Polska ratyfikowała Protokół nr 15 do EKPCz

10 września 2015 r. to data złożenia przez Polskę dokumentu ratyfikacyjnego Protokołu nr 15 do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. RP jest 21 krajem, który ratyfikowało protokół. Szerzej o zmianach wprowadzanych przez protokół pisaliśmy na blogu wcześniej (m.in. tu), przypomnijmy jedynie, że intencją jego twórców było wzmocnienie pozycji Trybunału, zapewnienie większej spójności orzecznictwa oraz usprawnienie procedury. Czy faktycznie zaproponowane zmiany będą miały istotne znaczenie dla funkcjonowania strasburskiego systemu ochrony praw człowieka, pokaże czas.

Zmiany te jednak nie staną się szybko rzeczywistością, ponieważ do wejścia protokołu w życie konieczna jest jego ratyfikacja przez wszystkie państwa członkowskie. Z 47 państw RE dotychczas protokół ratyfikowało 21, podpisało 20, natomiast 6 państw (Bośnia i Hercegowina, Chorwacja, Grecja, Łotwa, Malta i Rosja) nie podjęły żadnych kroków w kierunku związania się umową. Trybunał strasburski musi więc na razie radzić sobie własnymi siłami w zapewnianiu sprawnego funkcjonowania systemu, co, biorąc pod uwagę spadek liczby zawisłych w ostatnich latach skarg, robi wyjątkowo efektywnie.

Czy przyjmować uchodźców z Syrii (i nie tylko) do Polski - kubeł słów o prawie na rozgrzane głowy

Od kilku lat toczy się konflikt w Syrii, a projekty rezolucji w tej sprawie były wetowane przez Rosję i Chiny w Radzie Bezpieczeństwa (o czym pisaliśmy wielokrotnie, m.in. tutaj i tutaj). Konflikt w Syrii w świetle międzynarodowego prawa humanitarnego konfliktów zbrojnych powinien być klasyfikowany jako konflikt wewnętrzny, dopóki wszelkie działania zbrojne podmiotów zewnętrznych skierowane są przeciwko stronie nierządowej, w tym członkom państwa islamskiego. Fakt, że konflikt w Syrii ma charakter wewnętrzny, nie oznacza jednak, że jest on problemem jednego państwa. Każdy bowiem konflikt wiąże się z ogromnymi przepływami osób próbujących znaleźć bezpieczne schronienie.

Obecnie w mediach, nie tylko polskich, wrze dyskusja, czy Polska powinna przyjmować uchodźców syryjskich (i nie tylko), czy też nie. Zanim jednak zapadną, czy też zostaną zrealizowane decyzje polityczne, warto przyjrzeć się prawu międzynarodowemu, które reguluje status uchodźcy i przysługujące mu prawa.

Deklaracja w sprawie objęcia wydarzeń na Ukrainie jurysdykcją MTK w końcu dotarła!

Wczoraj do Międzynarodowego Trybunału Karnego dotarła w końcu deklaracja Ukrainy (zobacz deklarację i rezolucję Verkhovnej Rady, po ukraińsku i w tłumaczeniu na angielski tu) o uznaniu jurysdykcji Trybunału odnośnie wydarzeń, które miały miejsce na Ukrainie od 20 lutego 2014 roku. Chodzi o zbrodnie wojenne i zbrodnie przeciwko ludzkości popełnione na wschodniej i południowej Ukrainie w ramach agresji Federacji Rosyjskiej na terytorium Ukrainy, o czym pisaliśmy wielokrotnie np. tu i tu.

Ukraina nie jest stroną Statutu, ale może na postawie art. 12 ust. 3 Statutu Rzymskiego złożyć deklarację o uznaniu jurysdykcji Trybunału w odniesieniu do danej zbrodni. W związku ze złożoną deklaracją Ukraina musi podjąć współpracę z Trybunałem bez zwłoki i zastrzeżeń.

Złoto okupowanego Krymu - ciąg dalszy: holenderskie muzeum przed sądem

Źródło: http://www.latimes.com

Od ponad roku, tj. od daty aneksji Krymu przez Rosję, władze holenderskiego Muzeum Allarda Piersona stoją przed dylematem, gdzie i komu zwrócić bezcenny zbiór zabytków archeologicznych, pochodzących z muzeów publicznych na półwyspie. Zwrotu zażądały bowiem Ukraina, muzea krymskie oraz rosyjskie (więcej informacji: tutaj). W listopadzie 2014 r. muzea krymskie wniosły pozew cywilny do sądu w Amsterdamie. Wydaje się jednak, że rozstrzygnięcie tej kontrowersji prędko nie nastąpi, o czym zdają się zdawać sprawę wszystkie zainteresowane strony.

Enigmatyczni ministrowie finansów G20

5 września w Ankarze odbył się szczyt ministrów finansów G20. Okazji tej nie wykorzystano do wyjaśnienia wątpliwości dotyczących ostatniego ruchu chińskich władz monetarnych, które w połowie ubiegłego miesiąca nie tylko doprowadziły do największej od 20 lat dziennej dewaluacji Renminbi, ale również dokonały istotnej korekty reżimu walutowego (zobacz nasz post tutaj).

