Europejskie Centrum Solidarności w Gdańsku laureatem prestiżowej nagrody Unii Europejskiej

 

Foto: Patryk Kośmider / Shutterstock; https://wiadomosci.onet.pl/europejskie-centrum-solidarnosci-w-gdansku-historia-i-zwiedzanie/d27tsl

W ubiegły wtorek (25 maja 2021 r.) Komisja Europejska i stowarzyszenie Europa Nostra ogłosiły laureatów European Heritage Awards/Europa Nostra Awards 2021 – nagrody Unii Europejskiej w dziedzinie dziedzictwa kulturowego, finansowanej w ramach programu Kreatywna Europa. Jest to jedno z najważniejszych i najbardziej prestiżowych wyróżnień w obszarze dziedzictwa kulturowego. Honoruje wyjątkowe projekty poświęcone konserwacji, innowacyjnym badaniom, zaangażowaniu specjalistów i wolontariuszy oraz upowszechnianiu, szkoleniom i edukacji z zakresu dziedzictwa.  W tym roku największe europejskie wyróżnienie zostało przyznane 24 wzorowym projektom z 18 krajów. Jednym z laureatów zostało Europejskie Centrum Solidarności (ECS) w Gdańsku. Międzynarodowe jury dostrzegło rolę ekspozycji stałej tej instytucji w popularyzacji działań na rzecz praw człowieka, praw pracowniczych i politycznych oraz podkreślanie wagi obywatelskiego zaangażowania. To już druga znacząca nagroda europejska, którą przyznano ECS: w 2016 r. instytucja otrzymała Nagrodę Muzealną Rady Europy, jako pierwsza placówka z Polski w 40-letniej historii tego wyróżnienia. Zdaniem jury Rady Europy ECS jest „fascynującym przykładem instytucji kultury działającej na rzecz promocji wolności i solidarności”, a wydarzenia, do których się odwołuje i program instytucji „czyni z niego forum współczesnej Europy".

Guest post: Aktualizacja europejskiej strategii przemysłowej - jakie korzyści dla jednolitego rynku UE?

Źródło: https://www.eesc.europa.eu/en/news-media/news/new-industrial-strategy-europe-brings-much-needed-paradigm-shift-says-eesc

5 maja 2021 r. Komisja Europejska ogłosiła aktualizację europejskiej strategii przemysłowej 2020, która ma uzupełnić podstawy i założenia pierwotnie określone w dokumencie z 10 marca 2020 r. Nowa Strategia Przemysłowa UE stanowi odpowiedź na wyzwania legislacyjne spotęgowane kryzysem COVID-19 i ma wyznaczyć nowy plan transformacji gospodarczej Europy, by przyspieszyć przemianę jej gospodarki w bardziej zrównoważoną, cyfrową i konkurencyjnie odporną na arenie światowej.

Niemcy zapłacą odszkodowania Namibii za zbrodnie popełnione w czasie kolonializmu

 Niemcy w latach 1884-1915 prowadziły bardzo progresywną politykę kolonialną, której konsekwencjami były zbrodnie popełniane na ludach etnicznych Namibii. Obecnie dobiegają końca negocjacje dotyczące zapłaty reparacji za zbrodnie kolonialne. Rozmowy w sprawie zadośćuczynienia za politykę ludobójczą dotycząca plemion Herero i Nama  prowadzone są od lat, do tej pory raczej bez sukcesów, zobacz tu, z tym że obecnie publiczny nadawca - Deutschlandfunk - poinformował, że Niemcy zawarły porozumienie z Namibią w sprawie reparacji. 

Niemieccy kolonialiści stłumili w 1904 roku bunt tych grup etnicznych doprowadzając do śmieci dziesiątek tysięcy osób. Wiele z nich zmarło po opuszczeniu swych domów z wycieńczenia i głodu, wiele osób zamknięto w obozach koncentracyjnych, gdzie zmarli z przepracowania lub wskutek tortur i egzekucji. Zabito prawie 80% osób należących do tych plemion, nie będzie przesadą nazwanie tej zbrodni czystką etniczną. 

Zbrodnię dokonaną przez Niemców nazywa się pierwszym ludobójstwem XX wieku i choć Konwencja w sprawie ludobójstwa weszła w życie dopiero po II wojnie światowej, czyny Niemców niewątpliwie można scharakteryzować jako czyny o charakterze ludobójczym. Kolonizatorzy działali w zamiarze pozbycia się mieszkańców tych ziem, całkowitego unicestwienia grup etnicznych na terytorium Namibii.

