ETPCz znów o jurysdykcji ekstraterytorialnej

Trybunał w Strasburgu po raz kolejny w ostatnim czasie musiał zmierzyć się z zakresem tzw. jurysdykcji ekstraterytorialnej (ostatnio pisaliśmy o tej problematyce na blogu tu). Tym razem w sprawie Jaloud p. Niderlandom. Przypisując Niderlandom odpowiedzialność za wydarzenia, do których doszło w Iraku, Trybunał po raz pierwszy wyraźnie wskazał, że przypisanie odpowiedzialności jest wynikiem zastosowania właściwych Artykułów KPM o odpowiedzialności państw. W par. 155 wyroku stwierdził, że „zarzucane działania i zaniechania niderlandzkiego personelu wojskowego, śledczego i władz sądowych są tego rodzaju, iż  stanowią o odpowiedzialności Niderlandów na podstawie Konwencji”.

Polska narusza dyrektywę UE dotyczacą azotanów

Trybunał Sprawiedliwości w wydanym dziś wyroku stwierdził, że Polska uchybiła swoim zobowiązaniom wynikającym z dyrektywy Rady 91/676/EWG z dnia 12 grudnia 1991 r. dotyczącej ochrony wód przed zanieczyszczeniami powodowanymi przez azotany pochodzenia rolniczego. Komiska wniosłą w tej sprawie skargę w 2013 r. po trwającym od października 2010 r. postępowaniu. 

San Marino ratyfikowało poprawki do Statutu MTK

San Marino złożyło właśnie dokumenty ratyfikacyjne dotyczące poprawek do statutu MTK przyjętych w Kampali w 2010 roku (zobacz poprawki tu), odnośnie zbrodni agresji (pisaliśmy o tym m.in. tu) stając się tym samym dziewiętnastym państwem, które tego dokonało. Poprawki przyjęła także niedawno Polska razem z Hiszpanią i Łotwą (informowaliśmy o tym tu).

Aby poprawki weszły w życie musi je ratyfikować przynajmniej 30 państw, dodatkowo konieczna będzie także decyzja Zgromadzenia Państw Stron w sprawie, w 2017 roku lub później, zobacz tu. 

Wiosną zeszłego roku pisaliśmy kolejno o 5 i 6 poprawce - wyraźnie zatem widać, że proces ten nabiera tempa i oprócz małych państw które zdecydowały się na ten krok, nie będących przecież decydentami na arenie międzynarodowej, jak opisywane dziś San Marino, są też duże państwa jak Niemcy czy Polska. To oczywiście nie oznacza, że dzięki temu Trybunał stanie się nagle efektywnym narzędziem międzynarodowego wymiaru sprawiedliwości, potwierdza raczej, że państwa te wspierają ideę międzynarodowego wymiaru sprawiedliwości i w tym kontekście doceniają rolę MTK, dostrzegając potrzebę rozszerzenia jego jurysdykcji o zbrodnię agresji.

Robinson kolejny, nowy sędzia MTS

Niedawno pisaliśmy (zobacz obszerną analizę tu) o wyborach sędziów do MTS. Dnia 6 listopada Zgromadzenie Ogólne oraz Rada Bezpieczeństwa wybrały czterech z pięciu nowych sędziów. Są nimi: Mohamed Bennouna z Maroka (reelekcja), James Richard Crawford z Australii, Joan E. Donoghue ze Stanów Zjednoczonych (reelekcja) oraz Kirill Gevorgian z Federacji Rosyjskiej. 

Oba organy ONZ miały pierwotnie wybrać 5 sędziów, ale początkowo udało się to tylko w odniesieniu do czterech. Do ostatniego miejsca było dwóch kandydatów, którzy w licznych turach głosowań, zdobywali potrzebną ilość głosów. Pan Patrick Lipton Robinson z Jamajki konsekwentnie zdobywał większość w Zgromadzeniu a Pani Suzana Ruiz Cerruti z Argentyny w Radzie. 

W końcu wczoraj oba organy w niezależnych głosowaniach wybrały ostatecznie przedstawiciela Jamajki. 

Skład MTS od 6 lutego 2015 będzie wyglądał następująco (w nawiasach daty zakończenia kadencji - zawsze jest to 5 luty): Peter Tomka, Słowacja (2021); Ronny Abraham, Francja (2018); Mohamed Bennouna, Maroko (2024); Dalveer Bhandari, Indie (2018); Joan E. Donoghue, Stany Zjednoczone (2024); Antônio Augusto Cançado Trindade, Brazylia (2018); Giorgio Gaja, Włochy (2021); Christopher Greenwood, Zjednoczone Królestwo (2018); James Richard Crawford, Australia (2024); Hisashi Owada, Japonia (2021); Xue Hanqin, Chiny (2021); Julia Sebutinde, Uganda (2021); Kirill Gevorgian, Federacja Rosyjska (2024); Abdulqawi Ahmed Yusuf, Somalia (2018); oraz Patrick Lipton Robinson, Jamajka (2024).

