Specjalny Trybunał dla Libanu zbankrutuje?

Jak to możliwe? 51% budżetu Trybunału pochodzi z dobrowolnych wpłat państw, a za pokrycie pozostałych 49% odpowiedzialny jest rząd Libanu. Przez pandemię jednak zarówno wpłaty od państw są dużo niższe, jak i sam Liban nie jest w stanie zadośćuczynić swoim zobowiązaniom. Wiosną 2021 r. Bank Światowy ogłosił, że kryzys finansowy i gospodarczy, który nastał w tym państwie jest wśród 10 (a być może nawet 3) najgorszych kryzysów, jakie miały miejsce na świecie od połowy XIX w. Ponadto Liban pogrąża się także w kryzysie politycznym.

Liban ustanawia moratorium na obsługę długu publicznego

Borykający się kryzysem gospodarczym i politycznym Liban ustanowił moratorium na spłatę zobowiązań finansowych w wysokości 1,2 mld USD. Termin zapadalności libańskich euroobligacji upłynął z początkiem tygodnia. Jednocześnie zapowiedziano podjęcie negocjacji z wierzycielami w przedmiocie restrukturyzacji długu. 

Powagę sytuacji państwa, z jednym z najwyższych współczynników długu publicznego na świecie, dobitnie ilustruje konieczność wydawania połowy przychodów rządów na spłatę samych odsetek od zobowiązań  (FT, Lebanon to default on $1.2bn debt). Decyzja o ogłoszeniu pierwszej w historii państwa upadłości była od długiego czasu przedmiotem zaciekłych sporów wewnątrz rządu. 

Z perspektywy prawnomiędzynarodowej, w tym Polski będącej stroną korzystnej dla rodzimych przedsiębiorców umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, warto śledzić rozwój sytuacji. Dość przypomnieć że niespełna miesiąc temu trybunał arbitrażowy ICSID uznał swoją jurysdykcję w sporze wszczętym przez 956 greckich obligatariuszy i właścicieli depozytów bankowych, którzy ponieśli straty w zw. z restrukturyzacją cypryjskiego długu publicznego w 2013 r.

Tajemnicza rezygnacja premiera Libanu czyli kolejny kryzys na Bliskim Wschodzie

Po kryzysie w Katarze, Arabia Saudyjska zamieszana jest w kolejny kryzys na Bliskim Wschodzie. Wszystko za sprawą tajemniczej rezygnacji premiera Libanu Saad al-Haririego, do której al-Hariri miał zostać podobno zmuszony w czasie jego wizyty w Arabii Saudyjskiej. Lider Hezbollahu, politycznego oponenta premiera al-Haririego, ogłosił nawet wczoraj wieczorem, że zatrzymanie libańskiego premiera w Rijadzie jest deklaracją wojny Arabii Saudyjskiej przeciwko Libanowi.

Saad al-Hariri ogłosił swoją rezygnację w sobotę 4 listopada, podczas podróży do Arabii Saudyjskiej w wystąpieniu telewizyjnym nadawanym z Rijadu. W czasie przemówienia, wskazał, że przyczyną jego rezygnacji jest postawa Iranu, który ingeruje w sprawy wewnętrzne arabskich państw w regionie i wspiera Hezbollah, który z kolei rośnie w siłę w Libanie. Premier al-Hariri mówił również o tym, że obawia się prób zamachu na swoje życie (jego ojciec Rafik Hariri, który również był premierem Libanu, zginął w zamachu bombowym w 2005 r.).

Iran prosi o dobre usługi SG ONZ w sporze z USA

Przy okazji waszyngtońskiego szczytu atomowego zwracaliśmy uwagę na napięcia utrzymujące się w relacjach USA z Iranem, mimo wypracowania Wspólnego Wszechstronnego Planu Działania, który miał zakończyć międzynarodową izolację Teheranu. 

Najnowszym punktem zapalnym w relacjach dwustronnych stał się ubiegłotygodniowy wyrok amerykańskiego Sądu Najwyższego Bank Markazi, aka The Central Bank of Iran, Petitioner v. Deborah Peterson, et al. dotyczący m.in. prawnej odpowiedzialności państwa za zamach terrorystyczny przeprowadzony w 1983 roku w Bejrucie. Stało się to okazją do interpretacji, ustanowionego w 1996 r. precedensowego w skali świata wyjątku od immunitetu państw w postępowaniach odszkodowawczych dot. aktów terrorystycznych.

Skutek horyzontalny Karty praw podstawowych jako przeszkoda korzystania z immunitetu jurysdykcyjnego

W sprawie Benkharbouche & Anor angielski Coutr of Appeals orzekł, że ambasady Sudanu i Libanu nie korzystają z immunitetu jurysdykcyjnego w sprawach pracowniczych wszczętych przez pracowników niskiego szczebla. Powództwo w sprawie częściowo miało podstawę w prawie krajowym (Human Rights Act, HRA, mocą którego EKPCz implementowano w angielskim porządku prawnym), a częściowo w prawie UE, mimo że państwa pozwane nie są nim bezpośrednio związane.