Wczoraj miał nastąpić Brexit. Czy w ogóle do niego dojdzie?

Wczoraj miały minąć ostatnie godziny członkostwa Wielkiej Brytanii w Unii Europejskiej. 29 maja 2017 r. rząd brytyjski wysłał do Rady Europejskiej notyfikację o zamiarze opuszczenia wspólnoty i wówczas zaczął mijać termin, o którym mowa w art. 50 ust. 2 TUE. Brexit okazał się jednak dużo bardziej skomplikowany niż przypuszczano. Teraz wiadomo tylko tyle, że Wielka Brytania pozostanie jeszcze w UE przynajmniej przez dwa tygodnie.

Jak zjeść ciasteczko i mieć ciasteczko - o ciekawych praktykach niektórych sędziów MTK

Naszym czytelnikom polecamy świetny wpis Kevina Hellera (tutaj), który opisuje skandaliczne zachowanie japońskiej sędzi Kuniko Ozaki.

Otóż kadencja sędzi Ozaki w MTK kończyła się w marcu 2018 r., ale ze względu na to, że została przydzielona do sprawy Ntagandy, po upłynięciu kadencji nadal pełniła funkcję sędziego MTK do czasu zakończenia postępowania w pierwszej instancji przeciwko ww. oskarżonemu.

Sędzia Ozaki najpierw poprosiła zgromadzenie sędziów o MTK o zgodę na pełnienie funkcji nie w pełnym wymiarze z powodów osobistych, a tydzień później zażądała wyrażenia zgody na łączenie przez nią funkcji sędziego i ambasadora w obcym państwie, co jest oczywistym przykładem pełnienia funkcji politycznej i zakazane w świetle art. 40 ust. 2 statutu MTK, który stanowi:

Raport ws. użycia broni chemicznej w Syrii w kwietniu 2018 r.

Za kilkanaście dni minie pierwsza rocznika ataku rakietowego przeprowadzonego przez USA, Wielką Brytanię i Francję w Syrii (pisaliśmy o tym tutaj). Bezpośrednią przyczyną uderzenia w dniu 14 kwietnia 2018 r. miało być użycie broni chemicznej przez syryjski reżim w mieście Douma 7 kwietnia. W oświadczeniu wydanym po rozpoczęciu ataku, prezydent Trump jednoznacznie wskazał powody i winnego użycia broni chemicznej, mówiąc, że „w zeszłą sobotę, reżim Assada ponownie użył broni chemicznej, aby mordować niewinnych cywilów”.

Z doniesień medialnych jednoznacznie wynikało, że doszło do użycia broni chemicznej. Aby jednak uzasadnić podstawy użycia siły w Syrii, żadne z interweniujących państw nie przedstawiło dowodów wskazujących, że faktycznie w Doumie użyto takiej broni, ani że to siły rządowe użyły broni chemicznej przeciwko cywilom.

Badaniem wydarzeń z 7 kwietnia 2018 r. w Doumie zajęła się Fact Finding Mission in Syria Organizacji ds. zakazu broni chemicznej, która dopiero na początku marca tego roku wydała swój raport w tej sprawie.

Poprzedni rok w statystykach TSUE

Przedwczoraj TSUE opublikował statystyki dotyczące swojej działalności sądowniczej w 2018 r. Wynika z nich, że zarówno Trybunał Sprawiedliwości, jak i Sąd ustanowiły nowe rekordy wydajności. 

W poprzednim roku:

• TS zakończył 760 spraw, a Sąd - 1009 spraw; poprzednie „rekordy” to 719 zakończonych spraw. w Trybunale w 2014 r i 987 spraw zakończonych w Sądzie w 2015 r.

Prezydent Trump tweetuje o zniesieniu sankcji wobec KRLD

Po wykorzystaniu tweetera do zaskoczenia Kongresu zmianą polityki ws. prawnomiędzynarodowego statusu Wzgórz Golan (post tutaj), kolejny tweet prezydenta Trump zaskoczył nawet jego własny rząd. Podczas gdy administracja kończyła przygotowania kolejnego pakietu sankcji wobec Korei Północnej (zob. choćby ostatni post tu i dalsze odnośniki), prezydent "ćwierknął", że dalszych sankcji nie ustanowi. Komunikat w sposób ostentacyjny podważył autorytet Departamentu Skarbu.

CNN, Trump meet Kim Jong Un in second historic summit

Znamienny dla stopnia zagubienia administracji amerykańskiej był fakt, że początkowo uważano, że komunikat dotyczył wcześniejszych sankcji wobec dwóch chińskich spółek, naruszających sankcje wobec KRLD, które przyjęto w zwiąku z niepowodzeniem szczytu Trump-Kim Dzong Un (WSJ, U.S. Tightens North Korea Sanctions After Failed Trump-Kim Summit). Dopiero później "poinformowne osoby" uświadomiły Departamentowi, że decyzja dotyczy nowego pakietu będącego w końcowej fazie konsultacji (WSJ, Trump Blocks Large-Scale Sanctions Planned Against North Korea).

Na pocieszenie Departamentowi Stanu pozostaje nawe większa konsternacja, jaką w Pentagonie musiał wywołać kilka dni temu tweet o pokonaniu Państwa Islamskiego. Pentagon informacji nie potwierdził (WSJ, Trump Says Islamic State’s Caliphate Completely Eliminated).