Szeroka ochrona dla osób niepełnosprawnych także na podstawie EKPCz?

Europejski Trybunał Praw Człowieka coraz chętniej rozszerza swoją jurysdykcję w obszarach, które tradycyjnie postrzegane są jako regulujące zakres korzystania z praw społecznych. Jednym z ostatnich przykładów może być sprawa Gherghina p. Rumunii (skarga nr 42219/07), w której rozprawa przed Wielką Izbą miała miejsce w ubiegłym tygodniu.

Skarga złożona została przez młodego człowieka, który na skutek wypadku, któremu uległ w trakcie trwania pierwszego roku studiów, ma zasadnicze problemy z poruszaniem się. Przez dwa pierwsze lata studiów władze uczelni umożliwiały mu zaliczenia w trybie indywidualnym, jednakże z czasem wycofały się z oferowanych ułatwień i zaproponowały skarżącemu naukę w systemie e-learningu. Nieusatysfakcjonowany poziomem takiej formy nauczania, skarżący podejmował próby kontynuacji nauki w kolejnych dwóch uczelniach wyższych, jednakże także i one nie zaoferowały mu warunków, w których mogłaby studiować osoba niepełnosprawna. 

Czarne chmury wokół FIFA, czy przelotne zachmurzenie?

Miesiąc po tym, jak Komisja Europejska podpisała porozumienie o współpracy z europejską UEFĄ dotyczące wspólnej walki z korupcją, ustawianiem meczy, dopingiem, przemocą i rasizmem (Press Release, The European Commission and UEFA sign partnership agreement; Arrangement for Cooperation between the European Commission and the Union of European Football Associations), UE ponownie podejmuje działania na rzecz ukrócenia patologii piłkarskiego świata.

Źródło: Business Insider Australia

Okazją stało się oświadczenie FIFA z końca ubiegłego tygodnia, że po zapoznaniu się z raportem Izby śledczej (w ramach Komitetu etyki FIFA) organizacja pozostaje zadowolona z integralności wyborów gospodarzy piłkarskich Mistrzostw Świata w latach 2018 (Rosja) i 2022 (Katar). Sędzia FIFA ds. etyki Hans-Joachim Eckert publikując własne 42 stronicowe streszczenie dokumentu przyznał wprawdzie, że "zaszły pewne zdarzenia" godzące w wybór organizatorów, zastrzegając jednak, że miały one "bardzo ograniczony zakres" nie podważając prawomocności procedury (Statement of the Chairman of the Adjudicatory Chamber of the FIFA Ethics Committee on the Report on the Inquiry into the 2018/2022 FIFA World Cup Bidding Process, par. 8.2.). FIFA "z radością przyjęła do wiadomości fakt, że zasadniczo doszło do zamknięcia sprawy z przewodniczącym izby odwoławczej" (FIFA, FIFA responds to independent Ethics Committee statement).

Porozumienie w sprawie powołania strefy wolnego handlu między Australią a Chinami

Australia podpisała dzisiaj z Chinami umowę w sprawie utworzenia strefy wolnego handlu pomiędzy oboma krajami. Negocjacje w tej sprawie trwały prawie 10 lat. Wydaje się, że ze względów politycznych Chiny zdecydowały się pójść na pewne ustępstwa, umożliwiając tym samym zawarcie porozumienia. Podpisanie umowy z Australią zbiega się bowiem z nasileniem działań Chin w Azji Południowo-Wschodniej zmierzających do przeciwstawienia się amerykańskiej dominacji w tej części świata. W tym kontekście warto przypomnieć że zaledwie kilka dni temu Chiny podpisały podobne wstępne porozumienie z Koreą Południową oraz złożyły propozycję powołania olbrzymiego regionalnego obszaru wolnego handlu (Free Trade Area of the Asia-Pacific), który ma być konkurencyjnym projektem wobec promowanego przez Stany Zjednoczone Trans-Pacific Partnership (o którym ostatnio pisaliśmy między innymi tu i tu). 

