Uber według RG Szpunara: usługa transportowa (choć bardzo nowoczesna)

W czwartek 11 maja rzecznik generalny Maciej Szpunar przedstawił opinię  w sprawie C-434/15 Asociación Profesional Elite Taxi przeciwko Uber Systems Spain SL, w której określił, jak w świetle prawa UE należy zakwalifikować działalność platformy elektronicznej Uber: czy jako "usługę społeczeństwa informacyjnego", czy jako "usługę w dziedzinie transportu". Ma to fundamentalne znaczenie dla funkcjonowania Ubera w państwach członkowskich UE. Usługi społeczeństwa informacyjnego są bowiem w pełni objęte swobodą świadczenia usług (na podstawie dyrektywy 2001/31 oraz dyrektywy 2015/1535, która zastąpiła dyrektywę 98/34). Natomiast usługi w dziedzinie transportu są wyłączone z zakresu dyrektywy 2006/123/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. dotycząca usług na rynku wewnętrznym (art. 2 ust. 2), tym samym ze swobodnego przepływu usług i poddane regulacji państw członkowskich.

Podmioty zarządzające platformą Uber wychodząc z założenia, że oferowana usługa jest właśnie usługą społeczeństwa informacyjnego i polega tylko na pośredniczeniu pomiędzy kierowcami a użytkownikami aplikacji, udostępniają aplikację w kolejnych państwach UE bez spełniania warunków przewidzianych dla podmiotów świadczących usługi transportowe w prawie tych państw.  Działalność Ubera stanowi w szczególności konkurencję dla taksówek, których kierowcy (zrzeszające ich korporacje czy innego rodzaju przedsiębiorstwa transportowe, itp.) muszą w większości państw uzyskać licencje na prowadzenie działalności i wypełniać liczne obowiązki (np. dotyczace bezpieczeństwa, wyposażenia pojazdów, podatkowe itd.). Nic więc dziwnego, że funkcjonowanie Ubera spotyka się z negatywnymi reakcjami tej właśnie grupy zawodowej.  I z tych powodów w 2014 r. Asociación Profesional Elite Taxi, organizacja zawodowa zrzeszająca kierowców taksówek z Barcelony, wniosła do właściwego sądu hiszpańskiego skargę na działania stanowiące nieuczciwą konkurencję przeciwko hiszpańskiemu zarządcy Ubera, tj. spółce Uber Systems Spain. Sąd zaś, uznając, że do rozstrzygnięcia sprawy konieczna jest wykładnia prawa Unii, zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości UE w ramach procedury pytania prejudycjalnego.

Interwencje Komisarza Praw Człowieka w sprawach przeciwko Turcji przed ETPCz

Komisarz Praw Człowieka coraz częściej korzysta ze swojej stosunkowo nowej kompetencji przysługującej mu na podstawie art. 36 Konwencji i przystępuje do postępowań przed ETPC jako strona trzecia. W ostatnim czasie przedmiotem interwencji stały się 34 sprawy skierowane przeciwko Turcji dotyczące zarzutów związanych z przeprowadzanymi od sierpnia 2015 r. w południowo-wschodniej Turcji operacjami antyterrorystycznymi. 

Celem przedłożenia obserwacji było przedstawienie informacji na temat ogólnego kontekstu operacji antyterrorystycznych przeprowadzanych w Turcji i ich wpływu na miejscową ludność, w szczególności w kontekście ochrony prawa do życia, braku skutecznych śledztw oraz problemu bezkarności, trudności związanych z pochówkiem osób, które straciły życie w trakcie operacji oraz ingerencji w działalność obrońców praw człowieka. Przedstawione przez Komisarza informacje oparte są na materiałach i doświadczeniach zdobytych w trakcie wizyt w Turcji w kwietniu i wrześniu 2016 r. oraz wynikają ze stałego monitoringu sytuacji.

Miejmy nadzieję, że informacje te wspomogą Trybunał w rozstrzyganiu złożonych do niego skarg. Pełna treść obserwacji dostępna jest tu.

Unia Europejska znosi wizy dla obywateli Ukrainy

W czwartek, 11 maja 2017 r. Rada zdecydowała o zniesieniu wiz dla obywateli Ukrainy, przyjmując rozporządzenie zmieniające rozporządzenie 539/2001 wymieniające państwa trzecie, których obywatele muszą posiadać wizy podczas przekraczania granic zewnętrznych, oraz te, których obywatele są zwolnieni z tego wymogu. Przepisy wejdą w życie 20 dni po publikacji nowelizacji w Dzienniku Urzędowym UE.

