Koniec sagi Enrica Lexie: Indie przerywają postępowanie karne

Wyrokiem z 15 czerwca b.r. SN w New Delhi zakończył postępowanie karne dot. marynarzy Massimiliano Latorre i Salvatore Girone tj. spór między Włochami a Indiami wokół wydarzeń z 2012 r. (zob nasz post). 

Gulf News

W związku z zastrzeleniem dwóch hinduskich rybaków Indie wszczęły postępowanie przeciwko włoskim marynarzom. W 2015 r. Włochy wszczęły postępowanie arbitrażowe, utrzymując że na podstaie UNCLOS korzystają z jurysdykcji wyłącznej wobec Enrica Lexie natomiast chroniący transport handlowy żołnierze włoskiej marynarki korzystają z immunitetu jurysdykcyjnego. Wreszcie w oczekiwaniu na uformowanie trybunału STA, Włochy wystąpiły do trybunału ITLOS o zastosowanie środków tymczasowych.

W lipcu 2020 r. informowaliśmy, że orzekający ws. ‘Enrica Lexie’ Incident (Italy v. India), PCA Case No. 2015-28 Stały Trybunał Arbitażowy orzekł m.in. że:

Chiny wzmacniają reżim środków prawnych przeciwko zagranicznym sankcjom gospodarczym

11 czerwca b.r., w przededniu szczytu G7 który miał podjąć m.in. kwestię zachodniej strategii wobec Chiny, tamtejszy parlament zaskoczył świat uchwalając w ekspresowym tempie (z pominięciem zwyczajowego 3. czytania) nową ustawę anty-sankcyjną. 

Fakt uchwalenia ustawy potwierdziło kilka źródeł chińskich (np. chińska ambasada na Seszelach). Po angielsku dostępne na razie są jedynie nieoficjalne tłumaczenia maszynowe. Na podstawie takiej ogólnej lektury zasadne wydaje się ogólne stwierdzenie, że dokument nie tylko w formie ale również w treści stanowi przede wszystkim sygnał polityczny.

Katalog sankcji i okoliczności ich stosowania są otwarte. Jednocześnie chińskie podmioty uzyskują prawo do wszczynania postępowań krajowych przeciwko osobom zagranicznym, których działanie związane z sankcjami "godziłoby w ich prawa i interesy".

Nowa ustawa została uchwalona tydzień po rozszerzeniu przez prezydenta Joe Bidena list chińskich podmiotów objętych amerykańskimi sankcjami handlowymi (DW, US President Joe Biden expands blacklist of Chinese firms). Mimo że sposób procedowania ustawy był zaskoczeniem, to już sam kierunek zmian stanowi kontynuację ustawy z kwietnia 2020 i zapowiedzi z początku tego roku (nasz post). Chińskie działania są wreszcie spójne z próba prowadzenia bardziej asertywnej polityki przez Rosję, która w czerwcu 2020 r. przyjęła własną ustawę antysankcyjną.

Wniosek o autoryzowanie postępowania wobec Filipin

 Kończąca swoją kadencję prokurator MTK  - Fatou Bensouda zakończyła właśnie badanie wstępne dotyczące sytuacji na Filipinach i złożyła  wniosek do Trybunału (zobacz tu) o upoważnienie sądowe do prowadzenia dochodzenia odnoszącego się do tego państwa. 

Prokurator prowadziła wstępne badanie od 2018 roku,  a dotyczyło ono zbrodni popełnionych od 2016 roku dotyczących "państwowej" wojny z narkotykami. W konsekwencji zabito tysiące osób za ich domniemane, wielokroć nieudowodnione, powiązania z nielegalnym handlem narkotykami. 

Filipiny były stroną Statutu MTK od 2011 roku, ale wystąpiły z niego w 2018 roku w proteście przeciwko prowadzonym działaniom MTK. 

Pisaliśmy o tym np. tu.

Wniosek francuskiej Rady Konstytucyjnej o wydanie opinii doradczej na podstawie Protokołu nr 16 do EKPC

Francuska Rada Konstytucyjna złożyła kolejny wniosek na podstawie Protokołu nr 16 o wydanie opinii doradczej przez ETPC (P16-2021-002). Wniosek został przyjęty do rozpatrzenia przez Wielką Izbę.

