Guest post: Rozporządzenie dotyczącego nieusprawiedliwionego geoblokowania: wiele hałasu o nic?

28 lutego 2019 roku minie rok od kiedy przyjęte zostało rozporządzenie (UE) 2018/302 w sprawie nieuzasadnionego blokowania geograficznego oraz innych form dyskryminacji klientów ze względu na przynależność państwową, miejsce zamieszkania lub miejsce prowadzenia działalności na rynku wewnętrznym. Zbliżająca się rocznica stanowi pretekst do krytycznego przyjrzenia się rozporządzeniu i próby dokonania oceny jego wpływu na proces budowania jednolitego rynku cyfrowego dla Europy, a także zarysowania problemów związanych z zakresem zastosowania przyjętych przepisów oraz – w jego wyniku – rzeczywistym wpływem rozporządzenia na jednolity rynek cyfrowy. 

Zmarła Pani Dr Kinga Stasiak (1981-2019)

Z ogromnym smutkiem informujemy, że 14 lutego po długiej walce z chorobą odeszła Pani Dr Kinga Stasiak. 

Uroczystości pogrzebowe odbędą się dnia 18 lutego 2019 r. o godz. 12.00 w kościele pw. Przemienienia Pańskiego w Garbowie. 

Poniżej wspomnienie o dr Kindze Stasiak autorstwa dr Anny Szarek-Zwijacz z Katedry Prawa Międzynarodowego i Amerykańskiego KUL:

Mimo zwycięstw w Syrii, ISIS cały czas niebezpieczne - nowy raport Sekretarza Generalnego ONZ

Podczas gdy Syryjskie Siły Demokratyczne przy wsparciu USA rozpoczęły „ostatnią bitwę” przeciwko ISIS w jedynej pozostałej enklawie Państwa Islamskiego w Syrii w prowincji Deir Ezzor, Sekretarz Generalny ONZ w najnowszym raporcie (UN Doc. S/2019/103) alarmuje, że ISIS nadal stanowi poważne zagrożenie dla międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa.

Rozpoczęta w sobotę w Syrii operacja ma koncentrować się w szczególności na wiosce Baghouz Al-Fawqani, gdzie mieli ukryć się najbardziej doświadczeni bojownicy ISIS. Mimo że ISIS nie rezygnuje z walki (media donoszą, że m.in. wysyła do okopów zamachowców-samobójców), to strona amerykańska spodziewa się pełnego sukcesu pod koniec tygodnia.

Guest post: Belgia wezwana do rozliczeń z kolonialną przeszłością przez Grupę Roboczą ONZ ds. ludności pochodzenia afrykańskiego

Ośmiodniowa wizyta Grupy Roboczej ONZ zajmującej się prawami człowieka ludności pochodzenia afrykańskiego (WGEPAD) w Belgii (4-11.02.2019 r.) wywołała pewne poruszenie w mediach belgijskich i nie tylko. Powodem tego stanu rzeczy była jedna z rekomendacji zawartych we wstępnych konkluzjach raportu, sugerująca władzom rozliczenie z kolonialną przeszłością, w tym złożenie formalnych przeprosin.

Finał sprawy polskiego konsula w Norwegii

Wczoraj wyjaśniła się ostatecznie sprawa polskiego konsula w Norwegii, którego odwołania kilka tygodni temu domagały się władze norweskie. W związku z odmową spełnienia tego wezwania przez władze polskie konsul Sławomir Kowalski został uznany za persona non grata.

Komentując decyzję władz norweskich MSZ ogłosiło, że "działając na zasadzie wzajemności i w oparciu o zwyczaj międzynarodowy, władze RP podjęły decyzję o uznaniu za persona non grata członka personelu dyplomatycznego Ambasady Królestwa Norwegii w Warszawie wykonującego funkcje konsularne". Media informują, że norweska konsul otrzymała 7 dni na opuszczenie Polski. 

Guest post: O (zacierających się) granicach między prawem konkurencji i prawem ochrony danych osobowych (decyzja Bundeskartellamt w sprawie Facebooka)

Dnia 7 lutego 2019 r. niemiecki Federalny Urząd Antymonopolowy (Bundeskartellamt, dalej: BKartA) wydał długo oczekiwaną decyzję w sprawie nadużycia pozycji dominującej przez Facebooka (dalej: FB). Choć tekst samej decyzji nie jest jeszcze dostępny, BKartA opublikował notatkę prasową oraz kilku stronnicowy dokument informacyjny w tej sprawie, na której bazuje poniższy tekst. 

W ocenie BKartA, FB nadużył swojej pozycji dominującej na rynku sieci społecznościowych poprzez narzucenie użytkownikom serwisu Facebook postanowień regulaminów niezgodnych z prawem ochrony danych osobowych. Ich bezprawny charakter wynika z uzależnienia korzystania z sieci społecznościowej od udzielenia przez użytkownika nieograniczonej zgody na zbieranie jego danych także poza Facebookiem, w tym ze stron internetowych czy aplikacji, należących do Facebooka (takich jak np. WhatsApp czy Instagram) oraz stron internetowych czy aplikacji podmiotów trzecich, a następnie łączenie tych danych z danymi z indywidualnego konta użytkownika na Facebooku i ich dalsze wykorzystywanie. BKartA uważa, że zgoda wyrażona w tym zakresie przez użytkowników serwisu nie jest dobrowolna i FB nie może dalej przetwarzać danych osobowych użytkowników zebranych z zewnętrznych źródeł na jej podstawie. 

Statystyki ETPC za 2018 r.

