Zmiana procedowania ETPCz - wprowadzenie uzasadnień do decyzji w składzie jednego sędziego

Trybunał strasburski do serca wziął sobie konieczność większej transparentności swojej pracy i z początkiem czerwca wprowadza uzasadnienia dla decyzji wydawanych w formacie jednego sędziego. Warto przypomnieć, że dzięki wprowadzeniu na mocy postanowień Protokołu nr 14 (wszedł w życie w 2010 r.) możliwości oddalania skarg oczywiście niedopuszczalnych właśnie w takim składzie, Trybunałowi udało się zasadniczo zredukować ogromne zaległości w rozpatrywaniu skarg. Dość przypomnieć, że na koniec 2010 r. zawisłych przed nim było 169 tys. skarg, gdy na koniec roku 2016 było ich już "tylko" ok. 70 tys. Oddalanie skarg w składzie jednego sędziego, bez wydawania decyzji, która zawierałaby uzasadnienie zmniejszyło liczbę zawisłych skarg, ale równocześnie naraziło Trybunał na krytykę ze strony skarżących, organizacji pozarządowych, a nawet państw. Osoby składające skargi po prostu nie rozumiały, dlaczego nie zostały one uwzględnione. Od teraz skarżący będą otrzymywali listy zawierające odesłanie do podstawy prawnej oddalenia. Praktyka taka z pewnością nie zadowoli wszystkich rozczarowanych rozstrzygnięciami, jednakże niewątpliwie stanowi krok naprzód w tłumaczeniu opinii publicznej sposobu działania Trybunału (link do informacji Trybunału dostępny jest tu).

Równocześnie warto zauważyć, że z pozytywną reakcją ze strony Trybunału nie spotkał się do tej pory postulat wysuwany zarówno przez NGO's jak i rządy, by uzasadniane były decyzje o nieprzyjęciu sprawy do rozpatrzenia przez Wielką Izbę Trybunału. Może z czasem Trybunał zmieni zdanie i w tym względzie...    

Sprawa nieuleczalnie chorego niemowlaka Charliego Garda - środki tymczasowe nałożone na Wielką Brytanię przez ETPCz

Europejski Trybunał Praw Człowieka nałożył wczoraj wyjątkowe środki tymczasowe na Wielką Brytanię zobowiązując ją do zapewnienia niemowlakowi Charliemu Gard, chorującemu na nieuleczalną chorobę genetyczną, leczenia i opieki, które będą konieczne dla zminimalizowania jego cierpienia i zapewnienia poszanowania godności, utrzymując go przy życiu do wtorku 13 czerwca br. Do tego dnia o sytuacji dziecka ma się wypowiedzieć Izba Trybunału. Sprawa Charliego Garda była przedmiotem głośnych doniesień medialnych. Brytyjski Sąd Najwyższy zdecydował o odłączeniu dziecka od aparatury podtrzymującej życie, podczas gdy jego rodzice twierdzili, że powinno być ono przewiezione do Stanów Zjednoczonych, gdzie mogłoby mu być zapewnione alternatywne leczenie.

Komisja Wenecka wypowiada się o węgierskich przepisach dot. organizacji pozarządowych korzystających z finansowania zagranicznego

Komisja Wenecka wydała na wniosek Zgromadzenia Parlamentarnego RE wstępną opinię w zakresie nowowprowadzanych na Węgrzech przepisów dot. organizacji pozarządowych korzystających z finansowania zagranicznego. Uznając że przepisy zmierzają generalnie do realizacji uzasadnionego celu jakim jest transparentność funkcjonowania organizacji społecznych, czy nawet walka z praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu, Komisja równocześnie wytknęła wiele ich niedociągnięć.

Duży krok w stronę autonomicznych statków

Global United Gas Carriers armator z Koreii Południowej będzie pierwszym użytkownikiem statków wyposażonych w najnowsze częściowo autonomiczne systemy nadzoru i kierowania pracą statku. Technologia SMARTShip została zainstalowana na nowo nabytym przez tego przewoźnika statku „Trammo Dietlin”.

Egipt i 4 państwa Rady Współpracy Zat. Perskiej zrywają stosunki dyplomatyczne z Katarem

Arabia Saudyjska, Bahrajn, Jemen, Zjednoczone Emiraty Arabskie, a także Egipt powołując się na interes bezpieczeństwa narodowego zerwały stosunki dyplomatyczne z Katarem. Doha oskarżana jest o wspieranie działalności terrorystycznej, w tym o udzielanie pomocy Al-Qaidzie, ISIS i Bractwu Muzułmańskiemu.

Polska członkiem Rady Bezpieczeństwa - najgłupsze komentarze w mediach

W piątek Zgromadzenie Ogólne wybrało Polskę na członka Rady Bezpieczeństwa z kadencją 2018-2019. W głosowaniu Polska uzyskała 190 głosów popierających. Żadne z państw nie głosowało przeciwko (zobacz informację tutaj). Stąd słynne 190:0. Wybór Polski wywołał lawinę komentarzy w mediach. Od prawa do lewa pojawiały się opinie, które można skwitować jako po prostu niekompetentne czy głupie, ale od piątku wszyscy jesteśmy ekspertami od polityki globalnej i od prawa organizacji międzynarodowych w szczególności. 

Niewątpliwie w grę wchodziły ogromne emocje, więc spuśćmy zasłonę milczenia na autorów poszczególnych twierdzeń i skupmy się na meritum.

