Kolejna odsłona sporu o zasoby natualne Morza Południowochińskiego

W czwartek 5 września Chiny oskarżyły Filipiny o "tworzenie problemów z niczego" w sprawie dotyczącej "wewnętrznych spraw terytorium Chin". Była to reakcja na oświadczenie Filipin dotyczące ustawiania przez Chiny betonowych bloków pod konstrukcje na rafie Scarborough na Morzu Południowochińskim (zdjęcia i więcej informacji tutaj). Rejon ten oddalony o nieco ponad 200km od północnozachodniego wybrzeża Filipin i ponad 800 km od wybrzeża Chin staje się obszarem intensywnej rywalizacji pomiędzy tymi państwami, z których każde chce wykazać, że znajduje się on w jego wyłącznej strefie ekonomicznej. Dodatkowym interesującym wymiarem sprawy jest fakt, że we wrześniu Chiny goszczą obrady których efektem ma być Kodeks Działań dla Morza Południowochińskiego, którego jednym z efektów ma być uregulowanie sposobu rozstrzygania sporów terytorialnych między państwami regionu. Kodeks Działań ma być efektem Deklaracji ws. działań na Morzu Południowochińskim, uchwalonej przez państwa ASEAN w 2002 r. Manila podnosi argument, że działania Chin mogą służyć postawieniu obradujących stron przed faktami dokonanymi. Opinia ta jest potwierdzana licznymi incydentami do których dochodzi na tym akwenie z udziałem Chin, o których pisaliśmy na blogu tutaj. Chiny ze swojej strony wykazują chęć do opóźnienia prac nad dokumentem mającym uregulować sytuację w regionie, ostrzegając przed pośpiechem w uchwalaniu dokumentu (patrz tutaj).

Unijne plany regulacji shadow banking i funduszy rynku pieniężnego

Unijny Komisarz ds. jednolitego rynku i usług przedstawił wczoraj (Press Release IP/13/812):

- Komunikat, stanowiący podsumowanie prac i konsultacji przeprowadzonych od zeszłorocznej publikacji Zielonej Księgi (Press Release IP/12/253), a zarazem wyznaczający mapę drogową możliwych kierunków regulacji sektora bankowości równoległej. Zob. także: FAQ nt. shadow banking.

Zielona Księga została przyjęta w ramach współpracy UE z FSB, której rekomendacje w tym zakresie powinny zostać przyjęte na trwającym właśnie petersburskim szczycie G20 (nt. przygotowań do szczytu zob. tutaj).

Kolejny sprzeciw portugalskiego TK wobec planów konsolidacji fiskalnej

Już po raz trzeci portugalski Trybunał Konstytucyjny za niekonstytucyjną uznał część planów konsolidacji fiskalnej stwierdzając, że planowane zwolnienie 30'000 funkcjonariuszy administracji publicznej stanowiłoby pogwałcenie "konstytucyjnych gwarancji pewności zatrudnienia" (EU Observer). Ruch ten miał umożliwić oszczędności (podawane kwoty różnią się w zależności od źródła) w ramach realizacji warunków korzystania z przyznanego temu państwu bailoutu w wysokości 78 mld €.

Zakwestionowany program 'przekwalifikowania funkcjonariuszy publicznych' zakładał szkolenia dla zbędnych pracowników administracji celem umożliwienia zmiany zawodu. W okresie szkolenia funkcjonariuszom wypłacano by przez pierwsze pół roku 63%, a przez kolejnych 6 miesięcy 50% wynagrodzenia. Po tym okresie, w przypadku braku wolnych stanowisk w administracji publicznej, możliwym byłoby bezpłatne pozostanie w rezerwie administracji i kontynuacja szkoleń lub rozwiązanie umowy o pracę i odejście na ogólnych zasadach korzystania ze świadczeń socjalnych. Program miał w szczególności objąć nauczycieli i duchownych. Zdaniem Trybunału ustawa, na mocy której miano wdrożyć plan, "stanowiła agresywne naruszenie zasady stabilności zatrudnienia bez należytego ostrzeżenia ani uzasadnienia motywów podjęcia takiego kroku" oraz była niegodna z zasadą proporcjonalności. Wyrok zapadł jednomyślnie, aczkolwiek w momencie głosowania 6 z 13 sędziów Trybunału  znajdowało się na urlopie (FT).

ELFAA chce uznania zawieszenia systemu handlu emisjami z lotnictwa za niezgodne z prawem UE

Zrzeszenie Europejskich Przewoźników Niskokosztowych (ELFAA), czyli stowarzyszenie zrzeszające europejskich tanich przewoźników, złożyło do Wysokiego Sądu Sprawiedliwości (High Court) w Wielkiej Brytanii wniosek o uznanie, że zawieszenie na rok funkcjonowania systemu handlu emisjami w stosunku do lotnictwa jest niezgodne z szeregiem przepisów prawa EU, przede wszystkim zaś niezgodne z celami systemu handlu emisjami oraz dyskryminacyjne. ELFAA liczy na to, że za pośrednictwem Wysokiego Sądu uzyska odpowiedź Trybunału Sprawiedliwości UE w tej sprawie.

