Sąd UE: decyzja Rady w sprawie rozpoczęcia negocjacji brexitowych nie dotyczy obywateli brytyjskich w sposób bezpośredni

Trzynastu obywateli brytyjskich zamieszkałych w innych państwach członkowskich wniosło do Sądu UE skargę o stwierdzenie nieważności decyzji Rady upoważniającej do rozpoczęcia negocjacji w sprawie Brexitu. Wnioskodawcy argumentowali m.in., że zaskarżona decyzja wywiera bezpośrednie konsekwencje na prawa, które wywodzą z traktatów. Wskazywali ponadto, że proces wystąpienia Zjednoczonego Królestwa z Unii jest nieważny wobec braku upoważnienia konstytucyjnego. 

Incydent w Cieśninie Kerczeńskiej

W niedzielę wieczorem rosyjskie służby specjalne zajęły statki płynące pod ukraińską banderą po Morzu Czarnym, które chciały przekroczyć Cieśninę Kerczeńską i dostać się do ukraińskich portów nad Morzem Azowskim. Sytuacja w regionie jest bardzo napięta, a niedzielnym incydentem zajęła się już Rada Bezpieczeństwa ONZ. 

Źródło: TVN24, https://www.tvn24.pl/wiadomosci-ze-swiata,2/putin-zarzadzil-chce-zbudowac-most-i-podwodny-tunel-przez-ciesnine-kerczenska,409457.html

Spotkanie ILA jutro - ważne przypominamy!!

Szanowni czytelnicy, przypominamy o jutrzejszym spotkaniu grupy polskiej Stowarzyszenia ILA, na które zaprasza Sekretarz Generalny Polskiej Grupy Stowarzyszenia Prawa Międzynarodowego (ILA) prof. Wojciech Staszewski, za którym cytuję:

Szanowni Państwo,

W imieniu Przewodniczącego Grupy Polskiej Stowarzyszenia Prawa Międzynarodowego (ILA), serdecznie zapraszam na spotkanie naukowe, które odbędzie się dnia 30 listopada 2018 r. o godz. 11, w siedzibie Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie, przy ul. Rakowieckiej 24 (budynek A), w sali nr 9. Wystąpienie na temat "Państwa nieuznawane - cz. II" wygłosi prof. dr hab. Władysław Czapliński (INP PAN).

Jednocześnie chciałbym poinformować, że po wystąpieniu przewidziane jest posiedzenie Zarządu Grupy Polskiej ILA.

Z poważaniem,

--

dr hab. Wojciech Sz. Staszewski

Sekretarz Generalny

Polskiej Grupy Stowarzyszenia Prawa Międzynarodowego (ILA) 

Singapur pionierem kryptowalut i e-obywatelstwa

Jako pierwszy na świecie rząd Singapuru ogłosił kryptowalutę za ofjcalny środek płatniczy w tym państwie (CNBC, Singapore Officially Backs a CryptoCurrency and Establishes it as their Official Coin). Od 17 listopada nowa waluta została udostępniona w sprzedaży. Tamtejszy bank centralny rzekomo przyjął właśnie regulacje usług płatniczych obejmujących kryptowalutę (zob. tu).

Działaniem majacym wspierać inicjatywę nowego oficjalnego środka płatniczego ma być równocześnie przedstawiona koncepcja wirtualnego obywatelstwa (Virtual Citizenship Program, VCP). Wprawdzie tutaj szczegółów brak, jednak nabycie obywatelstwa ma być dostępne nawet dla drobnych inwestorów, co rodzi natychmiastowe pytanie o zakres odnośnych praw, jako że Singapur posiada z jeden z najszerzej uznawanych paszportów na świecie.

O kryptowalucie informacji jest sporo (a szczególnie prosto ją nabyć za pomocą prostej rejestracji i kilku kliknięć). Zarazem jednak pomijając przywołany tekst CNBC wśród wielu źródeł informujących o sprawie trudno znaleźć inne o porównywalnej reputacji.