Oto lista niesławnych komentarzy i nasza odpowiedź na nie:

Wybór Polski to żaden wyczyn, bo nie mieliśmy konkurenta - Tak to prawda, że Polska miała tzw. clean slate, ale akurat w grupie Europy Wschodniej to dość wyjątkowa sytuacja, zdarzały się przecież długie głosowania i dzielenie kadencji, jak w 1960-1961 przez Polskę i Turcję (rekordem było 154 rund głosowań w 1979 r., gdy państwa nie mogły zdecydować się czy grupę państw Ameryki Łacińskiej i Karaibów miała reprezentować Kolumbia czy Kuba - w końcu wybrano Meksyk:). Wypracowanie tzw. clean slate to duży sukces negocjacyjny, a dodajmy, że wcale nie było pewne, iż Bułgaria wycofa się z kandydowania, skoro swoją kampanię prowadziła dłużej i co ważniejsze przegrała w okropnym stylu wyścig o stanowisko Sekretarza Generalnego. Wielokrotnie jednak na blogu zaznaczaliśmy, czy cena uzyskania miejsca w RB nie jest dla nas za droga, biorąc pod uwagę fakt rezygnacji przez Polskę z innych stanowisk w strukturach ONZ właśnie w celu uzyskania niestałego członkostwa w RB (zobacz nasze komentarze tutaj, tutaj). I jeszcze jedno, nawet posiadając tzw. clean slate, dane państwo musi uzyskać niebagatelną liczbę 2/3 głosów w ZO. Gdyby Polska była izolowana, potępiana, lekceważona, jak chcą to przedstawiać niektórzy, owej większości Polska mogłaby nie uzyskać. 

Zmiany w unijnym budżecie coraz bliżej?

Niedawno wspominaliśmy o pomyśle komisarz ds. sprawiedliwości, V. Jourovej, dotyczącym możliwości uzależnienia wypłaty unijnych funduszy od przestrzegania zasady praworządności. Po doniesieniach medialnych mówiących o włączeniu takiej propozycji w niemieckie dokumenty negocjacyjne przed rozpoczynającymi się w czerwcu rozmowami nt. przyszłej perspektywy budżetowej (na lata 2020-2026), temat jest coraz szerzej dyskutowany.

Pierwsza misja Międzynarodowej (Humanitarnej) Komisji ds. Ustalania Faktów

Międzynarodowa Komisja ds. Ustalania Faktów (o której pisaliśmy ostatnio w kontekście wyboru dr Elżbiety Mikos-Skuzy na pierwszą wiceprzewodniczącą, zobacz tutaj), a której przez lata państwa nie zdecydowały się uruchomić w celu zbadania danych naruszeń międzynarodowego prawa humanitarnego (ostatnio głośno było o możliwości zaangażowania komisji w zbadanie incydentu w postaci zbombardowania szpitala Lekarzy bez Granic w Kunduz w Afganistanie, co jednak zostało zablokowane przez USA, zob. o sprawie tutaj) w końcu doczekała się pierwszej misji.

Komisja została poproszona przez OBWE o wykonanie niezależnego technicznego kryminalistycznego badania w związku z incydentem z 23.04.2017, do którego doszło w Pryshyb, a w wyniku którego zginął paramedyk a zranieni zostali członkowie Specjalnej Misji Monitorującej na Ukrainie. Celem misji ma być ustalenie faktów (przypomnijmy komisja nie jest organem sądowym czy śledczym) i ocena incydentu w świetle międzynarodowego prawa humanitarnego. Kwestie ewentualnej odpowiedzialności karnej czy odpowiedzialności państwa za eksplozję nie znajduje się w zakresie planowanych prac komisji.

Wiadomo już, że komisja tak bardzo dba o swój wizerunek bezstronnego organu, że zdecydowała, iż w misji nie weźmie udziału żaden europejski członek Komisji. I zgodnie z zasadami komisji, całe postępowanie, jak i końcowy raport nie będą miały charakteru jawnego, a ów raport będzie przekazany przez komisję wyłącznie Sekretarzowi Generalnemu OBWE. Zapewne więc w najbliższym czasie (rozumianym dość szeroko) o misji niewiele się dowiemy, oprócz informacji o jej istnieniu, która możemy znaleźć tutaj. 

Niemniej jednak uruchomienie komisji przez OBWE daje nadzieję, że również inne organizacje (w szczególności ONZ) zacznie sięgać do potencjału komisji, by badać różne incydenty, do których dochodzi w czasie konfliktu zbrojnego.

USA wycofują się z Porozumienia Paryskiego

Donald Trump po tygodniach odkładania decyzji ogłosił wczoraj (1 czerwca 2017 r.), że USA wycofają się z Porozumienia Paryskiego. Nie zdecydował się jednak na wersję "atomową" czyli wypowiedzenie całej konwencji klimatycznej. W praktyce oznacza to, że na razie jest to jedynie zapowiedź wycofania się, za którą muszą iść kroki formalne. (O prawnych aspektach wypowiedzenia Porozumienia pisaliśmy tu.) Faktyczne notyfikowanie wypowiedzenia umowy możliwe będzie dopiero w listopadzie 2019, a przestanie ono obowiązywać USA w 2020 r. a zatem już po kolejnych wyborach prezydenckich. Daje to pewne nadzieje na zmianę tej decyzji w przyszłości.

Rada Arktyczna przyjmuje traktat ws. współpracy badawczej

11 maja b.r., w Fairbanks na Alasce odbyło się 10. ministerialne posiedzenie Rady Arktycznej. W szczycie wzięli udział ministrowie 8 państw arktycznych oraz przedstawiciele 6 ludów tubylczych - stałych uczestników organizacji. Przy tej okazji przyjęto dwa dokumenty.