U.S. 2nd Cir: Bank Centralny Argentyny korzysta z immunitetu jurysdykcyjnego ws. emisji obligacji

Sąd apelacyjny w Nowym Jorku orzekający w sprawie EM Ltd. v. Banco Central de la Republica Argentina (BCRA) stwierdził, że argentyński bank centralny korzysta z immunitetu jurysdykcyjnego. Tym samym zmieniony został wyrok sądu pierwszej instancji, który w sporze wszczętym przez, niegodzących się na restrukturyzację długu, właścicieli argentyńskich obligacji orzekł, że rząd Argentyński zrzekł się prawa do korzystania z immunitetu dla Fiscal Agency Agreement, w tym kontrowersyjnych obligacji. 

Trybunał strasburski po raz kolejny krytykuje Włochy za warunki zatrzymania i przetrzymywania imigrantów o nieuregulowanym statusie

Trybunał strasburski na dobre rozpoczął już swoją działalność po wakacjach i w drugim tygodniu po dłuższej przerwie wydał kolejne interesujące wyroki. Warto wśród nich zwrócić uwagę na orzeczenie w sprawie Khlaifia i inni p. Włochom (skarga nr 16483/12). Sprawa, jakże aktualna, dotyczyła warunków zatrzymania w centrum recepcyjnym na Lampeduzie oraz na okrętach zacumowanych w porcie w Palermo, a następnie repatriacji do Tunezji imigrantów, którym udało się dotrzeć do Włoch po wydarzeniach arabskiej wiosny w 2011 r. Trybunał stwierdził naruszenie całego szeregu artykułów Konwencji, począwszy od art. 3 Konwencji – w zakresie warunków, w jakich przetrzymywani byli imigranci w obozach, art. 5 Konwencji w związku z brakiem jakiekolwiek podstawy prawnej de facto pozbawienia ich wolności w związku z tym, że nie mogli oni opuszczać miejsc, do których byli przetransportowani, art. 4 Protokołu nr 4 – w związku z grupowym wydalenie oraz art. 13 Konwencji – na tle braku adekwatnych środków prawnych.

Orzeczenie nie zaskakuje, rodzi jednak pewne refleksje. Takich sytuacji i skarg będzie więcej, chociażby w związku z obecnym kryzysem, który jak wskazują media jest związany z największą od II wojny światowej falą imigrantów w Europie. Zastanawia, jakie będzie podejście Trybunału do sposobu wywiązania się państw z obowiązków wynikających z systemu Konwencji w stosunku do wszystkich tych imigrantów, którzy tak masowo przybywają teraz do Europy.

9 z 10 obiektów Światowego Dziedzictwa UNESCO w Iraku i Syrii grozi całkowita zagłada

Obrazy satelitarne przedstawione przez ONZ w ostatni poniedziałek (31 sierpnia 2015 r.) potwierdzają informacje o zniszczeniu przez bojowników ISIL jednego z najcenniejszych zabytków starożytnej Palmyry: świątyni Szamin-Baala z I w n.e. Wcześniej w ruinach tego miasta dokonali zbiorowych mordów. W sierpniu przeprowadzili tam też egzekucję jednego z najważniejszych archeologów syryjskich, Chalida al-Asada - wieloletniego dyrektora starożytności i muzeów Palmyry.

Guest post: Rekordowo niskie limity na połów w Morzu Bałtyckim na 2016 r.

2 września Komisja Europejska przedstawiła wniosek rozporządzenia określający całkowity dopuszczalny połów (TAC, z ang. total allowable catch) w Morzu Bałtyckim na rok 2016. Wniosek dotyczy dziesięciu głównych stad ryb eksploatowanych komercyjnie. Projekt został opracowany we współpracy z Komitetem Naukowo-Technicznym i Ekonomicznym ds. Rybołówstwa (STECF) oraz Międzynarodową Radą Badań Morza (ICES). Na podstawie ich danych Komisja ogranicza połów do zrównoważonego poziomu, wymagając przy tym przestrzegania maksymalnych podtrzymywalnych połowów (tzw. MSY, z ang. maximum sustainable yield) w odniesieniu do największej jak do tej pory liczby stad: aż siedem spośród dziesięciu będzie chronione przed nadmierną eksploatacją. Unia przewiduje, że najpóźniej do roku 2020 limity obejmą wszystkie pozostałe stada.

Warunki przetrzymywania imigrantów na Lampedusie sprzeczne z EKPCz

Podczas gdy rozrywana między ksenofobią a poczuciem solidarności Europa boryka się z kryzysem imigracyjnym - przykładem czego są choćby Węgry, które ostentacyjnie unieruchomiły tysiące imigrantów na "bezterminowo zamkniętym" dworcu Keleti (NYT, Budapest Train Station Cuts Off Service to Migrants Amid Crisis), oświadczenie Prezydenta Andrzeja Dudy, który "na podstawie danych od odpowiednich instytucji" o "tysiącach" imigrantów z Ukrainy wskazuje na wkład Polski w stabilizację sytuacji (Polskie Radio, Premier Ewa Kopacz: przyjmujmy imigrantów na miarę naszych możliwości), czy Monachijczycy, którzy spontanicznie gromadzą się na dworcu kolejowym, żeby pomóc Syryjczykom oczekujących na rejestrację (do Niemiec w tym roku przybyło już niemal 800'000 uchodźców, Les Echos, A Munich, l’incroyable élan de solidarité envers les réfugiés) - sędziowie ETPCz krytycznie odnieśli się do sposobu radzenia sobie z pierwszą falą kryzysu w 2011 roku we Włoszech.