Etiopia zestrzeliła kenijski samolot z pomocą humanitarną

W zeszłym tygodniu media informowały o rozbiciu się w Somalii kenijskiego samolotu African Express Airways, wiozącego dla Somalijczyków pomoc humanitarną w związku z walką z koronawirusem. Okazuje się jednak, że katastrofa samolotu nie była wypadkiem spowodowanym wadą maszyny lub błędem pilota, bowiem Etiopia przyznała się do przypadkowego zestrzelenia samolotu. 

Rada Bezpieczeństwa znosi sankcje wober Erytrei i przedłuża sankcje wobec Somalii

Mocą jednomyślnie uchwalonej Rezolucji 2444 (2018) Rada Bezpieczeństwa ONZ zniosła ciążące na Erytrei sankcje embarga na broń, ograniczeń podróżnych, zamrożenia aktywów oraz sankcje inteligentne. Stanowiło to wyraz uznania wobec podpisanego w lipcu b.r. pokoju między Erytreą i Etiopią, który jak się wydaje zakończył ciągnący się od dwóch dekad konflikt między oboma państwami, a także przyczynił się do poprawy stosunków z kolejnym sąsiadem - Dżibuti, a w rezultacie do stabilizacji sytuacji w Rogu Afryki.

Jednocześnie Erytreę i Dżibuti wezwano do wzmożonych wysiłków na rzecz pokojowego rozstrzygnięcia sporu granicznego z 2008 roku. Utrzymano zaś sankcje wobec Somalii (odpowiednio ograniczając zakres mandatu grupy monitorującej stosowanie sankcji).

Abdulqawi Ahmed Yusuf nowym prezesem MTS, Hisashi Owada składa rezygnację ze stanowiska sędziego

Dnia 6 lutego br. rozpoczęła się kadencja pięciu sędziów MTS wybranych w wyjątkowych wyborach (przegrana sędziego Christophera Greenwooda z Wielkiej Brytanii i w konsekwencji brak sędziego z państwa będącego członkiem stałym Rady Bezpieczeństwa), jakie odbyły się w listopadzie ubiegłego roku. W tym samym dniu odbyły się wybory nowych władz Trybunału.

Prezesem został Abdulqawi Ahmed Yusuf z Somalii. Wybrany na stanowisko sędziego w 2009 r. W trakcie ostatnich trzech lat pełnił funkcję wiceprezesa. W wspomnianych wyborach listopadowych został ponownie wybrany na stanowisko sędziego. Bezpośrednio przed wyborem na sędziego MTS Yusuf pełnił stanowisko kierownicze w UNESCO. Oficjalny biogram dostępny jest na stronie internetowej MTS.

Kryzys dyplomatyczny na Półwyspie Arabskim

Na początku czerwca informowaliśmy o eskalacji konfliktu dyplomatycznego między Katarem (popierającym Iran), a sąsiednimi państwami oskarżającymi Katar o sprzyjanie terroryzmowi.

     Katar.     Państwa które zerwały stosunki dyplomatyczne z Katarem     Państwa które obniżyły rangę stosunków dyplomatycznych z Katarem     Nieuznawany rząd Libii (w Tobruku) który również oświadczył o zerwaniu stosunków dyplomatycznych2017 Qatar diplomatic crisis. Stan na lipiec 2017.

W przeciągu kilku dni stosunki dyplomatyczne z Katarem zerwały Arabia Saudyjska, Bahrajn, Egipt, Jemen, Malediwy, Mauretania, Zjednoczone Emiraty Arabski (Al Arabiya, Djibouti reduces diplomatic status with Qatar; Senegal recalls Doha envoy), a następnie wschodni rząd Libii, Senegal i Komory (The New Arab, Iraq premier 'refuses' Saudi-Emirati pressure to join anti-Qatar bloc, chooses to remain neutral). Z kolei Czad, Dżibuti, Jordania i Niger obniżyły rangę stosunków dyplomatycznych. Na tym front anty-katarski jednak nie poprzestał.