Perspektywy G20 przywódców państw po szczycie w Brisbane

Mimo że w przeciwieństwie do G8 przedmiotem zainteresowania głów państw zrzeszonych w G20 zasadniczo są sprawy gospodarcze, to szczyt w Brisbane wieńczący okres Prezydencji australijskiej zdominował temat naruszania przez Rosję suwerenności Ukrainy (przypomnijmy jednak, że w ubiegłym roku szczyt w Petersburgu przyćmił kryzys w Syrii - nasz post tu). 

Polityka

Jak podkreślił Prezydent Barack Obama, stabilność polityczna stanowi warunek wstępny dla światowego wzrostu gospodarczego, natomiast postawa Rosji "stanowi zagrożenie dla świata, jak mogliśmy to zobaczyć choćby w przypadku zestrzelenia lotu MH17 " (Il Sole 24 Ore, Obama: Mosca è una minaccia per il mondo. Lungo faccia a faccia Merkel-Putin). Z kolei UE wezwała Rosję do zaprzestania prowokacji na Ukrainie, grożąc dalszymi sankcjami, co podczas 2 godzinnej prywatnej rozmowy z Prezydentem Władimirem Putinem miała tłumaczyć m.in. Kanclerz Angela Merkel (w tle rozmów doszło do wzajemnego wydalenia ze swojej terytorium przez Rosję i Niemcy po 1 dyplomacie drugiej strony, Le Monde, La Russie expulse une diplomate allemande). Następnie na dyskretną wymianę poglądów do hotelu rosyjskiego przywódcy udał się Przewodniczący Komisji Europejskiej J.C. Juncker, a wspólną strategię groźby wzmocnienia unijnych sankcji w przyszłym tygodniu miał podczas spotkania w cztery oczy utrzymać Prezydent Hollande, jednocześnie uchylając się od rozmowy nt. Mistrali i rosyjskich gróźb egzekwowania kontraktu (o sprawie pisaliśmy tutaj). Z kolei Premier Kanady Harper odmówił spotkania z Putinem, jako że ten "kłamałby w sprawie Ukrainy" (FT, Putin leaves G20 early after tensions over Ukraine). Na tym tle mniej stanowczo, niż się spodziewano po groźbach próby wykluczenia Rosji z G20 (nasz post), wypadł Premier Australii Abbott.

Komisja Europejska i G20 rozpoczynają kolejny bój z tax evasion

Wskazując na dialektykę governance w zakresie walki z uchylaniem się od opodatkowania dopiero co informowaliśmy o wątpliwościach dotyczących legalności porozumień podatkowych zawieranych przez Luksemburg z międzynarodowymi koncernami. W reakcji na tamte wydarzenia, oraz słowa potępienia m.in. ze strony posłów PE, nowy przewodniczący Komisji a były Premier Luksemburga zapewnił o swojej determinacji w walce z takimi praktykami. 

W kontekście doniesień o Luxleaks nawiązaliśmy także do wyników sprawdzianu przeprowadzonego przez Holandię, w świetle których stwierdzono, że reżimy podatkowe obu krajów przejawiają daleko idącego podobieństwa w zakresie przychylnego traktowania największych zagranicznych podatników. Zdaniem wielu zbieżność czasowa deklaracji Przewodniczącego Junckera oraz oceny prawnej pomocy publicznej udzielanej przez Holandię jest nader korzystna dla tego pierwszego.

FSB: Raport 2014 nt. bankowości równoległej

Kontynuując walkę z bankowością równoległe (zobacz choćby nasz ubiegłoroczny post nt. transakcji finansowania papierami wartościowymi), Rada Stabilności Finansowej opublikowała właśnie Global Shadow Banking Monitoring Report. 

• Podstawową konkluzją raportu, sporządzonego dla 25 jurysdykcji i UGW tj. ok. 90% aktywów światowego  systemu finansowego, jest wzrost sektora o 5 bilionów USD, do poziomu 75 bln USD.
• Aktywa pozostające w dyspozycji takich instytucji stanowią przeciętnie ok. 25% wszystkich aktywów finansowych, tj. ok. połowy aktywów bankowych. Owej relacje pozostają względnie stabilne od 2008 roku.
• W wartościach bezwzględnych shadow banking pozostaje największy w państwach wysokorozwiniętych, jednak najdynamiczniejszy wzrost odnotowuje w gospodarkach rozwijających się.

Po raz pierwszy razem z raportem opublikowano m.in. dane - zagregowane oraz indywidualnie dla poszczególnych jurysdykcji - wykorzystane przy tworzeniu dokumentu (FSB, Data underlying the Global Shadow Banking Monitoring Report 2014)