Klęska starań USA o przedłużenie embargo na broń do Iranu

Stosunkiem głosów 2:2:11 przepadła na forum Rady Bezpieczeństwa ONZ amerykańska propozycja rezolucji ws. bezterminowego przedłużenia embargo na broń do Iranu (UN, Security Council Announces Failure to Adopt Text on Iran Sanctions by 2 Against, 2 in Favour, 11 Abstentions). 

Stany Zjednoczone przekonały jedynie Dominikanę do poparcia projektu. Od głosu wstrzymały sie m.in. państwa Unii Europejskiej (Belgia, Estonia, Francja, Niemcy i Wlk. Brytania), od początku przeciwnej zerwaniu przez USA nuklearnego porozumienia z Iranem (nasz ostatni post).

Zgodnie z JCPOA - i przyjętą na jego podstawie Rezolucję RB ONZ 2231 - embargo wygaśnie 18 października b.r. Mimo że przedłużenie sankcji na handel bronią co do zasady miało cieszyć się przychylnością szerszej grupy państwa, o miażdżącym rezultacie głosowania podobno przesądziły obawy, że administracja USA następnie nałoży sankcje unilateralne, czym ostatecznie pogrzebie nadzieje na powstrzymanie irańskich ambicji nuklearnych  (Le Monde, Résolution américaine rejettée par l’ONU : l’Iran jubile, Washington humilié).

W reakcji na klęskę amerykańskich zabiegów dyplomatycznych prezydent Trump zapowiedział niezwłoczne podjęcia działań, które "upokorzą pozostałe strony [JCPOA]" (Le Monde, Crise en vue à l’ONU après l’échec de la résolution américaine sur l’Iran). Stany Zjednoczone zapowiadają zastosowanie mechanizmu snapback tj. pół-automatycznego przywrócenia sankcji w przypadku pogwałcenia porozumienia (przez Iran). Wątpliwości co do możliwości skorzystania z mechanizmu budzi jednak fakty wycofania się USA z porozumienia.

Rada Bezpieczeństwa znosi sankcje wober Erytrei i przedłuża sankcje wobec Somalii

Mocą jednomyślnie uchwalonej Rezolucji 2444 (2018) Rada Bezpieczeństwa ONZ zniosła ciążące na Erytrei sankcje embarga na broń, ograniczeń podróżnych, zamrożenia aktywów oraz sankcje inteligentne. Stanowiło to wyraz uznania wobec podpisanego w lipcu b.r. pokoju między Erytreą i Etiopią, który jak się wydaje zakończył ciągnący się od dwóch dekad konflikt między oboma państwami, a także przyczynił się do poprawy stosunków z kolejnym sąsiadem - Dżibuti, a w rezultacie do stabilizacji sytuacji w Rogu Afryki.

Jednocześnie Erytreę i Dżibuti wezwano do wzmożonych wysiłków na rzecz pokojowego rozstrzygnięcia sporu granicznego z 2008 roku. Utrzymano zaś sankcje wobec Somalii (odpowiednio ograniczając zakres mandatu grupy monitorującej stosowanie sankcji).

Brak porozumienia między USA a Chinami ws. łamania sankcji ONZ przez KRLD

Niezależnie od kolejnych sankcji wobec KRLD przyjętych przez Radę Bezpieczeństwa ONZ (post tutaj), Stany Zjednoczone zwróciły się do pozostałych członków Komitetu ds. sankcji o przyjęcie czarnej liście statków, które umożliwiają Korei Północnej uchylanie się od sankcji. Z danych wywiadowczych przekazanych sojusznikom miało wynikać, że w ten sposób Korea nadal sprzedaje węgiel (stanowiący jej najważniejsze źródło przychodów) i nabywa rafinowaną ropę naftową (przeładunek odbywa się na pełnym morzu), co odpowiednio stanowiło pogwałcenie Rezolucji RB z oraz z sierpnia przyjętej w reakcji na testy balistyczne oraz z września w odpowiedzi na testy nuklearne. W tym pierwszym przypadku wyładunek miał nastąpić na rosyjskim Sachalinie; dostawcą ropy były natomiast statki pod banderą Hong Kongu, Togo oraz Panamy (WSJ, U.S. Seeks U.N. Ban on Ships Helping North Korea Dodge Sanctions). Korea Południowa zdołała w miniony piątek  zatrzymać jeden ze statków - The Lighthouse Winmor (WSJ, South Korea Holds Ship Thought to Convey Oil to North Korean Vessel); załoga statku rzekomo pochodzi z Chin i Myanmar. Według niepotwierdzonych doniesień południowokoreańskich, wywiad USA miał również udokumentować 30 przypadków łamania embarga na ropę z udziałem statków pod chińską banderą (Chosun Media, Chinese Ships Spotted Selling Oil to N.Korea ).

The Lighthouse Winmore, który mógł dostarczyć KRLD do 600 ton ropy naftowej.