W kwietniu zostało, w związku z pracami na forum ICAO nad ogólnoświatowym mechanizmem rynkowym w celu ograniczenie emisji z lotnictwa, zadecydowano o rocznym zawieszeniu funkcjonowania systemu (o czy informowaliśmy tutaj)  Zawieszenie to nie objęło jednak lotów wewnątrz Unii Europejskiej, na których głównie latają tani przewoźnicy. Z tego względu uznają oni zwieszenie za dyskryminacyjne.

Ponadto, zdaniem ELFAA, Komisja Europejska powinna rozważyć zniesienie zawieszenia już po wrześniowym posiedzeniu Zgromadzenia Ogólnego ICAO, w przypadku gdyby nie przyniosło ono spodziewanych uzgodnień w sprawie mechanizmu ogólnoświatowego. W opinii ELFAA, przyjęcie takiego ogólnoświatowego rozwiązania jest jednak mało prawdopodobne. ELFAA może mieć rację, gdyż prace nad mechanizmem rynkowym nie wydają się być zaawansowane. Position Paper dostępny jest tu.

Zwrot w armeńskiej polityce zagranicznej

Armenia niespodziewanie postanowiła przystąpić do unii celnej tworzonej przez Federację Rosyjską, Białoruś oraz Kazachstan, a w przyszłości do planowanej Unii Euroazjatyckiej. Decyzja jest o tyle zaskakująca, że pod koniec lipca (o czym informowaliśmy tu), kraj ten zakończył techniczną część negocjacji w sprawie utworzenia strefy wolnego handlu z Unią Europejską. Odpowiednia umowa (tzw. Deep and Comprehensive Free Trade Agreement) miała być podpisana w listopadzie tego roku podczas szczytu w Wilnie. Wejście Armenii do rosyjskiej unii celnej uniemożliwi jednak jej zawarcie.

Powyższa decyzja wpisuje się w wydarzenia ostatnich tygodni. Kolejnym krajem który planuje pogłębienie współpracy z Unią Europejską jest Ukraina. W odpowiedzi na proeuropejskie aspiracje Ukrainy Rosja wprowadziła niedawno szereg utrudnień dla ukraińskiego eksportu (o czym informowaliśmy tu). Można jedynie domniemywać, że podobne groźby pojawiły się również w relacjach z Armenią.

60-ta rocznica wejścia w życie Europejskiej Konwencji Praw Człowieka

Dziś obchodzimy 60-tą rocznicę wejścia w życie Konwencji o prawach człowieka i podstawowych wolnościach. W tym okresie przez strasburski system ochrony praw człowieka przeszło 500 tys. skarg, a Europejski Trybunał Praw Człowieka wydał 16,5 tys. wyroków. 

Przy okazji warto odnotować, że na stronie Trybunału zamieszczone zostało polskie tłumaczenie Praktycznego Przewodnika w sprawie Kryteriów Dopuszczalności. Przewodnik został opracowany przez Departament Badań Trybunału i nie ma charakteru wiążącego. Praktycy znajdą w nim jednak wiele cennych wskazówek, jak skutecznie złożyć skargę do Trybunału. Tłumaczenia przewodnika na języki państw członkowskich RE finansowane są przez poszczególne państwa. Zachęcamy do lektury!

Syria - źle rozłożone akcenty

Liczba syryjskich uchodźców wzrosła do dwóch milionów, a cały świat czeka, czy Kongres USA autoryzuje uderzenie na Syrię (projekt ustawy zobacz tutaj). Zadziwiające jest, jak wiele komentarzy skupia się na kwestii samego użycia broni chemicznej, mimo że w przypadku Syrii można wytknąć brak ratyfikacji przez Syrię konwencji o zakazie broni chemicznej oraz fakt, że za zbrodnię wojenną uważa się użycie takowej broni w konfliktach międzynarodowych, gdy natomiast w wewnętrznych konfliktach, za zbrodnię wojenną uznano użycie broni chemicznej stosunkowo niedawno, a odpowiedniej poprawki  do statutu rzymskiego  nie ratyfikowały choćby Francja czy Wielka Brytania, które początkowo opowiadały się za interwencją (poprawkę do tej pory ratyfikowało zaledwie 9 państw). Powyższe nie oznacza, że można zagazowywać bezkarnie ludzi, tylko że zbrodnią w przypadku Syrii niekoniecznie jest samo użycie trujących gazów, ale  zabijanie cywilów, w dodatku na tak wielką skalę, że można mówić o zbrodniach przeciwko ludzkości.