To kolejny krok w unijnych działaniach na rzecz wsparcia proeuropejskich aspiracji Ukrainy. Wprawdzie dialog na temat zniesienia obowiązku wizowego został zapoczątkowany jeszcze w 2008 r., jednak dopiero w 2016 r. Komisja uznała, że warunki zniesienia wiz zostały spełnione w wystarczającym stopniu i wystąpiła do PE i Rady z projektem odpowiedniej nowelizacji rozporządzenia 539/2001. Uzasadnienie wniosku Komisji wyczerpująco przedstawia proces dochodzenia Ukrainy do osiągnięcia takiego efektu. 

Kolejne postępowanie MTK dotyczące zbrodni popełnianych w Libii?

W związku z 13 już raportem w sprawie Libii przedstawianym przez Prokurator MTK Fatou Bensoudę w Radzie Bezpieczeństwa ONZ - poruszono kwestię naruszania praw migrantów, którzy przez Libię starają się dotrzeć do Europy. Międzynarodowa Organizacja ds. Migracji alarmuje o przejmujących losach osób, które drogą morską pragną przedostać się do Europy. Jedni toną (są to tysiące osób w skali roku- zobacz tu), inni zaś jeszcze na terytorium Libii trafiają w ręce handlarzy ludźmi - są brani w niewolę, przetrzymywani w nieoficjalnych obozach, torturowani, sprzedawani przez gangi na targach niewolników, wykorzystywani seksualnie (zobacz tu) na ogromną skalę.

Profesor Elżbieta Karska członkiem ECRI z ramienia Polski

Od 2 maja 2017 r. funkcję członka Europejskiej Komisji przeciwko Rasizmowi i Nietolerancji z ramienia Polski pełni profesor Elżbieta Karska. Profesor Karska rozpoczęła pełnienie swojej pięcioletniej kadencji po upływie kadencji Profesora Mirosława Wyrzykowskiego. Pani Profesor życzymy interesujących wyzwań, których z pewnością nie zabraknie, zważywszy problemy, z którymi boryka się Europa.

Trudne początki Brexitu

W minioną sobotę, 29. kwietnia, przywódcy 27 państw członkowskich UE w kilka minut przyjęli wytyczne w sprawie negocjacji Brexitu z Wielką Brytanią. Zgodnie z nimi zanim zaczną się negocjacje w sprawie przyszłych stosunków handlowych, należy rozwiązać następujące kwestie:

· zobowiązania pieniężne rządu brytyjskiego,
· prawa obywateli UE na Wyspach i Brytyjczyków w państwach UE,
· granica Irlandii i Irlandii Północnej.

Dożywocie dla Hissène Habré'a potwierdzone

W zeszłym roku zwracaliśmy uwagę naszych czytelników na historyczny wyrok wydany w sprawie Hissène Habré'a (zobacz http://przegladpm.blogspot.com/2016/06/historyczny-moment-skazanie-hissene.html) przez Nadzwyczajne Izby Afrykańskie w Senegalu. Habré był oskarżany o to, że popełnił zbrodnie wojenne i  zbrodnie przeciwko ludzkości w czasie swoich rządów totalitarnych w latach 1982-1990 w Czadzie. W toku procesu Nadzwyczajne Izby skazały go na karę dożywotniego pozbawienia wolności. Parę dni temu  Izba Odwoławcza utrzymała w mocy ten wyrok - tu (zobacz także  tu).

O (nie)możliwości naruszania nieistniejących zasad, czyli prawnicze refleksje wokół wyboru przewodniczacego Rady Europejskiej

Szczyt Rady Europejskiej z 9 i 10 marca br wywołał - przez odnowienie mandatu Donalda Tuska na stanowisku Przewodniczącego Rady Europejskiej i odmowę podpisania konkluzji szczytu przez premier B. Szydło - olbrzymie emocje na polskiej, ale też i europejskiej scenie politycznej. Nie chcąc angażować się w spory polityczne, postanowiliśmy w redakcji PPM odczekać ze skomentowaniem tych wydarzeń i zachęcić naszych Czytelników do refleksji, co z całej tej sytuacji wynika dla Polski.

Choć oderwanie się od politycznego kontekstu  jest w tym wypadku bardzo trudne, postaramy się odnosić wyłącznie do faktów (ale nie faktów z alternatywnej rzeczywistości prezentowanej przez TVP - co co raz częściej zauważają też zagraniczni komentatorzy, zob. np. EUobserver) i aspektów prawnych całej sytuacji.

