UE zacieśnia współpracę z Turcją w zakresie kryzysu uchodźczego

W miniony poniedziałek, 7 marca, unijni przywódcy spotkali się z premierem Turcji, Ahmetem Davutoğlu, aby zacieśnić współpracę w zakresie kryzysu migracyjno-uchodźczego. Rząd turecki zobowiązał się do szybkiego przyjęcia wszystkich przedostających się z Turcji do Grecji, a następnie zawracanych migrantów, którzy nie potrzebują ochrony międzynarodowej. W tym celu Turcja oczekuje na ustanowienie działania NATO na Morzu Egejskim w celu powstrzymania przepraw migrantów.

Zmniejszenie przeludnienia w więzieniach państw Rady Europy

Rada Europy opublikowała właśnie doroczne statystyki penitencjarne pokazujące stan przeludnienia więzień krajów RE. Należy pamiętać, że problem warunków osadzenia Europejski Trybunał Praw Człowieka zidentyfikował jako występujący w większości krajów Rady Europy, nie wyłączając krajów UE. Przeludnienie jest powoli redukowane w europejskich więzieniach od 2011 r., choć nadal stanowi problem w co czwartym więzieniu.  

Jest to zapewne wynikiem zmniejszania się populacji osób osadzonych, w 2014 r. na 100 tys. mieszkańców przypadało ich 124, co stanowi spadek w porównaniu do roku poprzedniego o 7 %. Obecnie w całej Europie jest ponad 1 mln 600 tys. osób odbywających kary pozbawienia wolności. Wśród krajów, w których omawiany problem występuje w największym natężeniu znalazły się: Albania, Austria, Belgia, Była Jugosłowiańska Republika Macedonii, Grecja, Włochy, Hiszpania, Słowenia, Portugalia, Serbia, Rumunia i Węgry. Warto podkreślić, że w tej grupie nie ma Polski, co jest niewątpliwie zasługą ogromnych wysiłków włożonych w ostatnich latach, szczególnie przez Centralny Zarząd Służby Więziennej, w rozwiązanie problemu niewłaściwych warunków osadzenia.

Wśród podanych w statystykach danych na uwagę zasługują niewątpliwie również te, dotyczące kosztów osadzenia. W 2013 r. przeciętny dzienny koszt utrzymania jednego osadzonego wyniósł 99 euro, a łączna kwota wydatków poniesionych przez władze więzienne wyniosła ponad 27 mld euro. 

Stany Zjednoczone bronią polskiego Trybunału Konstytucyjnego. Ceną mogą być bazy NATO

W związku z przytaczanym przez nas niefortunnym apelem Ministra Waszczykowskiego o rozróżnienie kwestii solidarności w zakresie dopłat z budżetu UE oraz solidarności w sprawach bezpieczeństwa zapewnianego flance wschodniej NATO, od solidarności w zmaganiach z kryzysem uchodźczym, oczekiwany wyrok Trybunału Konstytucyjnego warto odnieść do polskich oczekiwań wobec partnerów międzynarodowych.

Z jednej strony Prezes partii rządzącej Jarosław Kaczyński od dawna podkreśla, że polska polityka zagraniczna i bezpieczeństwa powinna opierać się na sojuszu z USA, bo choćby stacjonowania u nas wojsk niemieckich "nie życzyłby sobie przez 7 pokoleń" (PiS, Jarosław Kaczyński o rozlokowaniu sił NATO w Polsce: powinno być to wojsko USA, 2.4.2014). Z drugiej strony rządząca koalicja kategorycznie żąda, aby organizacje międzynarodowe ani państwa trzecie nie wtrącały się w nasze sprawy wewnętrzne, za jakie uważa realizację zasady rządów prawa i funkcjonowanie Trybunału (tak m.in. premier Beata Szydło, Prostozmostu.net; Europosłowie PiS Wprost), zaś kwintesencją podejścia do kryzysu konstytucyjnego była wypowiedź wiceministra sprawiedliwości Patryka Jakiego, który dzisiejszą rozprawę TK określił mianem spotkania na espresso i ciasteczka (P. Jaki w wywiadzie dla Radia Zet). Równocześnie doradca prezydenta, Andrzej Zybertowicz manifestacje w obronie Trybunału uznał za element rosyjskiej wojny hybrydowej "w obronie donosiciela, płatnego kapusia" (RP, Zybertowicz: Marsze KOD to element rosyjskiej wojny hybrydowej), natomiast wiceminister spraw wewnętrznych Jarosław Zieliński w wywiadzie dla RDC (Jarosław Zieliński: staramy się zapewnić Polakom bezpieczeństwo na najwyższym poziomie, -12:30 do -11:50) zapowiedział "osobną analizę osób rekrutowanych przez Komitet Obrony Demokracji". 