Zadziwiające jest również, dlaczego to Kongres USA ma decydować o ataku na inne państwo.  Wydawałoby się, że gdzie indziej znajduje się bardziej reprezentatywny dla społeczności międzynarodowej organ. O tym, że Rada Bezpieczeństwa nie jest w stanie podjąć odpowiedniej decyzji wiemy od ponad roku, ale w takim przypadku pozostaje awaryjne wyjście w postaci rezolucji Zgromadzenia Ogólnego w trybie Zjednoczeni dla Pokoju (pisaliśmy o tym tutaj). Opcję tę przewidywał również raport Responsibility to Protect z 2001 przygotowany przez Międzynarodową Komisję ds. Interwencji i Suwerenności Państwa (na marginesie, zadziwiające jest, jak państwa takie jak Wlk. Brytania, czy USA skwapliwie unikają odwołania do tej koncepcji w przypadku syryjskim). Dlaczego dowodów nie przedstawia się właśnie temu organowi, a Prezydent Obama ogranicza się jedynie do dzwonienia do przywódców poszczególnych państwa, czy Karta Narodów Zjednoczonych, a dokładniej art. 2 ust. 4, całkowicie umarła? Przecież na jej mocy, użyć siły można albo w samoobronie albo z upoważnienia Rady Bezpieczeństwa, żaden z tych przypadków obecnie nie ma zastosowania wobec Syrii.

Brazylia i Meksyk żądają oficjalnych wyjaśnień ws. amerykańskich podsłuchów

Brazylijska telewizja Globo upubliczniła kolejne ujawnione przez Snowdena dokumenty (zob. wcześniejsze posty na jego temat) tym razem dotyczące podsłuchiwania przez amerykańską NSA brazylijskiej Prezydent Dilmy Rousseff i jej aktualnego meksykańskiego odpowiednika - w okresie kampanii prezydenckiej - Enrique Peña Nieto (Le Monde, G1 Globo). Poprzednio widzów powiadomiono o operacji NSA we współpracy z CIA, dzięki której inwigilowano "miliony" e-maili i rozmów telefonicznych osób prywatnych i przedsiębiorstw.

Prezydent Brazylii stwierdziła, że w razie potwierdzenia owych doniesień należałoby je uznać za "zamach na suwerenność Brazylii". Wyjaśnieniu sprawy miało służyć spotkanie brazylijskiego Ministra sprawiedliwości z wice-Prezydentem USA, Joe Bidenem, natomiast szef dyplomacji Alberto Figueiredo, po wezwaniu na rozmowę amerykańskiego ambasadora, zażądał "bezzwłocznego, oficjalnego wyjaśnienia sytuacji na piśmie" (Le Monde). Figueiredo zapytany o ewentualne odwołanie październikowej wizyty Prezydent Rousseff w Waszyngtonie odmówił komentarza. 

Tożsame kroki podjął MSZ Meksyku.

Ostatnie przygotowania do petersburskiego szczytu G20

Trwają ostatnie przygotowania do szczytu przywódców państw grupy G20, który odbędzie się pod koniec tego tygodnia (4-5 września) w Petersburgu. Od dziś do piątku potrwają spotkania szerpów i przedstawicieli ds. finansowych. 

Opublikowano także Accountability Report on G20 Development Commitments poświęcony realizacji przyjętego w 2010 w Seulu Wieloletniego planu działania dla rozwoju. Jest to druga edycja Raportu (pierwszą przyjęto w trakcie ubiegłorocznej Prezydencji meksykańskiej). Autorzy stwierdzili, że spośród 67 deklaracji przywódców G20 33 zostały zrealizowane w całości, 33 trzy są w trakcie realizacji, a tylko w 1 obszarze odnotowano zastój.

Dymisja szefa brazylijskiego MSZ na tle sporu o prawo do bezpiecznego przejazdu

Prezydent Brazylii przyjęła dymisję Ministra Spraw Zagranicznych Antonio de Aguiar Patriota złożoną w związku z ucieczką do tego państwa boliwijskiego senatora Rogera Pinto Molinę (Le Monde, G1 Globo). Senator, który od 455 dni przebywał w brazylijskiego ambasadzie w La Paz, uzyskał azyl ze względu na obawy przed prześladowaniami politycznymi ze strony administracji, którą oskarżał o powiązania z przemytnikami narkotyków. Boliwia odmawiała przyznania Molinie prawa do bezpiecznego przejazdu argumentując, że orzeczono w stosunku do niego karę roku pozbawienia wolności oraz wszczęto 20 innych postępowań dotyczących oskarżeń o korupcję, a oskarżenia miały mieć charakter prawny a nie polityczny.