Brak naruszenia praw byłego funkcjonariusza KGB skazanego za ludobójstwo - Drelingas p. Litwie

Wiele skarg składanych do Trybunał w Strasburgu dotyczy okoliczności, które swój początek miały daleko przed związaniem się poszczególnych państw Konwencją. W ostatnich dniach Trybunał wydał interesujący wyrok w sprawie Drelingas p. Litwie. Przedmiotem skargi był zarzut, że skazanie skarżącego za zbrodnię ludobójstwa, której miał dopuścić się w 1956 r. doprowadzając jako funkcjonariusz KGB do zamordowania dwóch partyzantów litewskich, nastąpiło z naruszeniem art. 7 Konwencji. Skarżący powoływał się na wyrok ETPC w sprawie Vasiliauskas p. Litwie, w którym Trybunał stwierdził naruszenie tego przepisu w niemalże identycznych okolicznościach. ETPC orzekł wtedy, że skazanie skarżącego za zbrodnię ludobójstwa nie mogło być postrzegane jako zgodne z istotą tego przestępstwa w formie zdefiniowanej przez prawo międzynarodowe w czasie jego popełnienia i dlatego w 1953 r. skarżący nie był w stanie przewidzieć, że może za jego popełnienie ponieść odpowiedzialność. Sądy krajowe potraktowały zamordowanych partyzantów jako „grupę polityczną”, która w owym czasie nie była objęta ochroną prawa międzynarodowego. 

Komisarz Malmström o odnowieniu paktu transatlantyckiego

7 marca b.r. przemawiająca na Uniwersytecie Georgetown Komisarz UE ds. handlu Cecilia Malmström wezwała  do nowego partnerstwa transatlantyckiego, które miałoby stworzyć podwaliny pod nowy ład XXI wieku, oparty na stabilności i dobrobycie. Stanowi to kolejny krok ku wznowieniu dwustronnych negocjacji handlowych po tym jak w styczniu KE opublikowała dwie propozycje nowych mandatów negocjacyjnych (Reuters, EU open to discussing cars, not farming in U.S. trade talks) a w lutym komitet ds. handlu Parlamentu Europejskiego wezwał unijne rządy do poparcia rozmów (Reuters, EU parliament committee backs start of U.S. trade talks).

Identyfikując źródła rosnących wpływów Chin, Komisarz zaznaczyła, że jest zwolenniczką konkurencji, pod warunkiem że wszyscy stosują się do tych samych zasad. Odpowiednio, to normy prawne - ich naruszenie, reforma i egzekwowanie - powinny stanowić antidotum na kryzys liberalnej demokracji i gospodarki wolnorynkowej. W przypadku UE realizowana już reforma w zakresie międzynarodowych relacji handlowych rozciąga się od nowych przepisów antydumpinowych i antysubsydyjnych po monitorowanie napływających inwestycji zagranicznych. 

Ład transatlantycki dla obrony demokracji liberalnej miałby być oparty na współpracy gospodarczej i handlu dla pokoju, w odnowionych ramach normatywnych, na fundamencie zreformowanej WTO. Tandem UE-USA miałby zaś razem z Japonią dać nowy impuls dla ochrony gospodarki rynkowej opartej na prawie (Delegation of the European Union to the United States, Joint Statement of the Trilateral Meeting of the Trade Ministers of the European Union, Japan and the United States).

Prezydent Trump deklaruje uznanie zwierzchnictwa Izraela nad Wzgórzami Golan

Prezydenta USA Donald Trump jednym tweetem odmienił oblicze końca kampanii wyborczej w Izraelu i nieco przyćmił kolejnej kontrowersje dotyczących sposobu objęcia i sprawowania prezydentury. Trump ogłosił, że:

Po 52 latach przyszedł najwyższy czas, aby Stany Zjednoczone uznały suwerenność Izraela nad Wzgórzami Golan, które mają krytyczne znaczenie strategiczne i dla bezpieczeństwa Izraela oraz regionu.

Ciemne chmury nad glifosatem i Bayerem

Glifosat staje się ostatnio coraz bardziej problematycznym środkiem chemicznym. Główny składnik popularnego pestycydu, czyli roundupu został 19.03 uznany przez Sąd federalny USA w San Francisco za przyczynę raka u powoda. Jest to już druga sprawa, w której sąd w USA wskazał na bezpośredni związek pomiędzy używaniem roundupu a rozwinięciem się raka i nakazał producentowi - Bayerowi, który przejął w ubiegłym roku Monsanto wypłacenie odszkodowania. Poprzednia, toczyła się w Kaliforni, tym razem wyrok wydał jednak sąd federalny, a nie stanowy. Wyrok może mieć kluczowe znaczenie dla innych spraw tego typu. Bayerowi grozi nawet 9000 spraw o odszkodowanie w USA. Tym bardziej, że elementem zarówno tej sprawy, jak i poprzedniej sprawy było fałszowanie wyników badań przez Monsanto, jak również ogólnie fakt, że potencjalna rakotwórczóść glifosatu nie stanowiła dla tej korporacji przeszkody w jego produkcji i promowaniu. Przed nami zapewne zatem wiele tego typu spraw.

Radovan Karadžić z dożywociem

Dziś Izba Odwoławcza Mechanizmu (International Residual Mechanism for Criminal Tribunals) w składzie sędzia Vagn Prüsse Joensen, przewodniczący składu, sędzia William Hussein Sekule, sędzia José Ricardo de Prada Solaesa, sędzia Graciela Susana Gatti Santana, oraz sędzia Ivo Nelson de Caires Batista Rosa wydała wyrok w sprawie Radovana Karadzicia skazanego prawie dokładnie 3 lata temu przez Trybunał jugosłowiański (MTKJ) na 40 lat pozbawienia wolności. MTKJ przypisał mu odpowiedzialność za zbrodnie ludobójstwa, zbrodnie przeciwko ludzkości, zbrodnie wojenne popełnione między innymi w trakcie kampanii snajperskiej w Sarajewie, oraz podczas eksterminacji Bośniackich Muzułmanów z rejonu Srebrenicy. Pisaliśmy o tym tu.