BG Group v. Argentina, precedensowy spór inwestycyjny przed Sądem Najwyższym USA

5 grudnia przed amerykańskim Sądem Najwyższym odbyła się rozprawa w sporze BG Group v. Argentina (U.S. Supreme Court, No. 12-138). Było to pierwszy przypadek przedłożenia temu sądowi do rozstrzygnięcia zagadnień wynikłych w związku z arbitrażem inwestycyjnego (ASIL). Do końca czerwca sędziowie powinni orzec, czy zgodnie z wnioskiem Argentyny sprawa powinna zostać przekazana do rozstrzygnięcia sądowi argentyńskiemu, czy też tak jak dowodził pełnomocnik BG Group trybunał arbitrażowy posiadał competence de la competence, tj. możliwość decydowania o własnych kompetencjach do rozstrzygnięcia sporu, zatem sąd okręgowy niesłusznie uchylił wyrok (SCOTUS Blog).

W charakterze amicus curiae w sprawie wystąpił rząd Stanów Zjednoczonych popierający stanowisko argentyńskie. USA są bowiem stroną dwóch traktatów zawierających rozwiązanie podobne do opisywanego poniżej. Pełnomocnik rządu dowodził, że ostateczna decyzja w sprawie zarzutów dotyczących zgody państwa na wszczęcie przez inwestora postępowania arbitrażowego (consent-based objection) należy do sądu. Sędzia Elena Kagan odparła jedna jednak, że "nie wie co to jest consent-based objection", natomiast sędzia Stephen G. Breyer porównał powyższą koncepcję do Ateny, "która w pełni dojrzała wyskoczyła z czyjegoś głowy, bez okrycia jakiekolwiek znanej mi regulacji" (zob. stenogram z rozprawy).

Przełom w Rundzie Negocjacyjnej z Doha!

Mimo obaw, że również IX Konferencja Ministerialna WTO zakończy się porażką (zobacz nasz post tutaj), po 4 dniowym maratonie negocjacyjnym i całonocnych naradach, 159 ministrów zgromadzonych na Bali przyjęło pierwsze od 12 lat porozumienie, "Pakiet z Bali" (WTO, Days 3, 4 and 5: Round-the-clock consultations produce ‘Bali Package’).

Pakiet składa się z wybranych kwestii objętych zakresem przedmiotowym Rundy Negocjacyjnej z Doha. Przede wszystkim:

Zakończenie negocjacji FTA pomiędzy Republiką Korei a Australią

5 grudnia Korea i Australia ogłosiły zakończenie negocjacji w sprawie stworzenia strefy wolnego handlu. Oczywiście porozumienie musi jeszcze zostać zatwierdzone przez rządy obu państw. W ramach FTA zniesione zostaną cła na towary przemysłowe i rolne. Porozumienie obejmuje także liberalizację przepływu usług oraz inwestycji (więcej o zawartości porozumienia).

Australia podkreśla, że chociaż niewątpliwie większa będzie konkurencja ze strony koreańskiego sektora motoryzacyjnego i przemysłu lekkiego, wiele zyska australijskie rolnictwo. W ciągu 15 lat całkowicie zniesione zostaną cła na wołowinę pochodzącą z Australii. Co ciekawe, jedynym produktem wyłączonym z liberalizacji jest ryż. Kontrowersje budzą zawarte w porozumieniu przepisy dotyczące rozwiązywania sporów z inwestorami, mimo iż Australijski rząd zapewnia, że standardy dotyczące ochrony środowiska, zdrowia i praw pracowniczych nie są zagrożone. 

Korea w ostatnich latach jest bardzo aktywna w zakresie zawierania regionalnych porozumień handlowych. Ma już funkcjonujące strefy wolnego handlu z Unią Europejską i Stanami Zjednoczonymi oraz Indiami (w ramach bloku Asia-Pacific Trade Agreement) oraz w ramach ASEAN. Zgłosiła także zainteresowanie dołączeniem do negocjacji TPP, w których już uczestniczy Australia. Otwarte są negocjacje z wieloma innymi partnerami, między innymi z Japonią i Kanadą, chociaż postępy akurat tych negocjacji są ograniczone.

EKG ONZ tworzy system klasyfikacji i oceny źródeł energii i minerałów

EKG ONZ zapewniło pełną wykonalność United Nations Framework Classification for Fossil Energy and Mineral Reserves and Resources - ramowej klasyfikacji złóż źródeł energii i zasobów mineralnych. 

Jest to pierwsza tak kompleksowa klasyfikacja, chociaż prace na forum EKG ONZ trwają już o 1997 r., gdy po raz pierwszy opublikowano ramową klasyfikację, obejmująca jednak wówczas jedynie paliwa stałe i towary mineralne. 