Tym razem Rada Konstytucyjna zwróciła się o opinię co do kryteriów, które mają być zastosowane w zakresie badania zgodności z Konwencją przepisów legislacyjnych ograniczających uprawnienia stowarzyszeń właścicieli ziemskich do wycofania należących do nich nieruchomości z areału obszarów, na których oficjalnie mogą się odbywać polowania.

Jest to już drugi wniosek Rady Konstytucyjnej złożony na podstawie Protokołu nr 16. Łącznie, od 2018 r. kiedy protokół wszedł w życie, najwyższe sądy i trybunały państw stron protokołu złożyły ich już sześć (pisaliśmy tu i tu, tu).

Łotewski TK uznał Konwencję stambulską za zgodną z konstytucją

Po wypowiedzeniu Konwencji stambulskiej (Konwencja Rady Europy o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej) przez Turcję (marzec 2021 r.), wniosku premiera RP do polskiego TK, wskazującego na rzekome liczne sprzeczności Konwencji z polską konstytucją (lipiec 2020 r.), a wcześniej m.in. uznaniu Konwencji za sprzeczną z bułgarską konstytucją przez tamtejszy TK (lipiec 2018 r.) wreszcie odmienne informacje z obszaru Konwencja stambulska a konstytucje państw-stron (lub potencjalnych państw-stron).

Wyrok MICT wobec Ratko Mladicia

Prawie dwie dekady temu Slavenka Drakulić w swojej książce "Oni nie skrzywdziliby nawet muchy. Zbrodniarze wojenni przed trybunałem w Hadze" pisała: 

"Na początku wojny ten zwyczaj kłamania praktykowany przez wielu serbskich polityków i oficerów armii spowodował mnóstwo zamieszania. Wszyscy kłamali: Miloszević, Karadzić i Mladić. Przez długi czas negocjatorzy brali ich obietnice za dobrą monetę, żeby później się przekonać, że zostali okłamani. Rzecz jasna, nie mieli tego samego kodeksu honorowego. Zgodnie z serbskim pojmowaniem etyki tej wojny kłamstwa były dopuszczalne, aby oszukać wroga, aby go przechytrzyć. Przecież prawdomówność to głupota. Oczywiście Mladić nie miał zamiaru więzić żołnierzy muzułmańskich, którzy złożyli broń. W Srebrenicy nie brał jeńców. Zaledwie kilka godzin po tym, jak dał oficerskie słowo honoru, że jeńcy będą żyć, rozpoczęły się masowe rozstrzeliwania. Krwawa rzeźnia, która nastąpiła po 12 lipca, była największą masakrą w Europie od czasów zakończenia drugiej wojny światowej. Kosztowała życie siedmiu tysięcy czterystu siedemdziesięciu pięciu Muzułmanów" (2006, Wydawnictwo WAB, s. 187). 

Wczoraj symbolicznie dopełniła się sprawiedliwość, bowiem International Residual Mechanism for Criminal Tribunals  potwierdził wyrok dożywotniego pozbawienia wolności, który zasądził trybunał jugosłowiański jesienią 2017 roku (pisaliśmy o tym tu) wobec Radtko Mladicia. Mladić między innymi został uznany za winnego masakry, której dokonano w Srebrenicy. Sędziowie oddalili zarzuty Mladicia i podtrzymali ustalenia trybunału jugosłowiańskiego dotyczące popełnionego przez Mladicia ludobójstwa czy zbrodni przeciwko ludzkości. Wyrok znajduje się na stronie Mechanizmu.

Mladić, który znajduje się "pod opieką" Mechanizmu, wkrótce jednak zostanie przekazany do państwa, gdzie będzie odsiadywał zasądzony wyrok.

Serge Brammertz, prokurator Mechanizmu, skomentował wyrok potwierdzający winę Mladicia w następujący sposób:

"Nadszedł czas, by zaakceptować prawdę. Mladić należy do najbardziej znanych zbrodniarzy wojennych we współczesnej historii. Celowo użył swojego dowództwa wojskowego, by atakować, zabijać, torturować, gwałcić i wydalać niewinnych cywilów bez powodu poza ich pochodzeniem etnicznym i religią. Rozpalał nienawiść etniczną i okłamywał tych, których rzekomo bronił, aby usprawiedliwić swoje zbrodnie. Biorąc pod uwagę władzę życia lub śmierci nad tysiącami niewinnych mężczyzn i chłopców w Srebrenicy, nakazał ich całkowitą eliminację i popełnił ludobójstwo"

Całość na stronie Mechanizmu.