Kwestią pierwszorzędną z punktu widzenia prawnika jest wyjaśnienie, w świetle obowiązujących regulacji prawa UE, podnoszonych przez polskie władze zarzutów wobec wyboru Tuska na przewodniczącego Rady dotyczących naruszeń "unijnych zasad". Zacznijmy od zarzutu, który miał uzasadniać (obok względów czysto politycznych i personalnych) na pozór prawną niemożność poparcia Tuska przez polski rząd - zarzutu naruszenia "zasady neutralności politycznej". Zdaniem polityków PiS (wyjaśniała to m.in. B. Szydło w liście wysłanym przed szczytem do członków Rady Europejskiej czy J. Kaczyński w wywiadzie dla Gazety Polskiej) "naczelną zasadą sprawowania urzędu o charakterze międzynarodowym jest zasada neutralności politycznej wobec typowych dla demokracji sporów krajowych" co oznacza m.in., że taki funkcjonariusz międzynarodowy musi powstrzymywać się "od ingerowania w polityczne sprawy poszczególnych państw członkowskich". Regulujący procedurę wyboru szefa Rady Europejskiej art 15 ust. 5 TUE przewiduje również możliwość pozbawienia go mandatu z powodu przeszkody albo poważnego uchybienia - a za takie mogłoby zostać uznane naruszenie zasad pełnienia funkcji. Problem jednak w tym, że takiej ogólnej "zasady neutralności", jak przedstawiana przez polityków PiS, obowiązującej wszystkich funkcjonariuszy międzynarodowych z przewodniczącym RE włącznie po prostu nie ma! Status funkcjonariusza międzynarodowego , obowiązujące go zasady, jego prawa i obowiązki są regulowane aktami konkretnej organizacji, organu czy innej instytucji międzynarodowej, której dana osoba jest funkcjonariuszem. W przypadku przewodniczącego Rady Europejskiej te zagadnienia reguluje Kodeks etyki przewodniczącego Rady Europejskiej, z którego w żaden sposób nie można wywieść owej "zasady neutralności". Przeciwnie, przewodniczący ma wprawdzie działać w sposób zgodny z powagą pełnionego urzędu, w wyłącznym interesie Unii, ale może jednocześnie nawet

"być członkiem krajowej lub europejskiej partii politycznej bądź krajowego lub europejskiego związku zawodowego albo sprawować w takiej partii lub w takim związku funkcje honorowe lub niekierownicze, o ile nie ogranicza to jego dostępności do pełnienia urzędu przewodniczącego. Przewodniczący może również sprawować funkcje polityczne w europejskiej partii politycznej, o ile nie wiąże się to z zadaniami kierowniczymi. Obowiązki wynikającego z pełnienia urzędu przewodniczącego są nadrzędne względem zobowiązań partyjnych" (pkt 13 kodeksu)

Stebelski-Orlowski odwołany z funkcji konsula honorowego w Meksyku

Za pośrednictwem komunikatu przesłanego PAP, Ministerstwo Spraw Zagranicznych poinformowało, że "Pan Alberto Stebelski-Orlowski z dniem 30 kwietnia br. został odwołany z funkcji Konsula Honorowego RP w Tulancingo". (RP, MSZ: Stebelski-Orlowski odwołany z funkcji konsula honorowego w Meksyku). 

Decyzję wiąże się z odmową konsula przyjęcia Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej z rąk prezydenta Andrzeja Dudy (Polsat News, Konsul honorowy w Meksyku nie przyjął orderu od prezydenta Dudy). Informacja o odwołaniu konsula honorowego w Meksyku dobiegła zaledwie kilka dni po tym, jak presja medialna zmusiła MSZ do zawieszenia, sprzyjającej partii rządzącej, konsul honorowej w Akron (USA) ze względu na upowszechnianie treści o charakterze nie licującym z powagą pełnionej funkcji (wpis tutaj).

Lublin laureatem Nagrody Europy 2017

Lublin został tegorocznym laureatem Nagrody Europy, przyznawanej przez Zgromadzenie Parlamentarne Rady Europy w uznaniu za aktywność w propagowaniu europejskich ideałów (CoE, Lublin in Poland wins the 2017 Europe Prize)

Zdaniem kapituły konkursowej Lublin, szczycący się 25 miastami partnerskimi  od Chin po Amerykę Północną, realizuje rozbudowaną współpracę międzynarodową w szeregu obszarów (od gospodarki, przez kulturę po edukację). Aktywnie angażuje się także w organizację Dni Europy oraz szeregu innych cyklicznych inicjatyw kulturalnych, w tym Kongresu Inicjatyw Europy Wschodniej.

Lublin wykazuje się wreszcie europejską i międzynarodową solidarnością, choćby poprzez organizację konwojów humanitarnych dla Ukrainy i Gruzji.

Finalistami tegorocznej edycji konkursu były ponadto Bamberg (Niemcy), Issy-les-Moulineaux (Francja), Ivano-Frankivsk (Ukraina) i Ravenna (Włochy).

Serdecznie gratulujemy i mamy nadzieję, że to właśnie Lublin będzie naszą międzynarodową wizytówką!