do próby ugodowej? Spółka z siedzibą na Kajmanach złożyła wniosek o zawezwanie do próby ugodowej uczestnika – Spółki z siedzibą na Cyprze. Warszawski Sąd Rejonowy wniosek odrzucił. Sąd Okręgowy rozpoznający zażalenie zwrócił się natomiast do Sądu Najwyższego  o rozstrzygnięcie wspomnianego zagadnienia prawnego – czy przepisy o jurysdykcji krajowej mają więc zastosowanie?

Soft law w postępowaniu arbitrażowym – czy (s)korzystasz?

Czy tzw. miękkie prawo ma w praktyce zastosowanie? Czy podejmując się trudu interpretowania przepisów prawa handlowego zgodnie z ich międzynarodowym charakterem praktycy korzystają z instrumentów takich jak na przykład UNIDROIT Priniciples?

Właśnie rozpoczęły się badania nad tym zagadnieniem. Gorąco zachęcamy do wzięcia udziału w ankiecie przeprowadzanej przez Fondecyt (National Foundation for Scientific and Technological Development, Chile). Czy uniwersalny charakter soft law wykorzystywany jest przy interpretacji intencji stron? Czy argumenty oparte o soft law spotykane są w postępowaniach przed sądami polubownymi?  Czy praktycy chcą z miękkiego prawa korzystać?

Czekamy na wyniki!

UE już niedługo stanie się stroną Haskiej Konwencji o umowach dotyczących właściwości sądów

30 stycznia 2014 r. Komisja Europejska przyjęła projekt Decyzji Rady w sprawie zatwierdzenia Konwencji Haskiej o umowach dotyczących właściwości sądu. Konwencja wprowadza zasady dotyczące jurysdykcji oraz uznawania i wykonywania orzeczeń zagranicznych w sprawach cywilnych i handlowych. Do tej pory Konwencję podpisał i przyjął Meksyk (2007). W 2009 r. została także podpisana przez UE i USA. Jej wejście w życie stanie się więc możliwe dopiero kiedy UE albo USA do niej przystąpią.

Będzie kolejny pozew przeciwko Gazpromowi?

Powraca problem ceny gazu dostarczanego przez Gazprom. Akcjonariusze litewskiego Lieuvous Dujos 30 stycznia 2014 r. podjęli uchwałę o wniesieniu pozwu o obniżkę cen gazu do Instytutu Arbitrażowego przy Izbie Handlowej w Sztokholmie (SCC). Litwa jest w pełni uzależniona od dostaw Gazpromu. Cena gazu dla litewskiego kontrahenta jest najwyższa w całej Unii Europejskiej. Oczekuje się jej obniżenia o 25%.

Prawo konkurencji a arbitraż

Dopiero niedawno do wiadomości publicznej przebiło się hiszpańskie orzeczenie sprzed paru miesięcy dotyczące możliwości rozpatrywania w arbitrażu sporu zaistniałego na gruncie prawa konkurencji. Pomimo lekkiego opóźnienia chyba warto poświęcić mu chwilę. Chociaż na pierwszy rzut oka może się wydawać, że prawo konkurencji ze względu na swoje cele powinno być pozostawione sądom powszechnym i organom państwowym, to jednak co raz więcej pojawia się orzeczeń zezwalających na rozstrzyganie takich sporów przed sądami arbitrażowymi. 

W tym duchu rozstrzygnął także Madrycki Sąd Apelacyjny, uznając, że spór dotyczący nieuczciwej konkurencji, z uwagi na klauzulę arbitrażową zamieszczoną w umowie wiążącej strony, powinien być rozstrzygany przez sąd arbitrażowy a nie powszechny. Rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o definicję zdatności arbitrażowej oraz rozporządzenie Rady (WE) nr 1/2003 i rozporządzenie Komisji (WE) nr 1400/2002. Sąd uznał, że ani hiszpańskie prawo, ani prawo Unii Europejskiej nie wykluczają powództwa dotyczącego nieuczciwej konkurencji w arbitrażu. 

Wciąż jednak budzą pewne wątpliwości odpowiedzi na pytania, jak prawo konkurencji może w praktyce podlegać arbitrażowi oraz jaki ma to wpływ na jego bezwzględnie obowiązujący charakter. Więcej na temat orzeczenia można przeczytać tutaj.