Specjalny Trybunał dla Libanu zbankrutuje?

Jak to możliwe? 51% budżetu Trybunału pochodzi z dobrowolnych wpłat państw, a za pokrycie pozostałych 49% odpowiedzialny jest rząd Libanu. Przez pandemię jednak zarówno wpłaty od państw są dużo niższe, jak i sam Liban nie jest w stanie zadośćuczynić swoim zobowiązaniom. Wiosną 2021 r. Bank Światowy ogłosił, że kryzys finansowy i gospodarczy, który nastał w tym państwie jest wśród 10 (a być może nawet 3) najgorszych kryzysów, jakie miały miejsce na świecie od połowy XIX w. Ponadto Liban pogrąża się także w kryzysie politycznym.

In memoriam James Crawford (1948-2021)

 

                Źródło: https://www.icj-cij.org/public/files/images/members-of-the-court-images/crawford.jpg

Dotarła do nas bardzo smutna wiadomość: w poniedziałek 31 maja, w wieku 73 lat zmarł Profesor James Crawford, jeden z najwybitniejszych prawników specjalistów prawa międzynarodowego. To niepowetowana strata dla całego prawniczego świata.

Profesor Crawford był znakomitym uczonym, związanym z australijskimi uniwersytetami w rodzinnej Adelajdzie i, później, w Sydney, wreszcie - w angielskim Cambridge, gdzie m.in. kierował Lauterpacht Centre of International Law. Ale swoją pracę naukową udanie połączył z prawniczą praktyką na międzynarodowym szczeblu.Pracował jako doradca dla rządu Australii, uczestniczył w różnych rolach - pełnomocnika strony, arbitra, sędziego - w licznych międzynarodowych postępowaniach sądowych i arbitrażowych. Zwieńczeniem tej kariery był wybór w 2015 roku na sędziego Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości. 

Rezolucja Rady Praw Człowieka w sprawie utworzenia niezależnej Komisji śledczej na terytoriach palestyńskich i w Izraelu

Rada Praw Człowieka przyjęła własnie rezolucję A/HRC/S-30/L.1 dotyczącą utworzenia niezależnej międzynarodowej komisji śledczej (zobacz tu ). Będzie ona miała za zadanie przeprowadzenie dochodzenia na okupowanych terytoriach palestyńskich, w tym terytorium Wschodniej Jerozolimy, i w Izraelu. Zbadane mają być wszystkie domniemane naruszenia międzynarodowego prawa humanitarnego oraz wszystkie domniemane naruszenia i nadużycia międzynarodowego prawa dotyczącego praw człowieka,  oraz wszystkie podstawowe przyczyny nawracających napięć, niestabilności i przedłużania się konfliktów, w tym przypadki systematycznej dyskryminacji oraz represji ze względu na tożsamość narodową, etniczną, rasową lub religijną, od 13 kwietnia 2021 r. 

Rezolucję przyjęto 24 głosami za, 9 było przeciw przy 14 wstrzymujących się. Polska wstrzymała się od głosu, z informacji  odzwierciedlającej dyskusję jednak wynika, że nie zabierała głosu, nie wiadomo więc co stanowiło nasze ratio w tej sytuacji: https://reliefweb.int/report/occupied-palestinian-territory/human-rights-council-establishes-international-commission.

Irlandia uznaje aneksję de facto Okupowanego Terytorium Palestyńskiego przez Izrael za nielegalną

Pisaliśmy już na Blogu o „pełzającej aneksji” przeprowadzanej przez Izrael na Zachodnim Brzegu Jordanu poprzez przesiedlanie tam, wbrew postanowieniom IV Konwencji Genewskiej, obywateli Izraela. Wspominaliśmy także o powracających planach dokonania przez Izrael aneksji de iure Zachodniego Brzegu.

Jeśli jakieś działania Izraela spotykają z potępieniem państw trzecich, jest to zazwyczaj właśnie zamiar aneksji de iure – przykładowo, w 2020 r. ponad 1000 parlamentarzystów z 25 europejskich państw napisało wspólny list do swoich rządów przeciwko aneksji przez Izrael Zachodniego Brzegu. Nie ma w nim jednak mowy o trwającej cały czas aneksji de facto ani o nielegalnych izraelskich osiedlach na Okupowanym Terytorium Palestyńskim.