Prace nad stworzeniem nowej, poprawionej, obejmującej wszystkie kopaliny oraz prostej w użyciu wersji trwały kilka lat. Pierwszy projekt ramowej klasyfikacji został bowiem przedstawiony już w 2009 r. Dopiero od 22 listopada br., kiedy to na forum Komitetu ds zrównoważonej energii EKG ONZ wreszcie przyjęto wszystkie niezbędne decyzje, klasyfikacja może być stosowana. EKG ONZ rekomendowała powszechne stosowanie standardów z klasyfikacji do opisu złóż kopalin (wszystkie informacje i materiały dostępne są tu)

Dzięki klasyfikacji ma zostać stworzona baza danych dotyczących złóż minerałów i paliw kopalnych. Ma ona obejmować, podane w zestandaryzowanej formie, informacje dotyczące danego złoża, z uwzględnieniem jego gospodarczego potencjału, stopnia wykorzystania oraz stopnia geologicznego zbadania złoża. Ma to pozwolić na lepsze wykorzystanie dostępnych zasobów.

Relacje między sędziami a adwokatami

15 listopada Rada Konsultacyjna Sędziów Europejskich (CCJE) działająca przy Radzie Europy przyjęła Opinię nr (2013) 16 w sprawie relacji między sędziami a adwokatami (Avis N° 16 sur les relations entre les juges et les avocats). Opinia, przyjęta na podstawie kwestionariusza dotyczącego możliwości poprawy relacji między oboma grupami oraz podniesienia jakości i efektywności postępowań sądowych, zawiera 8 rekomendacji w zakresie dobrej administracji wymiaru sprawiedliwości

CCJE w szczególności zaleciła:

• w zakresie wyznaczonym normami prawnymi i zasadami etycznymi bliższy dialog (ewentualnie wspólne szkolenia) między sędziami i adwokatami, jak również międzynarodową wymianę doświadczeń celem wypracowania kodeksu dobrych praktyk,
• stworzenie środków komunikacji elektronicznej między sędziami a adwokatami we wszelkich stadiach postępowania,
• pełniejsze zrozumienie i akceptację funkcji obu grup w popieraniu ugodowego rozstrzygania sporów i rozwoju alternatywnych metod rozstrzygania sporów.

Informacje na temat przedmiotowych prac, prowadzonych od roku 2010 przez dziewięcioosobową grupę roboczą, dostępne są tutaj.

Powołanie kolegiów nadzorczych nad międzynarodowymi agencjami ratingowymi

Zgodnie z rekomendacjami Międzynarodowej Organizacji Komisji Papierów Wartościowych (IOSCO), sformułowanymi w lipcu b.r. w Raporcie Supervisory Colleges for Credit Rating Agencies, wzywającymi do powołania kolegiów nadzorczych na działalnością aktywnych międzynarodowo agencji ratingowych (CRAs), w minionym miesiącu w Nowym Jorku odbyło się inauguracyjne posiedzenia takiej instytucji (tak: IE).

Pracom kolegium nadzorczego właściwego dla Standard & Poor’s oraz Moody’s przewodniczy amerykańska SEC. Kolegium ds. Fitch kieruje ESMA.

Zgodnie z oświadczeniem prasowym IOSCO kolegia mają stanowić mechanizm dla zapewnienia przepływu informacji i dyskusji nt.:

• przestrzegania przez CRA lokalnych i regionalnych regulacji,
• respektowania Kodeksu (IOSCO) dobrych praktyk dla CRA,
• przyjęcia metodologii i modeli ratingowych, wewnętrznych systemów kontroli, procedur rozwiązywania problemu konfliktu interesów oraz zarządzania informacjami niemającymi charakteru publicznego w sposób sprzyjający lepszemu rozumieniu zagrożeń stwarzanych przez lub z którymi mają do czynienia międzynarodowo aktywne CRA , a także w zakresie sposobów mierzenia się z takimi problemami przez kompetentnych nadzorców.

Chorwacja konstytucyjnie wyklucza małżeństwa homoseksualne

W ostatnich miesiącach mieliśmy okazję pisać o kolejnych jurysdykcjach liberalizujących przepisy w zakresie zawierania związków małżeńskich lub adopcji przez pary homoseksualne m.in. we Francji, Anglii i Walii, Nowej Zelandii czy amerykańskich stanach Kalifornia i Nowy Jork (posty tutaj). Mimo że rozszerzenie definicji małżeństwa zyskuje coraz szersze poparcie, do powszechnego konsensusu w tej sprawie jeszcze daleko, o czym świadczy przyjęcie poprawki do chorwackiej Konstytucji, mocą której małżeństwo zdefiniowano jako związek między kobietą a mężczyzną. Nowelizację poparło przeszło 65% uczestników referendum (EU Observer, Newest EU state bans gay marriage). Centrolewicowy rząd Chorwacji bezskutecznie usiłował zapobiec przeprowadzeniu referendum na drodze prawnej (France24, La Croatie dit non par référendum au mariage homosexuel).

