Stypendium Polonia dla naszej blogerki - dr hab. Karoliny Wierczyńskiej

Miło nam poinformować, że Stypendium Polonia (jego poprzednikiem było stypendium im. Bohdana Winiarskiego) przyznawane przez Lauterpacht Centre for International Law w Cambridge otrzymała dr hab. Karolina Wierczyńska, zobacz informację tutaj.

Gratulujemy i przypominamy, że to nie pierwsza blogerka PPM, która otrzymała to prestiżowe stypendium W poprzednich latach stypendystami Centrum byli również: dr hab. Łukasz Gruszczyński, dr Aleksandra Mężykowska oraz dr Patrycja Grzebyk. Widzimy więc może nie zależność ale znaczącą korelację między blogowaniem a sukcesami w aplikacjach konkursowych :)

Brexit i polityka klimatyczna UE

Jak wiadomo Brexit będzie miała konsekwencje dla praktycznie każdej dziedziny unijnej polityki, w tym także niebagatelne dla unijnej polityki w dziedzinie zmian klimatu. Dzieje się tak z kilku powodów. Pierwszym obszarem narażonym na konsekwencje Brexitu okazał się unijny system handlu emisjami. 

Afera korupcyjna a wybór w 2016 r. sędziego macedońskiego do ETPCz

Polska prasa nie rozpisywała się przesadnie o skandalu podsłuchowym w Macedonii, gdzie jak się okazało w 2015 r. służby specjalne za sprawą rządu Nikoła Gruewskiego, podsłuchiwały około 20 tysięcy osób. Wtedy sprawa wyszła na jaw dzięki opozycyjnej Socjaldemokratycznej Unii Macedonii. Partia opublikowała w internecie nagrania oraz stenogramy z rozmów czołowych osób w państwie, które dowodziły szeregu nielegalnych praktyk. By odwrócić uwagę opinii publicznej, premier Gruewski oskarżył lidera opozycji o szpiegostwo i próbę zorganizowania zamachu stanu.

Sprawa nie byłaby interesująca dziś, gdyby nie fakt, że okazało się, iż rząd macedoński mógł liczyć na zewnętrzne wsparcie, a także, iż nielegalne działania powiązane były także z działaniami korupcyjnymi, w które, jak się okazało z czasem, uwikłane były coraz szersze kręgi osób. Bardzo poważne podejrzenia padły m.in. na członków Zgromadzenia Parlamentarnego RE, w tym jej do niedawna przewodniczącego Pedro Agramunta z Hiszpanii. 

Panama skreśla z rejestru statki łamiące sankcje nałożone na Koreę Północną

Przedstawiciele administracji morskiej Panamy wszczęli postępowanie, mające skutkować wykreśleniem z rejestru statków dwóch zarejestrowanych w tym kraju jednostek, podejrzewanych o łamanie sankcji handlowych nałożonych przez Radę Bezpieczeństwa na Koreę Północną.

22 Grudnia 2017 roku Rada Bezpieczeństwa podjęła decyzję o zaostrzeniu sankcji nakładanych na Koreę Północną. Nowe ograniczenia dotyczą eksportu do Korei Północnej ropy naftowej, przetworzonych produktów petrochemicznych a także różnych innych surowców naturalnych. Postępowanie podjęte przez władze Panamy dotyczy statku Orient Shenyu i statku Koti. Jednostki są podejrzewane o dostarczanie reżimowi w Pjongyangu surowców niezbędnych do rozwoju programu rakietowego (zob. nasz post tutaj).

Tankowiec Koti został w grudniu 2017 roku zatrzymany przez marynarkę Korei Południowej w trakcie prawdopodobnego dostarczania ropy naftowej do Korei Północnej. W celu obchodzenia sankcji Korea Północna stosuje różnego rodzaju nielegalne praktyki wymienione w Rezolucji Rady Bezpieczeństwa nr 2375 z 11 września 2017 roku, jak np. przeładunek towarów na morzu. (więcej informacji tutaj) 