Przy szklaneczce whisky o jurysdykcji

Trybunał Sprawiedliwości UE po raz kolejny wziął pod lupę rozporządzenie Bruksela I. Powodem było pytanie prejudycjalne belgijskiego Sądu dotyczące interpretacji art. 2 oraz art. 5 rozporządzenia. Spór toczący się przed belgijskim sądem dotyczy umowy na sprzedaż wyłączną zawartej pomiędzy dystrybutorem whisky (z siedzibą w Belgii) oraz jej producentem (z siedzibą we Francji). W niniejszej sprawie dystrybutor dochodzi odszkodowania z tytułu rozwiązania umowy bez wypowiedzenia. 

To jak to jest z tą zawisłością sporu, gdy w grę wchodzą międzynarodowe konwencje?

Na zakończenie 2013 r. Trybunał Sprawiedliwości UE kolejny raz podjął temat zawisłości sporu w świetle rozporządzenia Bruksela I oraz konwencji międzynarodowych. Pytanie prejudycjalne dotyczyło interpretacji art. 71 rozporządzenia Bruksela I, zgodnie z którym rozporządzenie nie naruszania regulacji dot. jurysdykcji, uznawania lub wykonywania orzeczeń zawartych w konwencjach międzynarodowych.

Podstawą sporu było powierzenie przez przewoźnika realizacji zlecenia międzynarodowego przewozu podwykonawcy. Niestety przewożony towar został skradziony. W wyniku zawartej ugody, zleceniodawca uzyskał odszkodowanie od ubezpieczyciela przewoźnika, który następnie wystąpił z roszczeniem regresowym do podwykonawcy. Wcześniej jednak prawomocnym wyrokiem stwierdzono, że pomiędzy przewoźnikiem a podwykonawcą nie istnieje prawo w odniesieniu do tych samych okoliczności, a podwykonawca powinien odpowiadać za poniesioną szkodę jedynie do wysokości maksymalnej kwoty przewidzianej w art. 23 Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów - CMR. Czy można tu zatem mówić o zawisłości sprawy?

Arbitraż oczami przedsiębiorców

Koniec roku bywa pretekstem do podsumowań. W tym kontekście bardzo ciekawą podstawę do dyskusji stanowią wyniki ankiety „Corporate Choices in international Arbitration” przeprowadzonej przez PwC oraz School of International Arbitration działającej przy Queen Mary University of London. Celem ankiety była odpowiedź na pytanie czy i w jaki sposób międzynarodowe korporacje korzystają z arbitrażu. Jest to już piąta tego typu publikacja, tym razem skupiająca się głównie na klientach działających w 3 dziedzinach: energetyce, rynku budowlanym oraz rynku usług finansowych. Pytania kierowane były także do przedstawicieli innych branż (publikacja zawiera szczegółowe informacje dotyczące metodologii jej powstania).

ICC ma nowy regulamin Alternatywnych Metod Rozwiązywania Sporów

Od 1 stycznia 2014 r. Międzynarodowe Centrum Alternatywnych Metod Rozwiązywania Sporów (International Centre for ADR) przy Międzynarodowej Izbie Handlowej (ICC) będzie miało po 12 latach nowy regulamin. Regulamin zmienia nazwę z ICC ADR Rules na ICC Rules of Mediation, co wynika ze wzrostu popularności mediacji. Ponad 90% spraw złożonych od 2001 r. rozstrzyganych było właśnie w ten sposób. Zgodnie z danymi podanymi przy okazji publikacji Regulaminu, aż 75% z nich zostało zakończonych ugodą. Regulamin nie wyklucza stosowania przez strony innych metod.

Wprowadzone zmiany mają zmniejszyć koszty oraz przyspieszyć postępowanie. Przede wszystkim zostaje wzmocniona pozycja Centrum między innymi poprzez udzielenie mu uprawnienia do decydowania o języku i miejscu mediacji oraz przez możliwość wyboru mediatora.

Regulamin opublikowano wraz z ICC Mediation Guidance Note - swoistym zbiorem porad dotyczącym sposobu przeprowadzania mediacji. 

 
Regulamin jest dostępny w języku angielskim, oraz innych wersjach językowych, w tym po polsku. Więcej informacji tutaj.