Republika Środkowej Afryki - groźba ludobójstwa

Michel Djotodia - obecny prezydent Republiki Środkowej Afryki, ten sam, który dokonał zamachu w marcu (24) 2013 r. przeciwko ówczesnemu prezydentowi Francois Bozize - zaprzeczył jakoby jego państwo stało na krawędzi wojny domowej, w której z wysokim prawdopodobieństwem może dojść do ludobójstwa (zobacz tutaj czy tutaj).

O niebezpieczeństwie dopuszczenia się ludobójstwa na tle religijnym (chodzi o istniejące napięcia między chrześcijanami a rebeliantami Seleka, którym przewodził Djotodia) mówiła już Kristalina Georgieva - członek komisji europejskiej, odpowiedzialna za kwestie humanitarne oraz Francois Hollande - prezydent Francji, a także Eugene Richard Gasana -  ambasador Rwandy przy Narodach Zjednoczonych, który podkreślał, że sytuacja w CAR przypomina mu sytuację Rwandy z 1994 r. (zobacz tutaj, a także tutaj). CRA już od kilku lat wysoko plasuje się wśród państw, w których prawdopodobieństwo poważnych masowych naruszeń praw człowieka, w tym ludobójstwa jest oceniane jako znaczne (zobacz tutaj).

Francja już szykuje się do rozmieszczenia swoich sił zbrojnych, czeka jedynie na rezolucję RB w tej sprawie - rozważana jest opcja przekształcenia istniejącej w tamtym regionie operacji Unii Afrykańskiej MISCA (African-led International Support Mission in CAR) w operację Narodów Zjednoczonych, zapewne jednak nie pokojową, biorąc pod uwagę postawę obecnego prezydenta, który najwidoczniej niechętnie patrzy na zaangażowanie społeczności międzynarodowej w przywrócenie porządku w jego kraju, lecz o charakterze wymuszającym pokój.

Ochrona BIZ i rozstrzyganie sporów inwestycyjnych w polityce UE

W związku z objęciem na mocy Traktatu z Lizbony ochrony Bezpośrednich Inwestycji Zagranicznych (BIZ) zakresem Wspólnej polityki handlowej (szerzej na ten temat Polski Przegląd Dyplomatyczny), w kwietniu 2011 r. Parlament Europejski uchwalił Rezolucję w sprawie przyszłej europejskiej polityki inwestycji międzynarodowych, nawołując do wykorzystania tej okazji do przyjęcia ambitnej polityki ochrony BIZ i rozstrzygania sporów inwestycyjnych.

Realizując między innymi postulaty zawarte w tamtej Rezolucji, Komisja Europejska opublikowała Factsheet z opisem dwóch osi wdrażanych aktualnie zmian w sposobie realizacji przedmiotowych kompetencji. 

IX Konferencja Ministerialna WTO już wkrótce

W dniach od 3 do 6 grudnia 2013 r. na Bali (Indonezja) odbędzie się IX Konferencja Ministerialna Światowej Organizacji Handlu (WTO). Po raz pierwszy od długiego czasu pojawia się szansa na zawarcie jakichkolwiek porozumień w ramach trwającej już 12 lat Rundy Negocjacyjnej z Doha. Oczekiwania choć skromne mogą okazać się jednak zbyt ambitne. 

Runda z Doha to ostatnia z rund negocjacyjnych dotyczących liberalizacji handlu międzynarodowego, prowadzona tym razem w ramach WTO. Początkowo miała się zakończyć już w 2005 r., jednak państwa do dnia dzisiejszego nie były w stanie osiągnąć porozumienia. Wynika to ze zbyt ambitnego mandatu rudny, a także z braku zgody państw rozwiniętych i rozwijających się w odniesieniu do zakresu liberalizacji handlu usługami, ułatwień w dostępie do rynków krajowych dla importowanych produktów rolnych i przemysłowych, wielkości ograniczeń w subsydiowaniu produkcji rolnej, oraz zakresu wzmocnienia zobowiązań międzynarodowych dotyczących ochrony praw własności intelektualnej. Ze względu na brak postępu w negocjacjach, ostatecznie postanowiono wyodrębnić te kwestie które budziły najmniejsze kontrowersje. Próby te (tzw. LCD plus package czy też Doha Lite) zakończyły się jednak niepowodzeniem. Spotkanie w Bali będzie kolejną szansą na zawarcie właśnie takich ograniczonych porozumień.