Szwajcarzy odrzucili w referendum wprowadzenie prymatu prawa krajowego nad prawem międzynarodowym

Wczoraj (25.11) w Szwajcarii odbyło się referendum, w którym m.in. decydowano o propozycji zgłoszonej przez populistyczną, prawicową partię UDC/SVP (Szwajcarska Partia Ludowa), aby wprowadzić poprawkę do Konstytucji mówiącą o jej prymacie nad prawem międzynarodowym. Inicjatywa została zatytułowana przez wnioskujących Schweizer Recht statt fremde Richter (Selbstbestimmungsinitiative)/ Le droit suisse au lieu de juges étrangers (initiative pour l’autodétermination).

UDC/SVP oraz pozostałe środowiska popierające "Selbstbestimmungsinitiative" odwoływały się do (przechodzącego renesans w środowiskach populistycznych wielu państw) anachronicznego rozumienia suwerenności, wskazując, że postulowana zmiana przywróci państwu i narodowi utraconą suwerenność.

Geneva Call ogłasza stworzenie czwartego "Deed of Commitment"

Geneva Call to organizacja pozarządowa powstała w 2000 r. w Genewie. Jej działania skupiają się na rozpowszechnianiu wśród zbrojnych aktorów niepaństwowych norm międzynarodowego prawa humanitarnego, zwłaszcza tych, które dotyczą ochrony ludności cywilnej. Mimo zdecydowanie krótszego stażu niż Międzynarodowy Komitet Czerwonego Krzyża, Geneva Call w ciągu 18 lat działalności stała się jednym z najważniejszych NGOs promujących i edukujących zbrojne grupy w sytuacji konfliktu zbrojnego. Sztandarowym projektem Geneva Call są „Deeds of Commitment” – deklaracje podpisywane przez zbrojnych aktorów niepaństwowych, w których zobowiązują się oni zapewnić ochronę cywilom i powstrzymać się od pewnych zachowań wskazanych w deklaracji. Do trzech stworzonych do tej pory „Deeds of Commitment” – dotyczących zakazu stosowania min przeciwpiechotnych, ochrony dzieci przed skutkami konfliktu zbrojnego oraz ochrony od przemocy seksualnej w sytuacji konfliktu zbrojnego i eliminacji dyskryminacji ze względu na płeć – Geneva Call ogłosiła właśnie stworzenie czwartego instrumentu, poświęconego „ochronie opieki zdrowotnej w czasie konfliktu zbrojnego”.

Rada Bezpieczeństwa znosi sankcje wober Erytrei i przedłuża sankcje wobec Somalii

Mocą jednomyślnie uchwalonej Rezolucji 2444 (2018) Rada Bezpieczeństwa ONZ zniosła ciążące na Erytrei sankcje embarga na broń, ograniczeń podróżnych, zamrożenia aktywów oraz sankcje inteligentne. Stanowiło to wyraz uznania wobec podpisanego w lipcu b.r. pokoju między Erytreą i Etiopią, który jak się wydaje zakończył ciągnący się od dwóch dekad konflikt między oboma państwami, a także przyczynił się do poprawy stosunków z kolejnym sąsiadem - Dżibuti, a w rezultacie do stabilizacji sytuacji w Rogu Afryki.

Jednocześnie Erytreę i Dżibuti wezwano do wzmożonych wysiłków na rzecz pokojowego rozstrzygnięcia sporu granicznego z 2008 roku. Utrzymano zaś sankcje wobec Somalii (odpowiednio ograniczając zakres mandatu grupy monitorującej stosowanie sankcji).

Czy Wielka Brytania opuści UNESCO?