Kryzys dyplomatyczny na Półwyspie Arabskim

Na początku czerwca informowaliśmy o eskalacji konfliktu dyplomatycznego między Katarem (popierającym Iran), a sąsiednimi państwami oskarżającymi Katar o sprzyjanie terroryzmowi.

     Katar.     Państwa które zerwały stosunki dyplomatyczne z Katarem     Państwa które obniżyły rangę stosunków dyplomatycznych z Katarem     Nieuznawany rząd Libii (w Tobruku) który również oświadczył o zerwaniu stosunków dyplomatycznych2017 Qatar diplomatic crisis. Stan na lipiec 2017.

W przeciągu kilku dni stosunki dyplomatyczne z Katarem zerwały Arabia Saudyjska, Bahrajn, Egipt, Jemen, Malediwy, Mauretania, Zjednoczone Emiraty Arabski (Al Arabiya, Djibouti reduces diplomatic status with Qatar; Senegal recalls Doha envoy), a następnie wschodni rząd Libii, Senegal i Komory (The New Arab, Iraq premier 'refuses' Saudi-Emirati pressure to join anti-Qatar bloc, chooses to remain neutral). Z kolei Czad, Dżibuti, Jordania i Niger obniżyły rangę stosunków dyplomatycznych. Na tym front anty-katarski jednak nie poprzestał.

Departament Sprawiedliwości USA, chiński biznes i sankcje finansowe wobec KRLD

Departament Sprawiedliwości USA wniósł oskarżenie przeciwko czterem osobom fizycznym z Chin oraz spółce Dandong Hongxiang Industrial Development Co (DDHID) o naruszenie amerykańskich sankcji finansowych nałożonych na Koreę Północną (FT, US charges Chinese firm for breaking North Korea sanctions). 

Działając w ten sposób co najmniej od 2009 r., DDHID stworzyło sieć 22 "spółek-przykrywek" w jurysdykcjach rozciągających się od Hongkongu, przez Seszele, po Brytyjskie Wyspy Dziewicze. Było to niezbędne, jako że sama DDHID straciła wówczas bezpośredni dostęp do amerykańskiego systemu finansowego jako sankcję za naruszenie embarga nuklearnego nałożonego na KRLD. Również w bieżącej sprawie lista zarzutów może objąć pomoc w pozyskiwaniu dostępu do technologii lub materiałów nuklearnych.

Społeczność międzynarodowa jednoczy się przeciwko Korei Północnej

Z końcem stycznia, działając pod przykrywką programu kosmicznego, Korea Północna przeprowadziła test balistyczny najpewniej zmierzający do uzyskania technologii pozwalającej na wystrzelenie pocisku interkontynentalnego. Biorąc pod uwagę oświadczenie reżimu z początku roku o rzekomych testach bomby wodorowej (Al Jazeera, North Korea raises alarm with nuclear test announcement) oraz ostrzeżenia amerykańskiego wywiadu o możliwości uzyskania w najbliższych tygodniach plutonu przez ośrodek badań jądrowych Jongbjon, nie dziwi nerwowa reakcja społeczności międzynarodowej. 

Japonia i Stany Zjednoczone niezwłocznie zaapelowały o zwołanie nadzwyczajnego posiedzenia Rady Bezpieczeństwa ONZ (The New York Times, North Korea Launches Rocket Seen as Cover for a Missile Test). Ponieważ na razie brak choćby szkicu przyszłej rezolucji, środki odwetowe zaczęły podejmować poszczególne państwa.

Reforma zasad pożyczkowych MFW w cieniu rosyjsko-ukraińskiego konfliktu

W rosyjsko-ukraińskim konflikcie otwarty został kolejny, tym razem prawny, teatr działań. Moskwa wszczęła przed angielskim sądem postępowaniem przeciwko Ukrainie o spłatę 3 mld USD zadłużenia, tj. wypłaconej pierwszej transzy z 15 mld USD pomocy, którą Prezydent Putin obiecał Prezydentowi Janukowiczowi zanim ten ostatni zbiegł z kraju (FT, Russia initiates legal proceedings against Ukraine over $3bn debt). Jest to odpowiedź na wprowadzenie moratorium na regulowanie zobowiązań finansowych względem Rosji, która z kolei jako jedyne państwo nie przystąpiła w ubiegłym tygodniu do porozumienia o restrukturyzacji 17 mld USD zadłużenia zagranicznego Ukrainy.

Jest to zarazem kolejna w ciągu kilku dni eskalacja konfliktu wokół okupowanej wschodniej Ukrainy i Krymu. Po odcięciu półwyspowi dostaw energii rosyjska Duma opowiedziała się się za zawieszeniem od 1 stycznia strefy wolnego handlu (FT, Moscow votes to suspend free-trade zone with Ukraine). Moskwa grozi także rozszerzeniem embarga na ukraińskie produkty żywnościowe, co z kolei stanowiłoby reakcję na unijne sankcje gospodarcze (o tych ostatnich zobacz nasz post tutaj).