Parlament Kosowa podjął nocną próbę rozwiązania sądowych Specjalnych Izb

W piątek 22 grudnia, gdy stolicę Kosowa opuszczali już zagraniczni dyplomaci wracający do domów na święta, przewodniczący Parlamentu zwołał nadzwyczajne posiedzenie izby celem uchylenia ustawy z 2015 r., na mocy której utworzono Specjalne Izby i Urząd Prokuratury Specjalnej Kosowa (Le Monde, Le tribunal sur les crimes de guerre au Kosovo en danger) Instytucje te powołano, we współpracy z UE, celem osądzenia winnych m.in. zbrodni przeciwko ludzkości i zbrodni wojennych popełnionych w Kosowie w trakcie i bezpośrednio po wojnie o niepodległość w latach 1998-2000 (SCP-KP, Background). Mimo że formalnie należą one do kosowskiego wymiaru sprawiedliwości, ich siedziba znajduje się w Hadze a personal jest międzynarodowy.

Siedziba sądowych Specjalnych Izb Kosowa w Hadze. Źródło: Balkan Insight.

Airbus Helicopters pozwie Polskę za zerwanie negocjacji ws. śmigłowców wielozadaniowych

W obliczu fiaska kilkumiesięcznych negocjacji ugodowych, francuski koncern Airbus notyfikował m.in. Ministerstwu Obrony Narodowej, Kancelarii Prezesa Rady Ministrów i, zapewne, Ministerstwu Rozwoju wszczęcie procedury arbitrażowej w związku z prowadzeniem negocjacji bez woli zawarcia umowy (DGP, Caracali nie mamy, ale i tak za nie zapłacimy). Mimo że umowa na zakup 50 helikopterów H225M Caracal o wartości ok. 13,4 mld zł – po 5 latach negocjacji i testach – została parafowana przez poprzedni rząd, kolejny zerwał ją powołując się na niemożność wypracowania kompromisu ws. umowy offsetowej na transfer technologii (Defence24.pl, Rok po rezygnacji z Caracali. Kiedy nowe śmigłowce dla wojska?). W sprawie wydano wówczas lakoniczny komunikat, a strona francuska została o fakcie poinformowana zaledwie kilkadziesiąt minut przed dziennikarzami.

Antoni Macierewicz podczas wizyty w zakładach w Mielcu
deklaruje rychły zakup polskich helikopterów. Źródło. TokFM, Kalendarium obietnic.

Izrael dokona aneksji Zachodniego Brzegu?

Zanim o sobotnim głosowaniu partii premiera Netanyahu, na początku należy przypomnieć jaka jest sytuacja prawna Zachodniego Brzegu. Jak już wcześniej wielokrotnie pisaliśmy na blogu (m.in. tutaj), historię podziału Palestyny należy zacząć od rezolucji Zgromadzenia Ogólnego ONZ 181 (II) z 29 listopada 1947 r., która rekomendowała podział dawnego brytyjskiego terytorium mandatowego na dwa państwa, arabskie i żydowskie. Arabska ludność Palestyny, jak również sąsiadujące państwa arabskie, uznały jednak ten plan za niekorzystny dla Arabów i odrzuciły go, w przeciwieństwie do Izraela, który 14 maja 1948 r. ogłosił niepodległość i stopniowo zaczął zajmować te terytoria, które według rezolucji 181 (II) miały należeć do państwa arabskiego. W wyniku tych wydarzeń wybuchł konflikt zbrojny. Do pokojowych negocjacji włączyło się ONZ, które doprowadziło do podpisania serii porozumień o zawieszeniu broni. Jednym z nich był dokument podpisany w kwietniu 1949 r. między Izraelem a Jordanią, na mocy którego ustanowiono linię demarkacyjną między wojskami arabskimi i izraelskimi, nazywaną Armistice Demarcation Line lub tzw. zieloną linią (została ona zaznaczona na poniższej mapie). W wyniku wojny sześciodniowej z 1967 r. Izrael rozpoczął okupację Strefy Gazy i Zachodniego Brzegu, czyli terytoriów oddzielonych od terytorium Izraela właśnie za pomocą Armistice Demarcation Line; od tego czasu mówi się o "okupowanym terytorium palestyńskim".