Źródło: https://www.devex.com/news/why-would-the-uk-want-to-withdraw-from-unesco-93844

Tydzień temu Penny Mordaunt, brytyjska Minister ds. rozwoju międzynarodowego, przedstawiła rządowi Theresy May oficjalne stanowisko kierowanego przez siebie resortu w sprawie wstrzymania przez Londyn wpłaty wymaganej składki członkowskiej na rzecz UNESCO. Brytyjski wkład do budżetu tej organizacji wynosi 11,1 miliona funtów. Zdaniem cytowanego resortu UNESCO to najgorzej działająca organizacja międzynarodowa, "której praca nie spełnia kryteriów wydatków związanych z pomocą międzynarodową" (zob. tu). W dalszej perspektywie sugerowane jest nawet opuszczenie przez Wielką Brytanię tej globalnej organizacji wspierającej międzynarodową współpracę w dziedzinie kultury, sztuki i nauki. Stanowisko Mordaunt wpisuje się we wcześniejsze decyzje prezydenta USA, Donalda Trumpa, oraz premiera Izraela, Binjamina Netanjahu, którzy rok temu ogłosili wycofanie członkostwa obu tych państw z UNESCO (pisaliśmy o tym na blogu tu i tu).

Unia Europejska ustala wspólne regulacje dotyczące kontroli inwestycji zagranicznych

Parlament Europejski, Rada oraz Komisja ogłosiły dziś osiągniecie porozumienia w sprawie rozporządzenia ustanawiającego ramy monitorowania bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Unii Europejskiej, procedowanego na podstawie projektu Komisji Europejskiej z września 2017 r. 

Inicjatywa stanowiła odpowiedź na regulacje obowiązujące od kilku lat choćby w Australii, Chinach, Indiach, Japonii, Kanadzie i Stanach Zjednoczonych, jak również na coraz częściej prowadzone na ich podstawie kontrole napływających inwestycji. Wniesienie projektu przez Komisję zbiegło się w czasie choćby z zablokowaniem przez USA przejęcia spółki Lattice Semiconductor przez konsorcjum Canyon Bridge ze względów związanych z bezpieczeństwem narodowym (post tutaj). 

Praworządność w Polsce na arenie unijnej - ciąg dalszy: środki tymczasowe w sprawie C-619/18 Komisja przeciwko Polsce

19 października br. wiceprezes Trybunału Sprawiedliwości UE Rosario Silva de Lapuerta w trybie doraźnym (tj. jeszcze przed przedstawieniem przez Polskę swojego stanowiska) zdecydowała o zastosowaniu środków tymczasowych w sprawie C-619/18 Komisja przeciwko Polsce, dotyczącej naruszenia unijnych zobowiązań do zapewnienia skutecznej ochrony sądowej, w tym prawa do niezawisłego i bezstronnego sądu, w związku z nową polską ustawą o Sądzie Najwyższym (zob. nasze wcześniejsze posty tu i tu; sprawa jest rozptrywana przez TS w trybie przyspieszonym). Z kolei tydzień później TS poinformował, że 16 listopada odbędzie się w tej sprawie wysłuchanie stron przed wielką izbą (zob. tu i tu) - i zgodnie z tą zapowiedzią odbyło się ono w ubiegły piątek. W tym poście chcemy uporządkować informacje i wyjaśnić wątpliwości, jakie w ciągu ostatnich tygodni rosną wokół postanowienia wiceprezes TS, jego mocy wiążącej i skutków prawnych, a także samej procedury dotyczącej środków tymczasowych.

1. Procedura

Możliwość zrządzenia środków tymczasowych w każdym postępowaniu przed TSUE wynika z art. 279 TFUE, a szczegóły procedury w tym zakresie regulują art. 160-166 regulaminu postępowania przed TSUE.  Zgodnie z wymogami tej procedury, wnosząc przeciwko Polsce skargę na naruszenia unijnych zobowiązań (na podstawie art. 258 TFUE), Komisja złożyła też wniosek o zastosowanie środków tymczasowych, i to o zastosowanie ich w trybie doraźnym, jeszcze przed przedstawieniem uwag przez Polskę (inaudita altera parte).