TSUE zarządza środki tymczasowe w sprawie kopalni Turów

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wydanym wczoraj postanowieniu nakazał całkowicie wstrzymanie wydobycie węgla brunatnego z kopalni Turów. Są to środki tymczasowe zarządzone w sprawie C‑121/21 Czechy przeciwko Polsce.

W sprawie tej Czechy pozwały Polskę w trybie niezwykle rzadko używanego art. 259 TFUE. strona czeska twierdzi, że Polska naruszyła swoje zobowiązania wynikające przede wszystkim z dyrektywy 2011/92/UE, poprze nieprzeprowadzenie oceny odziaływania na środowisko przedsięwzięcia przy przedłużaniu koncesji na działanie kopalni węgla brunatnego w Turowie. Tymczasem Czesi twierdzą, że dalsze wydobycie powoduje nieusuwalne szkody w środowisku po ich stronie granicy, w tym przede wszystkim obniżenie wód gruntowych. Ze względu na nieodwracalne skutki dalszego wydobycia Czechy zawnioskowały o zabezpieczenie roszczenia i wstrzymanie wydobycia, a wiceprezes TSUE sędzia Rosario Silva de Lapuerta przychyliła się do nich.

Ogólnokrajowy lockdown nie narusza art. 5 EKPC - restrykcje w związku z Covid - 19 pod lupą ETPC

Można było się spodziewać, iż różnego rodzaju ograniczenia wprowadzane przez poszczególne państwa w związku z ogłoszeniem przez WHO w marcu 2020 r. stanu pandemii w związku z rozprzestrzenianiem się virusa SARS-CoV-2 odpowidzialnego za chorobę COVID-19, staną się przedmiotem skarg do ETPC. 
Powoli to przypuszczenie zaczyna się realizować. 20 maja br. Trybunał wydał decyzję o niedopuszczalności skargi Terhes p. Rumunii. Skarżacy, europarlamentarzysta, zarzucił władzom rumuńskim naruszenie praw gwarantowanych w art. 5 EKPC (prawo do wolności i bezpieczeństwa osobistego), przede wszystkim poprzez wprowadzenie zakazów polegających na ograniczeniu możliwości poruszania się (ograniczenia w ciągu dnia oraz praktyczny zakaz poruszania się w trakcie tzw. nocnej godziny policyjnej). 

W orzeczeniu Trybunał podkreślił, że skarżący nie powołał się w swojej skardze na art. 2 Protokołu nr 4 (gwarancja swobody przemieszczania się), ale skoncentrował się na art. 5 EKPC. Tym samym próbował wykazać, że wprowadzenie tzw. lockdownu stanowiło pozbawienie wolności, nie było natomiast jedynie ograniczeniem prawa do swobodnego przemieszczania się.

W świetle takiego zarzutu Trybunał ocenił, iż: ogólny czas trwania ograniczeń zamykał się w 52 dniach, ograniczenia nałożone zostały w ramach procedur przewidzianych prawem (wprowadzenie stanu wyjątkowego), w uzasadnionych przypadkach skarżący, tak jak i każda inna osoba, mógł opuszczać miejsce pobytu w celu realizacji niezbędnych potrzeb, w stosunku do skarżącego nie zastosowano żadnych indywidualnych środków ograniczających jego wolność, nie twierdził on też jakoby musiał przebywać na ograniczonej powierzchni i aby w jakikolwiek sposób ograniczone były jego kontakty społeczne. Mając na uwadze te okoliczności Trybunał uznał, że zastosowanych środków nie można porównywać do ograniczenia czy pozbawienia wolności w rozumieniu art. 5.

Istotną kwestią podkreśloną przez Trybunał była okoliczność, iż rząd rumuński złożył deklarację derogacyjną na podstawie art. 15 EKPC (o praktyce państw w tym obszarze pisaliśmy tu i tu). Deklaracja dotyczyła jednakże art. 2 Protokołu nr 4, który nie wzorcem kontrolnym w sprawie. Trybunał zdecydował się więc nie badać ważności jej złożenia.

Stanowisko Biura RPO w sprawie ETPCz Grzęda p. Polsce

19 maja stanowisko ws. Grzęda p. Polsce (skarga nr 43527) przedstawiło Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich. Przebieg postępowania przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka śledzimy od lipca 2019 r. (również tu i tu). Przedmiotem sporu wszczętego przez S.NSA Jana Grzędę jest przedwczesne wygaszenie jego mandatu członka Krajowej Rady Sądownictwa. Sędzia utrzymuje, że sposób przeprowadzenia reform KRSu naruszył jego prawo dostępu do sądu oraz do skutecznego środka odwoławczego. 