Kenijski SN podważa konstytucyjność zamknięcia obozu dla uchodźców w Dadaab

9 lutego Sąd Najwyższy Kenii uchylił decyzję rządu ws. zamknięcia obozu dla uchodźców w Dadaab, tj. największego takiego obozu na świecie. 

W funkcjonującym od 1991 r. obozie przebywa ok. 256 000 uchodźców, przede wszystkim z Somalii, którzy uciekli przed wojną domową, radykałami muzułmańskimi oraz suszą. Zamknięcie obozu w ubiegłym roku zapowiedział rząd w Nairobi, utrzymując m.in. innymi że to właśnie na jego terenie zaplanowano zamachy somalijskich terrorystów z lat 2013 (Nairobi) i 2015 (Uniwersytet Garissa).

Źródło: UN News.

Rada Bezpieczeństwa NZ znowu o piratach

Pomimo trwającej od kilku już lat "wojny" z piractwem u wybrzeży Somalii i znacznego zmniejszenia się skali ataków w regionie piractwo nadal stanowi poważne zagrożenie na żeglugi. Poprzedzając obrady Rady Bezpieczeństwa NZ dotyczące problemu piractwa u wybrzeży Somalii Niemieckie Stowarzyszenie Armatorów (VDR) nawiązało do ubiegłotygodniowego nieudanego ataku piratów na niemiecki statek handlowy 300 mil morskich od wybrzeży Somalii. Ralf Nagel z VDR stwierdził, że piractwo w Rogu Afryki pozostaje bezpośrednim zagrożeniem dla życia i zdrowia marynarzy i pokojowego handlu morskiego. Międzynarodowa Izba Handlowa podała, że przez 9 miesięcy 2016 roku w wyniku ataków pirackich 110 członków załóg było przetrzymywanych jako zakładnicy, a 49 załóg było uprowadzonych dla okupu (więcej informacji tutaj).

W nawiązaniu do powtarzających się incydentów Rada Bezpieczeństwa Narodów Zjednoczonych przyjęła 10.11.2016 roku rezolucję 2316 odnawiającą mandat dla sił międzynarodowych do walki z piractwem u wybrzeży Somalii (Renewing Authorization for International Naval Forces to Combat Piracy off Somali Coast). W działaniach podejmowanych na podstawie mandatu NZ w ramach walki z piratami u wybrzeży Somalii zaangażowane są misje okrętów wojennych różnych państw. Działania te doprowadziły do znacznego spadku ataków od 2011 roku. Rada Bezpieczeństwa w Rezolucji odniosła się także do przypadków nielegalnych połowów (unreported, unregulated fishing) w obszarze wyłącznej strefy ekonomicznej Somalii. Członkowie RB dostrzegają związek pomiędzy nielegalnymi połowami pozbawiającymi Somalię części dochodów z rybołówstwa, a problemami gospodarczymi i społecznymi leżącymi u podstaw problemu piractwa. więcej informacji tutaj.

Pierwszy ambasador USA w Somalii od 1991 r.

W dniu wczorajszym Prezydent Obama dokonał "historycznej nominacji" Katherine S. Dhanani na ambasadora w Somalii. Tym samym wznowiono relacje dwustronne, które swój punkt kryzysowy osiągnęły 2 lata po odwołaniu poprzedniego ambasadora, t.j. podczas wydarzeń w Mogadiszu w 1993 r. przedstawionych w filmie R. Scotta, Helikopter w ogniu (ze zdjęciami Sławomira Idziaka). Pani ambasador będzie jednak kierować misją dyplomatyczną z Kenii (U.S. Department of State, White House Nomination of United States Ambassador to Somalia; Le Monde, Les Etats-Unis nomment leur premier ambassadeur en Somalie depuis 1991 ). Ambasador Dhanani ma wieloletnie doświadczenie w relacjach dyplomatycznych z Afryką (Aljazeera, US nominates first ambassador to Somalia since 1991).

