Angielski sąd nie uznaje immunitetu jurysdykcyjnego Ukrainy w postępowaniu o uznanie wyroku arbitrażowego

Orzekający w sprawie PAO Tatneft v Ukraine [2018] EWHC 1797 (Comm) angielski sąd gospodarczy oddalił wniosek Ukrainy o uchylenie stwierdzenia wykonalności wyroku arbitrażowego na korzyść rosyjskiego inwestora PAO Tatneft. W wyroku sądowym (a wcześniej arbitrażowym) podniesiono szereg interesujących kwestii, jednak szczególnie doniosłe mogą być rozważania dotyczące korzystania z immunitetu jurysdykcyjnego.

W postępowaniu odwoławczym od uznania wyroku arbitrażowego Ukraina argumentowała, że zgodnie ze State Immunity Act 1978 (SIA) pozostaje ona beneficjentem immunitetu jurysdykcyjnego. Zdaniem sądu Ukraina wprawdzie nie zrzekła się prawa do korzystania  z immunitetu, mimo nie powołania się na swoje prawa w postępowaniu arbitrażowym. Zarazem jednak wyrażając zgodę na oddanie sporów na podstawie BITu Rosja-Ukraina do arbitrażu utraciła prawo do powołania się na immunitet jurysdykcyjny w postępowaniach sądowych związanych ze sporami arbitrażowymi na tej podstawie.

Komisja Europejska zakazuje Hiszpanii wykonania wyroku wewnątrzunijnego arbitrażu inwestycyjnego

Niedawno na łamach PPM wspominaliśmy o wzbierającej fali postępowań arbitrażowych przeciwko Polsce w związku z wygaszeniem przez rząd systemu zachęt inwestycyjnych i niekorzystnymi dla inwestorów zmianami regulacyjnymi. W tym kontekście warto zatem zwrócić uwagę na rezultat postępowania Komisji Europejskiej ws. pomocy publicznej dla inwestorów w sektorze energetyki wiatrowej w Hiszpanii. 

Mimo że w trzecim jak dotąd rozstrzygniętym sporze arbitrażowych inwestor zdołał przekonać trybunał, że wycofanie zachęt naruszyło jego prawa na podstawie BITu i uzyskać korzystny wyrok arbitrażowy, Komisja uznała, że wykonanie wyroku naruszy unijne prawo konkurencji. Jesteśmy zatem świadkami swoistej powtórki schematu wydarzeń znanego ze sprawy braci Micula (zob. posty tu i tu).

Arbitraż inwestycyjny jako instrument ochrony środowiska przed państwem goszczącym

Przedmiotem większości kontrowersji wokół arbitrażu inwestycyjnego są spory wszczynane przez inwestorów, którzy korzystają z tego instrumentu dla ochrony własnych interesów uszczuplonych w wyniku interwencji państwa w ramach realizacji polityk publicznych. Rodzi to wówczas kontrowersje co do odpowiedniego równoważenia partykularnego i zbiorowego interesu prawnego. W tym kontekście warto zwrócić uwagę na dość szczególne postępowanie, w którym inwestor zagraniczny dowodził, że państwo goszczące nie wywiązało się ze swoich zobowiązań w zakresie ochrony środowiska naturalnego.

Las namorzynowy. Źródło: kolumber.pl.

Wykonanie wyroku ICSID bezprawne w świetle prawa konkurencji UE?

11 grudnia 2013 r., mocą wyroku arbitrażowego ICSID w sprawie Micula p. Rumanii (ICSID Case No. ARB/05/20) ta ostatnia została zobowiązana do zapłaty 82 mln odszkodowania oraz odsetek na rzecz piątki szwedzkich inwestorów, którzy zarzucili państwu goszczącemu naruszenie zasady równego i słusznego traktowania. Zdaniem trybunału działaniem, które naruszyło rumuńsko-szwedzki BIT było uchylenie systemu zachęt inwestycyjnych ustanowionych w 1998 roku. Do derogacji odnośnego rozporządzenia doszło w toku negocjacji akcesyjnych Rumunii do UE, jako że zostało ono uznane za sprzeczne z unijnymi zasadami udzielania pomocy publicznej.

We wszczętym na tym tle postępowaniu arbitrażowym udział wzięła Komisja Europejska jako amicus curiae, dowodząc że ewentualna zapłata odszkodowania przez Rumunię byłaby równoznaczna z przywróceniem bezprawnego reżimu pomocy publicznej.