Pierwsze miesiące roku stanowią czas podsumowań. 2018 rok był kolejnym bardzo pracowitym czasem dla ETPC, aczkolwiek wpłynęło do niego mniej spraw niż w 2017 r, głównie poprzez redukcję liczby skarg z Turcji, Rumunii i Węgier. Na podobnym poziomie ukształtowała się liczba spraw zawisłych przed Trybunałem pod koniec 2017 r. i 2018 r. - ok. 53 tys skarg. Ponad 70 % spraw w toku pochodzi z 6 krajów: Rosji ok. 11.700 spraw, Rumunii - 8500 spraw, Ukrainy 7200 spraw, Turcji - 7100 spraw, Włoch - 4 tys. spraw i Azerbejdżanu - 2 tys. spraw. Wśród wszystkich skarg oczekujących na rozpatrzenie ponad 20 tys. skarg ma charakter priorytetowy. W 2018 r. aż 87 % takich skarg pochodziło z 5 krajów: Rosji - 43%, Rumunii - 21 %, Węgier - 10%, Turcji - 9 % i Ukrainy - 4 %. W przypadku Rosji, Rumunii i Węgier skargi priorytetowe dotyczą zasadniczo warunków osadzenia, w przypadku Turcji sprawy te dotyczą głównie pozbawienia wolności, natomiast w przypadku Ukrainy są to sprawy związane z toczącymi się konfliktami zbrojnymi. Ubiegły rok przyniósł wzrost w liczbie wpływających skarg priorytetowych, a zmniejszenie liczby zawisłych skarg o tym charakterze pozostaje największym wyzwaniem dla Trybunału. Obecny rok będzie z kolei okresem, w którym Trybunał będzie testował skuteczność nowych procedur rozstrzygania spraw. Z początkiem 2019 r. wprowadzona została w tym obszarze nowa praktyka zakładająca wprowadzenie dwóch faz przedstawiania stanowiska rządowego: 12 tygodniowej fazy polubownej i 12 tygodniowej fazy postępowania spornego. Pozostaje czekać na obserwacje Trybunału co do skuteczności wprowadzenia takiego rozwiązania. 

Jak wyglądały w 2018 r. statystyki dotyczące Polski? Trybunał zakomunikował Polsce 114 skarg (w porównaniu do 410 zakomunikowanych w roku 2017), wydał w tym czasie 24 wyroki (w porównaniu do 20 w roku 2018) oraz 108 postanowień skreślających skargi z powodu oczywistej niedopuszczalności, zawarcia ugody bądź braku spełnienia innych przesłanek zawartych w art. 35 Konwencji.

Opinia rzecznika generalnego Bota w sprawie CETA

29 stycznia rzecznik generalny TSUE Yves Bot wydał opinię w sprawie zgodności z prawem UE Kompleksowej umowy gospodarczo-handlowej czyli CETA. Opinia była wydana w związku z wnioskiem o opinię doradczą złożonym przez Belgię, która zwróciła się do TS o ocenę zgodności z prawem UE, w szczególności z prawami podstawowymi rozdziału dotyczące inwestycji. Główne kontrowersje budzi tutaj mechanizm rozstrzygania sporów. Rzecznik Bot nie podzielił jednak wątpliwości Belgii, stwierdzając, że CETA i zawarty w nim system sądu inwestycyjnego jest zgodna z prawem UE.

Sankcje USA i Wlk. Brytanii przeciwko Wenezueli: "uznanie antycypujące" rządu a legalność sankcji finansowych

Wskazując poprzednio prawnomiędzynarodowe aspekty walki o władzę w Wenezueli sygnalizowaliśmy współzależność między decyzją o ewentualnym wycofaniu uznania dla rządu Nicolasa Maduro a legalnością sankcji gospodarczych. Kolejnym przyczynkiem do tamtych rozważań stała się decyzja administracji USA o nałożeniu sankcji finansowych na najważniejszą spółkę eksportują ropę z Wenezueli, Petróleos de Venezuela SA. 

Pozbawienie dotychczasowego prezydenta dostępu do jednego z najważniejszych źródeł publicznych przychodów (tak w przypadku sankcji USA) czy zamrożenie dostępu do rezerw złota (wspominane ostatnio sankcje Wielkiej Brytanii), przy jednoczesnym oświadczeniu, że środki zostaną niezwłocznie odmrożone w razie przekazania władzy opozycji, w niewątpliwie zmierzają do wymiany rządu Wenezueli. Rodzi to zasadnicze pytanie o tytuł prawny do zamrożenia przychodów z transakcji związanych z ropą naftową, z jednej strony, oraz zablokowania dostępu do rezerw walutowych, z drugiej strony. Trzeba bowiem podkreślić, że w przeciwieństwie choćby do sankcji wobec Iranu (zob. posty tutaj i tutaj) tym razem Stany Zjednoczone nie wykorzystują swoich instytucji finansowych do uniemożliwienia transakcji, a jedynie zamrażają pozyskane w ten sposób środki. 

Republika Północnej Macedonii

W czerwcu informowaliśmy na  blogu o "powstaniu" nowego/starego państwa Republiki Północnej Macedonii. Parę dni temu grecki parlament niewielką ilością głosów "za" przegłosował przyjęcie porozumienia, które wtedy zawarli premier Macedonii Zoran Zaew oraz premier Grecji Alexis Tsipras. W tym momencie już nic nie stoi na przeszkodzie aby używać nazwy Republika Północnej Macedonii. Dla niej samej oznacza to niedalekie członkostwo w strukturach NATO.

Informacje znajdują się tu.