Abstrahując zatem od, obecnie drugorzędnych, stosunków z partnerami europejskimi, zasadne jest pytanie o znaczenie funkcjonowania Trybunału Konstytucyjnego i traktowania społeczeństwa obywatelskiego dla priorytetowych stosunków ze Stanami Zjednoczonymi. Jak informuje The Wall Street Journal nie sposób bowiem oczekiwać, że problem uda się wyciszyć.

Minister Waszczykowski o europejskiej solidarności dla Corriere della Sera

Na stronie MSZ ukazało się streszczenie wywiadu, jakiego udzielił Minister Witold Waszczykowski dla dziennika Corriere della Sera (Esplora il significato del termine: Varsavia e i migranti, il ministro: «Non potete mandarci chi volete voi»Varsavia e i migranti, il ministro: «Non potete mandarci chi volete voi»). Tematem rozmowy był przede wszystkim kryzys uchodźczy. 

Zważywszy na kontekst spotkania ministra z jego włoskim odpowiednikiem, Paolo Gentilonim, tj. lutowy apel premiera Matteo Renziego o odebranie unijnych funduszy strukturalnych państwom uchylającym się od europejskiej solidarności, pytania właśnie o solidarność nie powinny były ministra zaskoczyć. Porównanie streszczenia z oryginałem wywiadu zdaje się sugerować, że stało się jednak inaczej.

Rada Bezpieczeństwa zaostrza sankcje przeciwko KRLD

Przed miesiącem informowaliśmy, że w związku z brakiem szybkiej reakcji ze strony Rady Bezpieczeństwa ONZ na przeprowadzone przez Pjongjang testy balistyczne, środki odwetowe zaczęły przyjmować kolejne państwa. Mimo że czas reakcji Rady pozostawiał wiele do życzenia, wydaje się że warto jednak było poczekać.

Mocą jednomyślnie przyjętej (sic!) Rezolucji 2270(2016) członkowie Rady z całą mocą potępili styczniowe testy, które określono mianem pogwałcenia i rażącego zignorowania wcześniejszych rezolucji RB ONZ odnoszących się do KRLD oraz Traktatu o Nierozprzestrzenianiu Broni Jądrowej. Wydarzenia zostały uznany za poważne zagrożenie dla pokoju i stabilności w regionie oraz poza nim. Koreę wezwano do natychmiastowego zaprzestania wszelkich aktywności związanych z rozwojem programów balistycznego i nuklearnego.

Kolejne państwo przystąpiło do Statutu MTK!

O kolejnych państwach ratyfikujących poprawki do Statutu MTK (poprawki są dwojakie i dotyczą definicji agresji oraz zbrodni wojennych) staramy się państwa informować na bieżąco, ostatnio pisaliśmy o tym w kontekście Gruzji. 

Sytuacja Salwadoru jest jednak szczególna - w zeszłym tygodniu złożył on nie tylko dokumenty ratyfikacyjne dotyczące obu poprawek, ale dodatkowo przystąpił do Statutu MTK - stając się tym samym 124 państwem stroną Statutu Rzymskiego (a 27 z grupy państw Ameryki Łacińskiej i Karaibów). Salwador jest  jednocześnie 30 państwem akceptującym poprawki dotyczące zbrodni wojennych  i 28 ratyfikującym poprawki dotyczące definicji agresji. Oznacza to, że brakuje jeszcze 2 państw aby osiągnąć pułap 30 ratyfikacji, który umożliwi Zgromadzeniu państw stron MTK wprowadzenie definicji agresji do Statutu (pisaliśmy o tym np. tu).