Biuro RPO przed ETPCz reprezentowali z-ca Rzecznika dr hab. Maciej Taborowski, dyr. Mirosław Wróblewski oraz dr Paweł Filipek. 

Na wstępie wskazali na obowiązek ochrony członków KRSu przed arbitralnym usunięciem z urzędu. W sytuacji w której do takiego zdarzenia doszło, na ciążący na państwie-stronie ETPCz obowiązek uznania prawa zainteresowanego do oceny legalności przedterminowego pozbawienia funkcji ex lege, zgodnie ze standardem Eskelinen. 

Guest post: Wyczekiwany wyrok w sprawie frankowiczów - wyrok TSUE z dnia 29 kwietnia 2021 r. (C-19/20)

Foto: Blooberg; źródło: https://www.parkiet.com/Banki/304299905-TSUE-decyzja-w-gestii-polskich-sadow.html

29 kwietnia br. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) ponownie zajął stanowisko w sprawie kredytów frankowych, które nie pozostało bez echa w środowisku prawniczym. Tym razem wyrok (w sprawie C-19/20) stanowił odpowiedź na pytania prejudycjalne sformułowane przez Sąd Okręgowy w Gdańsku w 2019 r. w sprawie kredytu hipotecznego indeksowanego do franka szwajcarskiego, udzielonego na wysokość przewyższającą 500 tys. złotych przez GE Money Bank w 2008 r. Gdański sąd uznał, że postanowienia umowy kredytowej dotyczące sposobu indeksacji oraz zasad ustalania kursu zostały w umowie sformułowane w sposób jasny i zrozumiały, a strona powodowa sporu miała świadomość ryzyka zmiany kursu, a w następstwie zmiennej wysokości należnej bankowi raty kredytowej.

Zbrodniarz posiedzi na wyspach...

Przedwczoraj, 12 maja, Mechanizm rezydualny dla trybunałów karnych (sąd, który zastąpił trybunał jugosłowiański i rwandyjski) zdecydował o tym, że Radovan Karadžić będzie odsiadywał karę dożywotniego pozbawienia wolności (nałożoną na niego 20 marca 2019 przez Izbę Odwoławczą mechanizmu), w Wielkiej Brytanii. Decyzja: znajduje się tu.

Oczywiście do końca nie wiadomo, czy i ile czasu uda mu się odbywać tę karę w Wielkiej Brytanii - nasza wątpliwość wiąże się z przekazaniem do Polski Radislava Krsticia, innego serbskiego zbrodniarza, który również odsiadywał karę więzienia w Wielkiej Brytanii. Został jednak poważnie zraniony przez współwięźniów i przeniesiony do Polski. Odbywa karę w Piotrkowie Trybunalskim. Może ten sam los czeka też Karadžicia.

Obaj między innymi zostali uznani za winnych zbrodni ludobójstwa popełnionego w Srebrenicy.

Polska podpisała Konwencję z Faro o wartości dziedzictwa kulturowego dla społeczeństwa

Źródło: https://www.coe.int/en/web/culture-and-heritage/faro-convention

W poniedziałek, 10 maja, Polska podpisała Konwencję ramową Rady Europy o wartości dziedzictwa kulturowego dla społeczeństwa z 2005 r. (tzw. Konwencja z Faro). Tym samym, RP dołączyła do grona 28 państw sygnatariuszy tej ważnej umowy międzynarodowej. Konwencja z Faro weszła w życie 1 czerwca 2011 r. Do tej pory ratyfikowało ją 21 państw (ostatnio Włochy i Estonia). W Polsce prace nad ratyfikacją tej umowy prowadzone są już od kilku lat (zob. tu) i należy mieć nadzieję, że zostaną wkrótce zakończone. W imieniu strony polskiej podpis pod Konwencją złożył Stały Przedstawiciel RP przy Radzie Europy ambasador Jerzy Baurski.

Francja rozważa zerwanie z „doktryną Mitterranda” i ekstradycję włoskich terrorystów

Francuska policja zatrzymała 9 z 10 włoskich terrorystów, którzy od 40 lat korzystają z nieformalnej ochrony państwa. Z kolejnym wnioskiem o ekstradycję sprawców zamachów, przeprowadzonych w "latach ołowiu" 1970-1980, wystąpiła Minister sprawiedliwości Włoch Marta Cartabia (Il Giorno, Terroristi fuggiti in Francia, la beffa. Altri tre se la cavano: pene estinte). 

Włoskie gazety dzień po zatrzymaniu m.in. 6 byłych członków Czerwonych Brygad, France24