Nawet jednak kwestia finansowa wykracza poza relacje dwustronne.

Przyszłość TTIP zależna od... akceptacji palestyńskiej polityki Izraela?

W amerykańskim Senacie głosowany jest właśnie projekt ustawy United States-Israel Trade Enhancement Act of 2015, na mocy której lista handlowych priorytetów negocjacyjnych Stanów Zjednoczonych w zakresie partnerstw handlowych miałaby objąć:

• zniechęcanie państw trzecich i organizacji międzynarodowych do stosowania, motywowanych politycznie, sankcji handlowych przeciwko Izraelowi, partnerom handlowym Izraela lub prowadzącym działalność biznesową na terytoriach kontrolowanych przez to państwo,
• działanie na rzecz zniesienia motywowanych politycznie barier pozataryfowych w handlu towarami, usługami lub innym obrocie handlowym z Izraela, jak również na rzecz zakończenia wszelkich akcji bojkotu Izraela,
• zniechęcanie do stosowania się do bojkotu Izraela zainicjowanego przez Ligę Państwa Arabskich.

Kalendarz prac ustawodawczych nie jest przypadkowy.

Przełom w relacjach Kuba-USA

W nieoczekiwanej deklaracji Prezydenci Barack Obama i Raúl Castro zapowiedzieli w tym tygodniu przywrócenie stosunków dyplomatycznych między Stanami Zjednoczonymi a Kubą. USA mają znieść ograniczenia w handlu pozostające w gestii Prezydenta, ograniczenia inwestycji zagranicznych i podróży; kwalifikacja Kuby jako państwa wspierającego terroryzm ma zostać "poddana przeglądowi". Mimo powszechnego zaskoczenia oświadczeniem szybko pojawiły się informacje, że zakulisowe rozmowy na ten temat trwały od 1,5 roku, a dobre usługi w rozwiązaniu konfliktu miał świadczyć Papież Franciszek. 

Unijne sankcje przeciwko Rosji

W reakcji na "niesprowokowane pogwałcenie przez Federację Rosyjską suwerenności oraz integralności terytorialnej Ukrainy" oraz dalsze działania destabilizujące na Ukrainie, wbrew apelom społeczności międzynarodowej o łagodzenie konfliktu, mocą Decyzji Rady 2014/512/WPZiB oraz Rozporządzenia Rady nr 833/2014  31 lipca Unia Europejska rozszerzyła program sankcji gospodarczych. 

Wcześniejsze sankcje, w postaci ograniczeń podroży i zamrożenia aktywów UE przyjęła 17 marca 2014 r. decyzją Rady 2014/145/WPZiB  i Rozporządzenia Rady 269/2014.

Od 1 lipca wchodzą w życie następujące środki ograniczające:

Rosyjskie embargo na polskie owoce i warzywa

Rosyjska Federalna Służba Nadzoru Weterynaryjnego i Fitosanitarnego (Rossielchoznadzor) ogłosiła dzisiaj, że od 1 sierpnia 2014 r. wprowadza czasowy zakaz importu niektórych polskich owoców i warzyw (m.in. jabłek, wiśni, gruszek oraz wszystkich rodzajów kapusty). Wśród przyczyn, które podano jako uzasadnienie decyzji znalazły się nieprawidłowości w dokumentacji (w zakresie tzw. świadectw fitosanitarnych) oraz stwierdzenie przypadków występowania szkodników w eksportowanych owocach (np. muszki owocówki). Wcześniej również wskazywano na naruszenia dopuszczalnych maksymalnych poziomów zawartości pestycydów oraz obecności azotanów (nie jest jednak jasne, czy te powody także stanowiły formalną przyczynę embarga). W chwili obecnej nie wiadomo, czy zakaz będzie dotyczył jedynie polskich produktów czy też zostanie rozszerzony na inne kraje Unii Europejskiej (UE). Różne źródła wspominają bowiem, że zakazem mogą być również objęte  w przyszłości produkty rolne z Holandii i Belgii. 

Panama kończy przeszukanie aresztowanego północnokoreańskiego statku

Przedstawiciele Panamy 12 sierpnia oficjalnie zakończyli przeszukanie północnokoreańskiego statku, podejrzanego o nielegalny przewóz broni z Kuby. Jak informowaliśmy wcześniej, doszło do zatrzymania Północnokoreańskiego statku, który pod ładunkiem zboża przewoził kontenery zawierające ładunek objęty sankcjami Rady Bezpieczeństwa ONZ. W sumie odnaleziono 25 kontenerów zawierających uzbrojenie, systemy wojskowe, części do broni oraz ostrą amunicję. Kuba utrzymuje, że nie naruszyła embarga a jedynie wysyła sprzęt wojskowy do naprawy w Korei Północnej. Więcej informacji tutaj.