Wysoki komisarz NZ staje w obronie prywatności użytkowników iPhone'a

Przez przeszło dwa miesiące FBI oraz Apple toczyły spór dotyczący odszyfrowania przez producenta dostępu do telefonu iPhone, używanego przez jednego ze sprawców zamachu w San Bernardino (Kalifornia), w którym zginęło 14 osób a raniono 22. W obliczu niepowodzenia negocjacji, na początku lutego kalifornijski sędzia zobowiązał spółkę do udostępnienia FBI oprogramowania, dzięki któremu możliwe będzie jednokrotne obejście systemu bezpieczeństwa usuwającego kod do odczytywania danych po 10. wpisaniu niewłaściwego hasła. Co ciekawe, FBI nie domagało się odblokowania urządzenia, ale właśnie większej swobody jego samodzielnego obejścia (szerzej nt. nakazu sądowego mającego ograniczyć zastosowanie wyjątku i zapewnić jego skuteczność Wired, Magistrate Orders Apple to Help FBI Hack San Bernardino Shooter’s Phone). W Stanach Zjednoczonych spór wzbudził olbrzymie kontrowersje, z jednej strony ze względu na trudności, które organy bezpieczeństwa miały w ostatnich miesiącach z podobnymi zabezpieczeniami sprzętów elektronicznych, a z drugiej w związku z obawami o światową reputację marki Apple (NYT, Apple Fights Order to Unlock San Bernardino Gunman's iPhone). 

Teraz jednak sprawa nagle przybrała prawdziwie międzynarodowego wymiaru.

Starożytne zabytki z Mezopotamii znaleziono w obozie dla migrantów w Słowenii

 

Uchodźcy w wiosce Sentilj, Słowenia. Źródło: Reuters

W ostatnią środę słoweńska policja poinformowała, że w obozie dla uchodźców, przy granicy z Chorwacją, znaleziono trzy sumeryjskie figurki pochodzące z historycznej Mezopotamii. Zabytki te odkryto już 4 listopada 2015 r. w opuszczonym namiocie w ośrodku Gruszkovje na granicy z Chorwacją. Przez terytorium Słowenii od połowy listopada, po zamknięciu granicy przez Węgry, przeszło pół miliona migrantów dążących na północ Europy. Informacji o znalezisku nie rozgłaszano, gdyż najpierw dział starożytności słoweńskiego Muzeum Narodowego chciał przeprowadzić przeprowadzić ekspertyzę. Wykazała ona ich autentyczność: są to wotywne figurki orantów z Mezopotamii, które najprawdopodobniej wykonano w III tys. p.n.e. Takie statuetki ludzi modlących się w pozycji siedzącej lub na klęczkach stawiano w świątyniach, podpisane imieniem oranta. Prawdopodobnie pochodzą one z nielegalnych wykopalisk na terytorium w Iraku. Jak podkreślają słoweńscy badacze, świadczy o tym brak jakichkolwiek muzealnych numerów katalogowych lub inwentarzowych. Odkrycie te potwierdza wcześniejsze przypuszczenia, iż uchodźcy mogą być również wykorzystywani do przemytu do Europy dóbr kultury grabionych na skalę niemal przemysłową w Iraku i Syrii.

Potwierdzenie zarzutów wobec Abu Touraba przed MTK

Wczoraj przed Międzynarodowym Trybunałem Karnym odbyło się przesłuchanie dotyczące postawienia zarzutów obywatelowi Mali, oskarżonemu o popełnienie zbrodni wojennych (pisaliśmy już o tym kilkakrotnie, między innymi tu). 

Ahmad Al Mahdi Al Faqi (Abu Tourab) jest podejrzewany (zobacz nakaz tu) o popełnienie zbrodni wojennych w Timbuktu,  pomiędzy 30 czerwca 2012 a 10 lipca 2012, polegających na zamierzonym kierowaniu ataków na budynki religijne i historyczne budowle (chodzi o zniszczenie budowli, głównie mauzoleów, wpisanych na listę światowego dziedzictwa ludzkości, zobacz w szczególności  tu). Będzie to pierwsza sprawa przed Trybunałem, która dotyczy jedynie zbrodni wojennych polegających na niszczeniu dziedzictwa kulturalnego.

Współpraca MTK i Inter-Amerykańskiego Trybunału Praw Człowieka

16 lutego Międzynarodowy Trybunał Karny oraz Inter-Amerykański Trybunał Praw Człowieka podpisały Memorandum of Understanding celem wzmocnienia współpracy w zakresie wymiany doświadczeń. 

Współpraca ma objąć konsultacje w kwestiach istotnych dla obu stron oraz utrzymywanie relacji roboczych m.in. przez wizyty i okresową mobilność pracowników (art. 3).

MoU obejmuje zarówno współpracę między sędziami, jak i między sekretariatami obu sądów. 

Informacja prasowa z uroczystości podpisania dokumentu dostępna jest tutaj.