Plan "pogłębienia relacji" z Mogadiszem Waszyngton ogłosił już w czerwcu ubiegłego roku, aczkolwiek podobnie jak wczoraj podkreślając, że przed Somalią jeszcze sporo pracy zanim stanie się pokojowym państwem. Od upadku Prezydenta Siad Barré w 1991 roku kraj targany jest konfliktami wewnętrznymi. Względny porządek przywrócono w 2012 roku, a nowy rząd Stany Zjednoczone uznały roku później.

Somalijscy piraci pod ochroną EKPCz

Czy porywając w 2008 r. francuski statek wycieczkowy i jacht, somalijscy piraci wiedzieli, że za jakiś czas weźmie ich w obronę ETPCz – można powątpiewać. Jedno jest pewne, w ostatnim roku ETPCz wydaje coraz więcej orzeczeń, w których wyraźnie przypomina państwom o obowiązku stosowania Konwencji we wszystkich rodzajach sytuacji z udziałem służb wojskowych – czy to poza granicami, czy w sytuacjach granicznych. Ostatnim przykładem są wyroki w sprawach Ali Samatar i inni p. Francji oraz Hassan i inni p. Francji. 

Obie sprawy dotyczyły łącznie 9 obywateli somalijskich, którzy w 2008 r. porywali pływające u wybrzeży Somalii pod banderą francuską statki, byli następnie pojmani przez armię francuską, przetransportowani do Francji, gdzie zostali oficjalnie zatrzymani i sądzeni za piractwo.

Rada Bezpieczeństwa NZ zezwala na kontrole statków u wybrzeży Somalii

Rada Bezpieczeństwa NZ w swojej rezolucji z dnia 24.10.2014 autoryzuje kontrole statków podejrzewanych o transport broni oraz węgla drzewnego. Rezolucja przyjęta została z poparciem 13 członków RB, przy dwóch głosach (Rosja i Jordania) wstrzymujących się. Rezolucja ma na celu odcięcie piratów somalijskich od dostępu do uzbrojenia, a także ograniczenie im możliwości nielegalnego eksportu węgla drzewnego. Zdaniem grupy monitorującej sytuację w Somalii i Erytreii, w ciągu ostatniego roku, tylko z dwóch, kontrolowanych przez al Shabaab (grupa powiązana z Al Kaidą) portów Kismayu i Barawe wypłynęło około 161 statków z ładunkiem węgla drzewnego. Embargo na wywóz węgla drzewnego zostały nałożone przez ONZ w 2009 roku. Somalia jest także objęta od 1992 roku embargiem na broń. Więcej informacji tutaj.

Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości zajmie się sprawą delimitacji wód terytorialnych Somalii i Kenii

28 września 2014 roku Somalia złożyła skargę na Kenię dotyczącą delimitacji wód Oceanu Indyjskiego. Somalia zwróciła się do MTS powołując się na art. 36 Statutu MTS oraz na deklaracje uznające jurysdykcję MTS złożone przez Somalię i Kenię odpowiednio w 1964 i 1965 roku, w związku z brakiem możliwości osiągnięcia przez Somalię i Kenię porozumienia na drodze negocjacji dyplomatycznych. Spór dotyczy sposobu rozgraniczenia wód terytorialnych, wyłącznej strefy ekonomicznej oraz szelfu kontynentalnego. Stanowisko Somalii uwzględnia podział morza terytorialnego zgodnie z regułą ekwidystantu, podczas gdy do podziału wyłącznej strefy ekonomicznej i szelfu uwzględniać ma okoliczności wspominane w art. 74 i 83 Międzynarodowej Konwencji o Prawie Morza. Kenia stoi na stanowisku zastosowania metody ekwidystantu dla całości rozgraniczanych terytoriów. Więcej informacji tutaj