Źródło: Map No. 3584 Rev. 2 UNITED NATIONS January 2004

Brak porozumienia między USA a Chinami ws. łamania sankcji ONZ przez KRLD

Niezależnie od kolejnych sankcji wobec KRLD przyjętych przez Radę Bezpieczeństwa ONZ (post tutaj), Stany Zjednoczone zwróciły się do pozostałych członków Komitetu ds. sankcji o przyjęcie czarnej liście statków, które umożliwiają Korei Północnej uchylanie się od sankcji. Z danych wywiadowczych przekazanych sojusznikom miało wynikać, że w ten sposób Korea nadal sprzedaje węgiel (stanowiący jej najważniejsze źródło przychodów) i nabywa rafinowaną ropę naftową (przeładunek odbywa się na pełnym morzu), co odpowiednio stanowiło pogwałcenie Rezolucji RB z oraz z sierpnia przyjętej w reakcji na testy balistyczne oraz z września w odpowiedzi na testy nuklearne. W tym pierwszym przypadku wyładunek miał nastąpić na rosyjskim Sachalinie; dostawcą ropy były natomiast statki pod banderą Hong Kongu, Togo oraz Panamy (WSJ, U.S. Seeks U.N. Ban on Ships Helping North Korea Dodge Sanctions). Korea Południowa zdołała w miniony piątek  zatrzymać jeden ze statków - The Lighthouse Winmor (WSJ, South Korea Holds Ship Thought to Convey Oil to North Korean Vessel); załoga statku rzekomo pochodzi z Chin i Myanmar. Według niepotwierdzonych doniesień południowokoreańskich, wywiad USA miał również udokumentować 30 przypadków łamania embarga na ropę z udziałem statków pod chińską banderą (Chosun Media, Chinese Ships Spotted Selling Oil to N.Korea ).

The Lighthouse Winmore, który mógł dostarczyć KRLD do 600 ton ropy naftowej.

USA zaopatrzą Ukrainę w broń

W piątek 22 grudnia amerykańska administracja poinformowała Kongres, że prezydent Donald Trump podpisał decyzję ws. dostarczenia Ukrainie zaawansowanych systemów obronnych, w tym przeciw pancernych pocisków kierowanych Javelin. Ukraina od dawna zabiegała o zakup amerykańskiej broni m.in. do zwalczania pojazdów opancerzonych rosyjskiej produkcji. Jak dotąd Stany Zjednoczone nie udzielały jednak wsparcia w formie rodzącej obawy o eskalację konfliktu - symetryczną odpowiedź Moskwy w postaci dodatkowego zaopatrzenia separatystów. Wbrew naleganiom Pentagonu (WSJ, U.S. Weighs Supplying Ukraine With Missiles), pomoc była ograniczona do szkoleń i środków "nieśmiercionośnych".

US Marines niosą FGM-148 Javelin, Afganistan 2010. Źródło: Konflikty.pl

Również Francja i Niemcy opowiadały się przeciwko dostarczaniu Ukrainie broni. Wedle informacji WSJ silniejsze wsparcie militarne mają natomiast zaoferować m.in. Polska, Litwa, Kanada i Wielka Brytania.

Rozrywka z prawem międzynarodowym w tle - Bodyguard Zawodowiec (cykl: Prawo międzynarodowe w filmie)

W ramach relaksu w pierwszych dniach nowego roku (mamy nadzieję, że fascynującym pod względem wyzwań dla prawa międzynarodowego, ale niekoniecznie obfitującego w naruszenia norm peremptoryjnych) można obejrzeć mało ambitny film lub zagłębić się w niezbyt wymagającą lekturę. Niekiedy można zarówno w filmie, jak i w literaturze odnaleźć odniesienia do prawa międzynarodowego i pobawić się w odnajdywanie błędnych informacji albo inspiracji do badań.

Kilka miesięcy temu na ekrany wszedł film Bodyguard Zawodowiec. W założeniu rozrywka na najwyższym poziomie ze świetną obsadą. Dla międzynarodowca gratka w postaci fabuły, gdyż głównym wątkiem jest dostarczenie przez Interpol świadka w procesie przeciwko przywódcy Białorusi oskarżonego o różnego rodzaju zbrodnie, a sam proces ma miejsce przed Międzynarodowym Trybunałem Karnym w Hadze. Komentując wydarzenia w filmie, wyjaśnić więc trzeba, że: